-D.14/81 Anayasa Mahkemesi 6/81
Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Şakir Sıdkı İlkay,
Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut.
Anayasanın 113. maddesi uyarınca
Toplumcu- Kurtuluş Partisinin, 5/81 ve 6/81 sayılı Yasaların iptaline ilişkin istemi
Davacı: Toplumcu Kurtuluş Partisi, Lefkoşa.
-ile-
Davalı: Kıbrıs Türk Federe Meclisi, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.
Davacı namına: Fuat Veziroğlu
Davalı namına: Ümit -Süleyman Onan
Başsavcı adına Amicus Curiae olarak Akın Sait.

-------------
K A R A R
İPTAL DAVASININ KONUSU:
Davacı, Toplumcu Kurtuluş Partisi 14.1.1980 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 5/81 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal (Değişiklik) Yas-asının ve 12.2.1981 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 6/81 sayılı 1980 Mali Yılı Bütçe (Değişiklik No.3) Yasasının Anayasanın 1, 4, 66, 73, 88, 113. maddeleri ile ilgili diğer maddelerine, K.T.F. Meclisinin İçtüzüğünün 23, 84 ve diğer ilgili maddelerine a-ykırı olduğunu ileri sürerek söz konusu yasaların tümünün Anayasanın 113. maddesi uyarınca iptalini istemiştir.

I. Davacı İddiasının Gerekçesi Özetle Şöyledir:
Anayasanın 88. maddesine göre yasa gücündeki kararnamelerin komitede ve Genel Kurulda öncelik -ve ivedilikle görüşülüp karara bağlanması gerekir. İçtüzüğün 23. maddesine göre komiteler kendilerine iletilen tasarı veya önerileri, ivedilikle görüşülmesine karar verilmiş olanlar hariç, iletiliş sıralarına göre görüşürler. 31.12.1980'de K.T.F. Meclisi- komitede ve/veya komitelerin gündeminde 152 yasa tasarısı ve/veya yasa önerileri ve/veya yasa gücündeki kararnameler mevcuttur. Bu yasa tasarılarının bazıları komiteden geçti ve bazı yasa tasarılarının da ivedilikle görüşülmesine dair karar bulunmaktadır-. Bu kadar yasa tasarısı ve/veya yasa gücündeki kararnameler Meclis gündeminde bulunduğu halde, Meclis Ocak 1981'de iptal konusu olan yasaları geçirdi. Anayasanın 88. maddesine ve İçtüzüğün ilgili maddelerine göre öncelikle ve ivedilikle görüşülmesi gere-ken kararname veya yasa tasarısı genel kurul gündeminde bulunduğu sürece başka herhangi bir Yasa tasarısının görüşülmemesi gerekir. Böyle bir tasarı görüşülüp karara bağlanırsa böyle bir Yasa Anayasaya aykırıdır.

II. Davalı İddiasının Gerekçesi Özetle Şö-yledir:
Davacının iddiaları tamamen şekle mütedairdir ve Anayasaya herhangi bir aykırılık yoktur. Yasaların yapılışında İçtüzüklerde yer alan herhangi bir veya bazı kurallara uyulmamış olunsa dahi bu husus yasaların sıhhatini zedelemez ve iptal nedeni sa-yılamaz. Anayasanın 88. maddesi Yasa gücündeki kararnameleri ilgilendiren bir maddedir ve ancak yasa gücündeki bir kararnamenin Anayasaya aykırı olup olmadığı hususunu içerir.

III. Başsavcı Yardımcısının İddiasının Gerekçesi Özetle Şöyledir:
Mahkeme-ye yardımcı olmak amacı ile Başsavcı yardımcısının konu hakkındaki görüşleri davalı avukatının söylediklerini teyid eder.

IV. İlgili Anayasa Metinleri:
"Madde 1.
Kıbrıs Türk Federe Devleti, demokrasi, sosyal adalet ve hukukun üstünlüğü ilkelerine dayan-an lâik bir cumhuriyettir."

"Madde 4.
Yasalar, Anayasaya aykırı olamaz.
Anayasa kuralları, yasama, yürütme ve yargı organlarını, devlet yönetimi makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır."

"Madde 66.
Kıbrıs Türk Federe Meclisi, he-r yıl Ekim ayının ilk iş günü kendiliğinden toplanır.
Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Olumlu ve olumsuz oyların eşitliği halinde karar reddedilmiş sayılır. Ancak çekimserlik,- olumlu veya olumsuz oylardan fazla olanın yönünde karar verilmesini peşin olarak kabul etmek anlamına gelir.
Meclis, çalışmalarını kendi yaptığı içtüzüğe göre yürütür.
Meclis ne zaman ve ne kadar tatile gireceğine kendisi karar verir.
Meclis, Devlet Başka-nı, Meclis Başkanı veya yedi milletvekilinin istemi üzerine olağanüstü toplantıya çağrılabilir."

