-D.6/2006 Anayasa Mahkemesi 6/2005
(Gazimağusa Dava No: 920/2005)

ANAYASA MAHKEMESİ OLARAK OTURUM YAPAN
YÜKSEK MAHKEME HU-ZURUNDA

Mahkeme Heyeti: Metin A. Hakkı, Başkan, Nevvar Nolan, Mustafa H. Özkök, Gönül Erönen, Seyit A. Bensen.

Anayasanın 148.(1) maddesi hakkında

Havale Eden: Abdurrahman Karataş, Tuzla-Gazimağusa
ile -
Aleyhine Havale Edile-n: Başsavcılık

A r a s ı n d a.

Havaleyi yapan Sanık namına : Avukat Ergin Ulunay
İddia Makamı namına: Başsavcı Yardımcısı Muavini Aşkan İlgen.

------------------------------

K A R A R

KONU: 20/2004 sayılı Yasa ile tadil edilen Fasıl 154 Ceza Y-asasının 210. maddesinin Anayasanın 18. maddesinin (3). fıkrasına aykırı olup olmadığı.

I. OLAY: Sanık, 9.3.2005 tarihinde Gazimağusa Kaza Mahkemesinde aleyhine dosyalanan 920/2005 sayılı bir dava ile 20/2004 sayılı Yasa ile tadil edilen Fasıl 154 Ceza -Yasasının 210. maddesine aykırı olarak tedbirsizlik sonucu istemeden veya kasıt olmadan başka birinin ölümüne neden olmakla itham edildi. Sanık davanın duruşması esnasında sözü edilen Fasıl 154 Ceza Yasasının 20/2004 sayılı Yasa ile tadil olunan yeni 210.- maddesinin, Anayasanın 18 maddesinin (3). fıkrasına aykırı olduğunu iddia etti. Davayı gören Kaza Mahkemesi ise iddianın, davanın karara bağlanmasında etken olduğu kararına varıp alt Mahkemedeki duruşmaya ara verdi ve konuyu Anayasa Mahkemesine havale ed-ip, Anayasa Mahkemesi kararını verinceye kadar da alt Mahkemedeki işlemleri durdurdu.

II. İDDİALARIN GEREKÇELERİ:
Tarafların iddialarının gerekçeleri şöyledir:

Sanığın iddialarının gerekçesi:
Fasıl 154 Ceza Yasasının 20/2004 sayılı Yasa ile tadil- olunmuş şekli ile 210. maddesi suça azami 7 yıl hapis cezası öngörür. Aynı suça öngörülen azami ceza 22/89 sayılı tadilat yasası ile azami 3 yıl hapis cezası idi. Halen Yasanın öngördüğü azami 7 yıl hapis cezası çoktur ve suçun vahameti ile orantılı değ-ildir, bu da Anayasa'nın 18. maddesinin (3). fıkrasına aykırıdır.

2. Başsavcılığın iddialarının gerekçesi:
Anayasa'nın herhangi bir maddesine aykırılık sözkonusu değildir. Fasıl 154 Ceza Yasasının yeni 210. maddesinde öngörülen azami 7 yıllık hap-islik cezası suçun vahameti ile orantılı olduğu bir yana, Yasa bu suçu Ceza Yasasında yer alan 'hafif suç' (misdemenour) kategorisinden 'ağır suç' (felony) kategorisine koymuştur ki bu da Meclisin yetkisindedir.

III. İLGİLİ YASA METİNLERİ:

"Fasıl 154
Ma-dde 210.
Her kim, tedbirsizlik sonucu veya ağır ihmal teşkil etmeyen
aceleci veya dikkatsiz bir eylem sonucu istemeden veya kasti olmadan başka birinin ölümüne neden olursa, bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde 5.000.000.000 ( Beş Milyar Türk Lir-ası)'na kadar para cezasına veya yedi yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
Yukarıdaki suç herhangi bir araç sürücüsü tarafından işlendiği durumda, Mahkeme ayrıca yukarıda belirtilen cezalara ek olarak araç sürücüsünü -belli bir süreyle veya süresiz olarak sürüş ehliyeti sahibi olmaktan men edebilir. Hakkında böyle bir suçla ilgili olarak soruşturma veya kovuşturma başlatılan bir kişi en geç beş gün içerisinde mahkeme huzuruna çıkarılır ve böyle bir kişinin sürüş ehliyet-ine, dava neticeleninceye kadar mahkemece el konabilir."

IV. İLGİLİ ANAYASA MADDELERİ:

"Anayasa Madde 18
(3)Hiçbir yasa, suçun ağırlığı ile orantılı olmayan bir ceza koyamaz."

