-D.7/95 Anayasa Mahkemesi 4/95
(YİM: 119/94)

Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda

Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, Başkan, Celal Karabacak, Metin A. Hakkı, Nevvar Nolan, Mustafa Özkök

Anayasanın 148. m-addesi hakkında

Yüksek İdare Mahkemesi tarafından YİM: 119/94 sayılı başvuruda (Müstedi: 1. Ziya Özak, Lefkoşa ve diğerleri ile Müstedaaleyh: Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa arasında) sunulan konu.

Müstedi tarafından avukat Mustafa Asena
Müsted-aaleyhler ve Başsavcılık tarafından Başsavcı Yardımcısı Muavini Mehmet Ali Şefik

Kazanılmış hak - Kazanılmış hak kavramı - Müstedilerin atanmalarının ve görevlerine son vermesinin onlar açısından bir kazanılmış hak olup olmadığı tartışması - Bir hakkın y-asadan önce yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerekir - Yasa ile verilen bir takım haklar kazanılmış hak niteliğine bürünmedikçe her zaman için geri alınabilir - Hukukun üstünlüğü veya hukuk devleti kavramları kaz-anılmış haklara saygılı olmayı emreder.

Yasaların kamu yararına ve objektif olarak yapıldığı karinesi - Bir yasama döneminde yasalarla düzenlenen belli durumlar her zaman ilga edilebilir veya değiştirilebilir - Yasaların kamu yararına ve objektif olarak y-apıldığı karinesi.

KONU: Değiştirilmiş şekliyle 27/75 sayılı Motorlu Araçlar Yolcu ve Eşya Taşıması (Denetim) Yasasının (bundan sonra sadece ilgili Yasa olarak anılacaktır) 4(3) maddesinin Anayasanın 1. maddesine aykırı olup olmadığı.

OLAY: Müstediler Ba-kanlar Kurulu kararıyla 7/94 sayılı Yasanın 4(3) maddesi tahtında İzin Makamı üyeliğine atandılar. Daha sonra 7/94 sayılı Yasanın 4(3) maddesi değişikliğe uğradı. Bu değişikliğe göre İçişleri Bakanının önerisi üzerine Bakanlar Kuurlu herhangi bir gerekçe g-östermeksizin İzin Makamı Başkan ve üyelerini görevden alabilecekti. İçişleri Bakanının önerisi ile Baknalar Kurulu tarafından Müstedilerin görevlerine son verildi. Müstediler kararın ipali İçin Yüksek İdare Mahkemesine başvurdular. Yüksek İdare Mahkemesin-de başvurunun duruşması esnasında Müstediler Değişiklik Yasasının 4(3) maddesinin Anayasaya aykırı olduğunu ileri sürerek havale talebinde bulundular. Yüksek İdare Mahkemesi istemi kabul ederek konuyu Anayasa Mahkemesine havale etti.

SONUÇ: Sonuç olarak d-eğiştirilmiş şekliyle 27/75 sayılı Motorlu Araçlar Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) Yasasının 4.(3) maddesinin Anayasanın 1. maddesine aykırı olmadığına oybirliği ile karar verildi.

KARAR

KONU:

Değiştirilmiş şekliyle 27/75 sayılı Motorlu Araçlar Y-olcu ve Eşya Taşıması (Denetim) Yasasının (bundan sonra sadece ilgili Yasa olarak anılacaktır) 4(3) maddesinin Anayasanın 1. maddesine aykırı olup olmadığı.

I. OLAY:

Müstedi No.1 4.11.1992 tarih ve E-1111-92 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile İzin Mak-amı Başkanı ve diğer müstediler de ayni tarihli Kararla İzin Makamı üyeliklerine üçer yıllık bir süre için atandılar. Tüm müstediler ilgili tarihlerde kamu görevlisi idiler. Müstediler İzin Makamında görev yaptıkları sürece Bakanlar Kurulu tarafından sapt-anan "hakkı huzur" tahsisatı ödendiler. Müstedilerin üç yıl için atanmaları ilgili Yasanın 4(3) maddesi uyarınca gerçekleşmişti. Daha sonra 6.4.1994 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan 7/94 sayılı Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşıması (Denetim)(Değişi-klik) Yasası (bundan sonra metin başka türlü gerektirmedikçe sadece Değişiklik Yasası olarak anılacaktır) ile Yasanın yukarıda sözü edilen 4. maddesi değişikliğe uğradı. Bu maddeye getirilen yeni (3). fıkra, İçişlerinden sorumlu Bakanın önerisi üzerine Ba-kanlar Kurulunun, herhangi bir gerekçe göstermeksizin, İzin Makamı Başkan ve Üyelerinin görevlerine son verilebileceğini öngördü. 6.4.1994 tarihinde getirilen bu değişiklikten sonra İçişlerinden sorumlu Bakanın önerisi ile Bakanlar Kurulu 11.5.1994 tarihi-nde aldığı bir kararla müstedilerin görevlerine son verdi.

