Anayasa Mahkemesi Numara 6/1986 Dava No 6/1986 Karar Tarihi 18.09.1986
Numara: 6/1986
Dava No: 6/1986
Taraflar: Başsavcılık ile İrfan Dürüster
Konu: Fasıl 155 Ceza Usulü Yasasının 107. maddesinin, 11/59 sayılı Yasa ile tadil edilmiş şekli ile Fasıl 57 Ateşli Silâhlar Yasasının 7(1)(a)(b), 7(4)(a), 26 ve 27. maddelerinin ve Fasıl 154 Ceza Yasasının 242. maddesinin Anayasaya aykırılığı iddiası
Mahkeme: A/M
Karar Tarihi: 18.09.1986
-D.6/86 Anayasa Mahkemesi 6/86
Anayasa Mahkemesi olarak oturum yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay, Hamdi Atalay.
Anayasanın 148(1) maddesi hakkında.
Gi-rne Kaza Mahkemesi tarafından 49/86 sayılı ceza davasında (İddia Makamı: Başsavcılık ile Sanık: İrfan Dürüster arasında) sunulan konu.
İddia Makamı namına: Akın Sait.
Sanık namına: Tözün İsmail.
-------------
K A R A R
KONU:
Fasıl 155 Ceza Usulü Yasas-ının 107. maddesinin, 11/59 sayılı Yasa ile tadil edilmiş şekli ile Fasıl 57 Ateşli Silâhlar Yasasının 7(1)(a)(b), 7(4)(a), 26 ve 27. maddelerinin ve Fasıl 154 Ceza Yasasının 242. maddesinin Anayasanın 2(2), 4, 7, 94(1)(3), 161(1)(3) ve Geçici 4(1) maddele-rine aykırı olup olmadığı.
I. OLAY:
Sanık, Girne Ağır Ceza Mahkemesi huzurunda, tadil edilmiş şekli ile Fasıl 57 Ateşli Silâhlar Yasasının 7(1)(a)(b), 7(4)(a), 26 ve 27. maddelerine aykırı olarak kayıtsız ve tasarruf ruhsatı olmaksızın çifte kırma bir av- tüfeği taşımakla ve Fasıl 154 Ceza Yasasının 242. maddesine aykırı olarak Karşıyaka'lı Mehmet Beşok'u gayri kanuni olarak darbetmekle itham edildi.
Dava duruşma için Mahkeme önüne geldiğinde sanık Fasıl 155 Ceza Usulü Yasasının 107. maddesinin, 11/59 sa-yılı Yasa ile tadil edilmiş şekli ile Fasıl 57 Ateşli Silâhlar Yasasının 7(1)(a)(b), 7(4)(a), 26 ve 27. maddelerinin ve Fasıl 154 Ceza Yasasının 242.maddesinin Anayasanın 2(2), 4, 7, 94(1)(3), 161(1)(3), ve Geçici 4(1) maddelerine aykırı olduğu ileri sürdü-. Mahkeme de ileriye sürülen Anayasaya aykırılık konusunun davanın karara bağlanmasında etkili olabileceği kanaatına vardı ve konuyu karara bağlanmak üzere Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak, sundu. Ağır Ceza Mahkemesi ayrıca Anayasa Mahkemesinin- kararına dek davanın duruşmasını durdurdu.
II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
Sanığın iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:
Anayasanın 2. maddesinin (2). fıkrasında resmi dilin Türkçe olması öngörülmektedir. 94. madde de yasaların Cumhurbaşkanı tarafından Resmi G-azetede yayınlanarak yürürlüğe girmesini öngörmektedir. Geçici 4. madde ise geçmişten kalan mevzuatın Anayasa kurallarına aykırı olmadığı ölçüde yürürlükte kalmasını öngörür. Havale konusu yasalar Türkçe olmadığı ve Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazeted-e yayınlanmadığı cihetle Anayasaya aykırıdır. Temel bir hukuk ilkesine göre bir yasayı bilmemek mazeret sayılmaz. Türkçe olarak yayınlanmayan bir yasayı ise yurttaşın bilmesi beklenemez.
İddia Makamının iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:
Anayasanın -4(1) maddesi, Anayasanın yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan mevzuatın, Anayasaya aykırı olmadığı ölçüde yürürlükte kalmasını öngörmektedir. Bu gibi yasaların yürürlükte kalması Türkçe olarak yayınlanması koşuluna bağlanmış değildir. Aksini kabul e-tmek eskiden kalma yasaların yürürlükte kalmaması anlamına gelir ki Anayasa koyucu böyle birşeyi murad etmiş değildir.
III. İLGİLİ ANAYASA METİNLERİ:
Madde 2.
(2)- Resmi dil Türkçe'dir.-
Madde 4.
Yasama yetkisi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti halkı adına Cumhuriyet Meclisinindir.
Madde 7.
(1)Yasalar Anayasaya aykırı olamaz.--(2)Anayasa kuralları, yasama, yürütme ve yargı organlarını, Devlet yönetimi makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.--
Madde 94.
-(1)Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisince kabul edilen yasaları on beş gün içinde Resmi Gazete'de yayımlar. Yayımlanmasını uygun bulmadığı yasaları bir daha görüşülmek üzere gerekçesi ile birlikte aynı süre içinde Cumhuriyet Meclisine geri gönderir.(3)-Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisince kabul edilen yasaları, yayımlanma süresi içinde, Bakanlar Kurulunun istemi üzerine halkoylamasına sunar. Halkoylamasında kabul edilen yasalar, kabul tarihinden başlayarak on gün içinde Resmi Gazete'de yayımlanır.-
Madde 161.