"Madde 73.
Yasa önermeye Kıbrıs Türk Federe Bakanlar Kurulu ve milletvekilleri yetkilidir.
Devlet Başkanı, Kıbrıs Türk Federe Meclisince kabul edilen yasala-rı, on gün içinde yayınlar, ya da bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir veya Bakanlar Kurulunun istemi üzerine halkoylamasına sunar. Meclis geri gönderilen yasayı değiştirerek veya aynen, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul ederse, yasa D-evlet Başkanınca yayınlanır. Çekimser oylar, karar yeter sayısı açısından dikkate alınmaz.
Halkoylamasınca kabul edilen yasalar on gün içinde Resmi Gazetede Devlet Başkanınca yayınlanır."

"Madde 88.
Ekonomik konularda, ivedilik varsa, Bakanlar Kurulu, -yasa gücünde kararname çıkarabilir. Yasa gücündeki kararname, Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girer ve aynı gün, gerekçesi ile birlikte Meclise sunulur.
Meclise sunulan yasa gücündeki kararnameler, içtüzüğün yasaların görüşülmesi için koyduğu kural-lara göre, komitede ve Genel Kurulda öncelik ve ivedilikle görüşülüp karara bağlanır.
Yasa gücündeki kararnameler, Kıbrıs Türk Federe Meclisi tarafından kaldırılıncaya veya değiştirilinceye ya da Anayasa Mahkemesi olarak, Yüksek Mahkemece iptal edilincey-e kadar, yürürlükte kalır.
Yasa gücündeki kararnameler ile, yeni mali yükümlülükler getirilemez, kişisel ve siyasal hak ve özgürlükler kısıtlanamaz."

"Madde 113.
Devlet Başkanı, Kıbrıs Türk Federe Meclisinde grubu bulunan veya bulunmayan siyasal partile-r, siyasal gruplar ve en az yedi milletvekili veya kendi varlık ve görevlerini ilgilendiren alanlarda yasa ile saptanacak diğer kurum, kuruluş, sendika (sendikalar federasyonu, sendikalar konfederasyonunu da kapsar) veya makamlar, bir yasanın veya herhangi- bir yasanın herhangi belli bir kuralının veya Kıbrıs Türk Federe Meclisinin herhangi bir kararının Anayasanın herhangi bir kuralına aykırı veya ona uygun olmadığı gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi olarak görev yapan Yüksek Mahkemede, doğrudan doğruya iptal -davası açabilirler.
Anayasa Mahkemesi olarak görev yapan Yüksek Mahkemede doğrudan doğruya iptal davası açma hakkı, iptali istenen yasanın veya herhangi bir yasanın herhangi belli bir kuralının ve Kıbrıs Türk Federe Meclisinin kararının Resmî Gazetede yayı-nlanmasından başlayarak doksan gün sonra düşer."

V. İNCELEME:
İptal dilekçesinde, itiraznamede ve duruşma esnasında davacı, davalı ve Mahkemeye yardım etmek amacı ile bulunan Başsavcı Yardımcısı tarafından ileri sürülen iddia ve gerekçeler, iptali isten-en Yasa, diğer ilgili yasa metinleri, Anayasaya aykırılık iddiasına dayanıklık eden ve konuyu ilgilendiren K.T.F.D. Anayasası metinleri ile K.T.F. Meclisi İçtüzüğünün ilgili maddelerini inceledikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

İptali istenilen yasa-ların şekil bakımından Anayasaya aykırı olduğu davacı tarafından iddia edilmektedir. İptali istenen Yasaların esas bakımından Anayasaya aykırı olduğu iddia edilmemiştir. Genel hukuk ve Anayasal ilkelere göre ancak Anayasada buyurucu veya yasaklayıcı bir -hükme aykırı olan herhangi bir yasa veya yasa kuralı Anayasa Mahkemesince Anayasaya aykırı bulunabilir. Bu durumda iptali istenen yasaların Anayasanın herhangi bir maddesinin buyurucu veya yasaklayıcı hükümlerine aykırı olup olmadığını araştırmak gerekir.-

Anayasanın 88. maddesi ekonomik konularda ivedilik varsa Bakanlar Kuruluna yasa gücünde kararname çıkarma yetkisi vermektedir. Aynı Anayasa Maddesine göre böyle bir kararna