Müstediler, işlerine son veren sözü edilen Bakanlar Kurulu kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesi istemi ile Yüksek Mahkemeye, Yüksek İdare -Mahkemesi olarak, başvurdular.

Başvurunun duruşması esnasında, müstediler, 7/94 sayılı Değişiklik Yasası ile değiştirilen ilgili Yasanın 4(3) maddesinin Anayasaya aykırı olduğunu iddia ederek konunun Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak, havale edi-lmesini istediler. Yüksek İdare Mahkemesi de İlgili Yasanın 4(3) maddesinin, taraflar arasındaki ihtilafın hallinde etken olduğu kanaatına vardı ve istemi kabul ederek, gerekli havaleyi yaptı. İlk Mahkeme, Anayasa Mahkemesinin havale konusunda vereceği k-arara değin, önündeki başvuruya ilişkin sair tüm işlemleri durduttu.

II.İDDİANIN GEREKÇESİ:

1.Havaleyi isteyen müstedilerin iddialarının gerekçeleri özetle şöyledir:

Müstediler, İzin Makamı Başkan ve üyeliklerine 4.11.1992 tarihinde yürürlükteki y-asaya uygun olarak üç yıllığına atanmışlardır. İlgili Yasa değişikliğe uğramadan önce müstedilerin görevlerine ancak "bir Yüksek Mahkeme hakimine uygulanan aynı sebep ve tarzda" son verilebilirdi. Müstediler sözü edilen mevkilere ilgili Yasa değişikliğe -uğramadan önce atanmaları nedeniyle bu mevkiler için yasadan kaynaklanan kazanılmış bir hak elde etmiş olup ancak eski yasa altındaki hükümler uyarınca görevlerinden alınabilirler. 7/94 sayılı Değişiklik Yasası, müstedilerin kazanılmış bu haklarına tecavü-z etmiştir. Bu durumda İlgili Yasanın 4(3) maddesi müstedilerin kazanılmış hakları koruyan Anayasanın 1. maddesine aykırıdır.

Müstedilerin İzin Makamındaki görevleri kazanılmış hak olarak kabul edilmese bile, İlgili Yasaya 7/94 sayılı yasa ile getiril-en değişiklik sırf onları görevden almaya yönelik olduğu için objektif değildir. Objektif olmayan veya belli kişi veya kişileri hedef alan bir yasa ise Anayasanın 1. maddesinde ifadesini bulan hukuk devleti ve hukukun üstünlüğü kavramlarına aykırıdır.

2-.Müstedaaleyhin iddialarının gerekçeleri özetle şöyledir:

Müstediler kamu görevlisi kişilerdir. Bu nedenle 7/94 sayılı yasa ile ellerinden alındığı iddia edilen haklar özlük hakları olmadığı için, kazanılmış hak doğurmaz. Nerde kaldı ki bir an için öz-lük hakları olduğu varsayılsa bile bu haklar kazanılmış hak olabilmesi için tüm sonuçları ile birlikte elde edilmiş değildir.

Müstedilere verilen bu hak lutuftur. Dolayısıyle müstediler bakımından kazanılmış bir hak söz konusu olamaz. Ayrıca bu hak 3 y-ıl ile sınırlı olduğu ve geçici bir hak olduğu cihetle yasa ile her zaman geri alınabilir.

7/94 sayılı yasa ile getirilen değişiklik, 27/75 sayılı yasaya işlerlik kazandırmıştır, çünkü eski yasanın uygulanabilirliği yoktu.

III.İLGİLİ YASA METİNLERİ:

-Müstedinin atandığı tarihte ilgili Yasanın 4. maddesi şöyle idi:

4.(1) Bu Yasa gereğince Kıbrıs Tü