-D.1/98Anayasa Mahkemesi No: 5/97

Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda

Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, Başkan, Taner Erginel, Metin A. Hakkı, Nevvar Nolan, Mustafa Özkök.

Anayasanın 147. maddesi hakkında

Davacılar: 1.- Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası, Genel Başkan Hikmet Olgaçer vasıtasıyle Lefkoşa
2. Kıbrıs Türk Devlet Çalışanları Sendikası (Çağ- Sen) Yönetim Kurulu Başkanı Erdinç Selasiye vasıtasıyle Lefkoşa

- i l e -

Davalılar: 1. KKTC Cum-huriyet Meclisi, Lefkoşa
2. KKTC Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Lefkoşa

A r a s ı n d a .

Davacı adına Avukat Mehmet Öner Ekinci.
Davalılar ve Başsavcılık adına Başsavcı Yardımcı Muavini Mehmet Ali Şefik.

-------------

K A R- A R

KONU:

Cumhuriyet Meclisinin 30/6/1997 tarihli birleşiminde kabul edilerek 80 sayı ve 15/7/1997 tarihli Resmi Gazetenin
Ek I'inde yayımlanmış olan ve 38/1987 sayılı Emeklilik (Değişiklik) Yasasının Geçici 1'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının bi-rinci paragrafını kaldırarak yerine yeni birinci paragraf konmasını öngören 35/1997 sayılı Emeklilik (Değişiklik) Yasasının (bundan sonra metin başka türlü gerektirmedikçe sadece İlgili Yasa olarak anılacaktır)
2'nci maddesinin Anayasanın Başlangıç kısmın-daki kurallar ile 1,3,4,5, 7, 8, 10(2), ve (3), 55, 75, 78, ve 160. maddelerine aykırı olup olmadığı.
OLAY:
Davacılar bu davayı açmaya, Anayasanın 147. maddesi maksatları bakımından, ehildirler. Cumhuriyet Meclisi 30/6/1997 tarihli birleşiminde İlgili Y-asayı kabul etti ve İlgili Yasa 15/7/1997 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe girdi. Davacılar İlgili Yasanın ilgili maddesinin Anayasanın bu kararda KONU altında belirtilen maddelerine aykırı olduğu gerekçesi ve iptal edilmesi istemi-yle bu davayı 18/8/1997 tarihinde açtılar.

İDDİANIN GEREKÇESİ:

Davacıların iddialarının gerekçeleri özetle şöyledir:

Anayasanın 160. maddesi Anayasanın yürürlüğe girdiği 7 Mayıs 1985 tarihinden önce kamu görevlisi bulunan herhangi bir kişiye bu tarihte-n sonra kendisine bu tarihe kadar uygulanan aynı hizmet koşullarına bağlı olmak hakkını vermiştir. Aynı maddenin 3. fıkrası da hizmet koşullarını, sair hususlar yanında, ". . . . emeklilik maaşı, ikramiyeleri ve benzeri haklar" olarak tarif etmiştir. Ka-mu görevlisi olan bir kişi, ödemekle yükümlü olduğu periyodik iştirak payı oranının %5.5'inden fazlasını ödememek hakkına sahiptir. İştirak payı "benzeri haklardan" sayılmalıdır. Bu nedenle iştirak payının artırılmasına cevaz veren İlgili Yasanın ilgili -maddesi Anayasanın 160. maddesine aykırıdır.

Anayasanın başlangıç kısmı KKTC'nin bir hukuk devleti olduğunu vurgulamaktadır. Hukuk devleti kavramı ise kazanılmış hakları korur. Anayasanın 160. madddesi Anayasanın yürürlüğe girmesinden önce kamu görevli-si olan herhangi bir kişiye, bu tarihe kadar kendisine uygulanan aynı hizmet koşullarına bağlı olmak hakkını vermiştir. Diğer bir ifade şekli ile 7 Mayıs 1985 tarihinden önce kamu görevlisi olan bir kişinin, emeklilik amaçları için ödeyeceği periyodik iş-tirak payının miktarı emeklilik amaçları için kabul edilen yıllık ödeneklerinin %5.5'ini aşamaz. Bu rakam ilgili kamu görevlisi için kazanılmış bir hak niteliğindedir. İlgili Yasa bu rakamın yükseltilmesine cevaz vermekle kazanılmış hakkı koruyan Anayas-anın Başlangıç kısmına aykırı hareket edilmiştir.

Yasa yapmak Yasama Meclisinin tekelindedir. Yasama Meclisi bu yetkisini başka bir makama delege edebilir. Ancak bunu yaparken konunun çerçevesi çizilmeli ve ayrıca kıstasları belirlenmelidir. Yasama Mec-lisi periyodik iştirak payının ilgili kamu görevlisinin almakta olduğu asli maaş + emeklilik amaçları için kabul edilen yıllık ödeneklerinin %15'ine kadar olacağını düzenlemiştir. İlgili Yasanın 2. maddesi Bakanlar Kurulunu, bu limite kadar olmak koşulu -ile, ödenecek periyodik miktarı belirleme ile yetkili kılmıştır. Bakanlar Kurulu miktarı saptarken gözönünde bulunduracağı kıstasları Yasama Meclisi belirlememiştir. Burada İlgili Yasa ile Bakanlar Kuruluna keyfi hareket edebilecek şekilde bir düzenleme -getirilmiştir. Keyfiliğe prim veren bu düzenleme ise Anayasanın 4. maddesine aykırıdır.

Davacılar duruşmada, Anayasanın 3,5,7,8,10 ve 55, maddeleri üzerinde ısrarlı olmadılar.

Davalıların iddialarının gerekçeleri özetle şöyledir:

Anayasanın 160. ma-ddesinin güvence altına aldığı "benzeri haklar" maaş ve ikramiye ile ilişkili olan haklardır. Kamu görevlisinin ödemekle yükümlü olduğu periyodik iştirak payı 160. madde anlamında bir hak değildir. Dolayısıyle periyodik iştirak payı anayasal güvenceden y-oksundur. Böyle bir tür hak Anayasanın 160. maddesi anlamında bir hak olmadığına göre bunun kazanılmış bir hak olarak algılanmasına da olanak yoktur.

Periyodik iştirak payı Yasama Meclisi tarafından "%15'e kadar" şeklinde düzenlenmiştir. Saptanacak rak-am bu limit ile sınırlı veya bunun altında olması gerekir. %15 limitin üstüne çıkacak bir rakamı Bakanlar Kurulu belirleyemez. Dolayısıyle limitte artış olamıyacağına göre, Bakanlar Kurulunun alacağı kararın kıstaslarının belirlenmesine de gerek yoktur.-

İLGİLİ YASA METİNLERİ:

38/1987 Emeklilik (Değişiklik) Yasasının Geçici 1. maddesinin (2). fıkrasının birinci paragrafı aynen şöyle idi.

(1). . . . . . . .
. . . . . . . .
(2) İştirak sahibi tarafından bu madde gereğince ödenen periyo-dik iştirak payı, almakta olduğu, emeklilik amaçları için kabul edilen yıllık ödeneklerinin %5.5'i kadardır.
(A). . . . . . .
(B). . . . . . .
(C). . . . . . .
(Ç). . . . . . .

35/1997 sayılı Emeklilik (Değişiklik) Yasasının 2. maddesi aynen şö-yledir:

"İştirak sahibi tarafından bu madde gereğince ödenen periyodik iştirak payı, almakta olduğu asli maaş + emeklilik amaçları için kabul edilen yıllık ödeneklerinin %15'ine kada