-(1)Cumhuriyetin yasa, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici hukuki belgeleri ile kamuyu ilgilendiren ve yasalarla belirlenen ilân, ihbar ve benzeri işlemleri, Başbakanlığın denetimi altında Devlet Basımevinde basılan Resmi Gazete'de yayımlanır.(3)Yuka-rıdaki (1). fıkrada belirlenen hukuki belge ve işlemler Resmi Gazete'de yayımlanmadıkça yürürlüğe giremez.-
Geçici Madde 4.
-(1)Bu Anayasanın yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan mevzuat, bu Anayasa kurallarına aykırı olmadığı ölçüde yürürlükte kalır.-
IV. İNCELEME:
Konu, yapılan iddia ve ileri sürülen görüşler ve ilgili yasa ve Anayasa kuralları ışığında incelendi ve gereği görüşülüp düşünüldü.
Kıbrıs 1960'dan önce uzun bir süre İngiliz müstemlekesi idi ve bu süre zarfında yapılan tüm yasalar -İngilizce olarak hazırlanıp yayınlanmıştır. Kıbrıs'ın bağımsızlığının ilânı üzerinde yürürlüğe giren 1960 Anayasası eski yasaların, kaldırılıp veya değiştirilinceye kadar, yürürlükte kalmasını ancak bunların yorum ve uygulamalarının Anayasaya uygun olarak- yapılmasını öngördü (M.188(1)). 1975 KTFD Anayasası da geçmiş yasa ve mevzuatın, Anayasa ve Anayasa altında yapılan yasalara aykırı olmayanlarının, yürürlükte kalmasını öngördü (Geçici madde 1(1)). KKTC Anayasasının Geçici 4(1) maddesi de Anayasanın yür-ürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan mevzuatın, Anayasa kurallarına aykırı olmadığı ölçüde, yürürlükte kalmasını öngörmektedir. Görüleceği gibi 1960 ve 1975 Anayasalarında olduğu gibi KKTC Anayasasında da geçmiş yasa ve mevzuatın yürürlükte kalması bunl-arın Türkçe olarak Resmi Gazetede yayınlanması koşuluna bağlanmış değildir. Aksi varit olmuş olsa eskiden ve özellikle 1963 öncesinden kalma tüm yasa ve mevzuat yürürlükten kalkacaktı. Her halükârda Anayasa koyucu böyle birşeyi niyet etmiş değildir.
An-ayasanın Devletin resmi dilinin Türkçe olmasını öngörmesi doğaldır. Bu ise geçmişten kalma ve İngilizce olan ve 1960'lardan beridir geçerli kabul edilip uygulanmakta olan yasa ve mevzuatın geçersiz kılınmasını öngörmemektedir, ancak Anayasa altında yeni y-apılan yasaların Türkçe olmasını öngörmektedir.
Anayasanın 94. maddesi yasaların Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesini öngörmektedir. Anayasanın 161. maddesi de aynı şekilde, yasa ve diğer mevzuatın Resmi Gazete'de yay-ınlanmasını ve yayınlandıktan sonra yürürlüğe girmesini öngörmektedir. Bu maddeler yeni yapılmakta olan yasalara şamil olup Geçici madde 4(1) altında yürürlükte kalan yasa ve mevzuata şamil değildir.
Havale konusu Yasa maddelerinin Anayasanın 4 ve 7. ma-ddelerine de aykırı olduğu iddia edilmiştir. Anayasanın 4. maddesinin konu ile yakından veya uzaktan bir ilgisi yoktur ve bu maddeye de aykırılık söz konusu değildir. Anayasanın 7. maddesi ise, diğer hususlar yanında, yasaların Anayasaya aykırı olamayaca-ğını öngörmektedir. Bu madde, içeriğinden de görülebileceği gibi genel bir maddedir ve herhangi bir yasanın bu maddeye ters düşmesi için Anayasanın diğer başka bir madde veya kuralına aykırı olması gerekir. Bu meselede ise böyle bir durum mevzu bahis değ-ildir.
Söylenenlerden anlaşılacağı gibi konu yasa maddeleri Anayasaya aykırı değildir.
Son olarak bir hususa değinmek istiyoruz. Yukarıda söylenenlerden ve yapılan izahattan anlaşılacağı gibi bu havale yersiz olup lehine söylenecek birşey yoktur ve ka-nımızca sanığın aleyhindeki ceza davasının duruşmasını gereksiz yere geciktirmiştir. Tüm ilgililerin bilmesi için belirtmek istiyoruz ki ileride bu gibi yersiz havalelerin önümüze gelmesi halinde havaleyi isteyen tarafa masrafları yüklemeği tezekkür edebi-leceğiz. Yargıç Salih S. Dayıoğlu ise masrafların, bu havalede, havaleyi isteyen tarafa yüklenmesi gerektiği görüşündedir.
SONUÇ:
Fasıl 155 Ceza Usulü Yasasının 107. maddesinin, 11/59 sayılı Yasa ile tadil edilmiş şekli ile Fasıl 57 Ateşli Silâhlar- Yasasının 7(1)(a)(b), 7(4)(a), 26 ve 27. maddelerinin ve Fasıl 154 Ceza Yasasının 242.maddesinin Anayasaya aykırı olmadığına, oybirliği ile, karar verilir.
(Şakir Sıdkı İlkay) (Salih S. Dayıoğlu)
Başkan Yargıç
(Niyazi F. Ko-rkut) (Aziz Altay) (Hamdi Atalay)
YargıçYargıçYargıç
18 Eylül 1986
-
1
-4-
Full & Egal Universal Law Academy