V. İNCELEME:

Bu davanın kökeninde yatan olguları aşağıdaki -şekilde özetlemek mümkündür:

Sanık, 9.3.2005 tarihinde Gazimağusa Kaza Mahkemesinde aleyhine dosyalanan 920/2005 sayılı bir dava ile 5 itham içeren ve ithamnamede teferruatı gösterilen suçları işlemekle itham edilmiştir. Sanık aleyhine getirilen 1-. itham aynen şöyledir:

"İTHAM OLUNDUĞU SUÇ
Birinci Dava

20/2004 sayılı Yasa ile tadil edilen Fasıl 154 Ceza Yasasının 210. maddesine aykırı tedbirsizlik sonucu istemeden veya kasıt olmadan başka birisinin ölümüne neden olmak.

SUÇUN TAFSİLATI
Sanık, 3.9-.2004 tarihinde, saat 23.30 raddelerinde, Ziyamet-Kumyalı anayolunun 3-4'üncü kilometresinde, yönetimindeki GE 288 plakalı van araç ile Kumyalı istikametine doğru seyrederken, gerekli dikkat ve ihtimamı göstermeksizin sürüp, ayni anda karşı istikametten ge-len Kuruova sakini Cafer Artürk yönetimindeki CE 835 plakalı salon aracın sağ ön kısmına kendi kullandığı aracın tamamen ön kısmı ile çarpması neticesinde, bir trafik kazası yapıp, istemeden veya kasıt olmadan Cafer Artürk'ün ölümüne sebep oldu".

S-anık aynı ithamname ile 1974 Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Tüzüğünün ilgili maddelerine istinaden aleyhine alternatif mahiyette 4 ayrı suç daha işlemekle itham edilmiş, ancak onların bu havale ile ilgisi olmadığından onlar bu kararda tezekkür edilmeyecekt-ir.

Dava, Gazimağusa Kaza Mahkemesince, duruşma için tayin olunduğu 20.4.2005 tarihinde ele alınmış ve o oturumda avukatı ile temsil edilen Sanık, ithamdan önce avukatı vasıtasıyla aleyhine getirilen ve yukarıda aynen alıntısı yapılan 1. davanın An-ayasanın 18. maddesinin (3). fıkrasına aykırı olduğunu iddia etmiştir. Davayı gören Kaza Mahkemesi Yargıcı da bu iddianın davanın karara bağlanmasında etken olduğu görüşünü benimseyerek davayı karar için 25.5.2005 tarihine ertelemiştir. O tarihte alt Ma-hkemedeki işlemleri durdurarak 1. davanın, üzerine istinat ettirildiği Fasıl 154 Ceza Yasasının 210. maddesinin Anayasanın 18. maddesinin (3). fıkrasına aykırı olup olmadığını karara bağlamak üzere meseleyi Anayasanın 148. maddesine istinaden Anayasa Mahke-mesine havale etmiştir.

Anayasa Mahkemesi konuyu önce 27.4.2006 tarihinde ele almış, akabinde havaleyi duruşma olarak 12.10.2006 tarihine tayin etmiştir. Havalenin Anayasa Mahkemesinde görüşülmesi esnasında havaleyi isteyen Sanık, aleyhine getir-ilen 1. davadaki ithamın üzerine istinat ettiği Fasıl 154 Ceza Yasasının 210. maddesinin suça öngördüğü cezanın azami 7 yıl hapis cezası olduğunu, aynı maddenin öngördüğü azami hapis cezası süresinin maddede görünen suçun vahameti ile cezanın orantılı olma-dığını, ve bu nedenle Anayasanın 18(3) maddesine ters olduğu üzerinde durmuştur. Anayasamızın 18(3) maddesi aynen şöyledir:

"Madde 18.
(1).............................................................
(2).............................-...............................
(3) Hiçbir Yasa, suçun ağırlığı ile orantılı olmayan bir ceza koyamaz".

Sanık aleyhine getirilen 1. davanın üzerine istinat ettiği Fasıl 154 Ceza Yasasının 210. maddesi ise aynen şöyledir:

"210. Her kim, te-dbirsizlik sonucu veya ağır ihmal teşkil etmeyen aceleci veya dikkatsiz bir eylem sonucu istemeden veya kasti olmadan başka birinin ölümüne neden olursa, bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde 5.000.000.000 ( Beş Milyar Türk Lirası)'na kadar para -cezasına veya yedi yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.

Yukarıdaki suç herhangi bir araç sürücüsü tarafından işlendiği durumda, Mahkeme ayrıca yukarıda belirtilen cezalara ek olarak araç sürücüsünü belli bir süreyle -veya süresiz olarak sürüş ehliyeti sahibi olmaktan men edebilir. Hakkında böyle bir suçla ilgili olarak soruşturma veya kovuşturma başlatılan bir kişi en geç beş gün içerisinde mahkeme huzuruna çıkarılır ve böyle bir kişinin sürüş ehliyetine, dava