-D.1/2003 Anayasa Mahkemesi 32/02
(YİM 182/97)

ANAYASA MAHKEMESİ OLARAK OTURUM YAPAN
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti: Nevvar Nolan, Gönül Erönen, Şafak Öneri,
- Necmettin Bostancı, Narin F. Şefik.

Anayasanın 148(1) maddesi tahtında.

Yüksek İdare Mahkemesi tarafından YİM 182/97 sayılı davada (Davacı:Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi, Lefkoşa ile Davalı 1: KKTC Başbakanı vasıtasıyle KKTC ve diğerleri aras-ında) sunulan konu.

Havale eden/Davacı namına Avukat Ergin Ulunay ve Avukat Zeki Bayram
Havale Edilen/Başsavcılık namına Savcı Fatma Ertuğrul
Havale Eden/İlgili Şahıslar namına Avukat Serhan Çınar.

-----------

K A R A R

KONU:
6.3.1975 tarih ve 6358 s-ayılı Bakanlar Kurulu kararının Anayasanın Başlangıç Kısmına, 1,7,8,131,159(2)(5) maddelerine ve Geçici Madde 1(2) ve 1(5)'e aykırı olup olmadığı

I. OLAY:
Bakanlar Kurulu 6.3.1975 tarih ve 6358 sayılı kararı ile Kuzey Kıbrıs'ta terkedilmiş tüm kilise mal-larını Davacıya tahsis etti. 1974 Barış Harekâtı öncesi kilise malı olan Karaağaç'ta, Belyayla mevkiinde, Pafta/Harita Xlll/20 W.2., Parsel 215/2'deki taşınmaz mal, Davalılar tarafından İlgili Şahıs No.1'e verildi ve 12.5.1988 tarihinde Tapu Dairesinde İlg-ili Şahıs No.1 adına kaydedildi. Daha sonra İlgili Şahıs No.1, konu taşınmaz malı Tapu Dairesinde bağış yolu ile İlgili Şahıs No.2'ye devretti ve konu mal 19.2.1991 tarihinde İlgili Şahıs No.2 adına kaydedildi.

Davacı Yüksek İdare Mahkemesinde 182/97 sa-yılı davayı dosyalayarak, konu taşınmaz malın İlgili Şahıslara verilmesi kararının ve kararla ilgili işlemlerin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair Yüksek İdare Mahkemesinden bir karar talep etti. Davalılar dava-ya müdafaa dosyalamayacaklarını Mahkemeye açıkladılar, İlgili Şahıslar ise müdafaa dosyaladılar. Yüksek İdare Mahkemesinde yapılan duruşmada, İlgili Şahıs No.2, Davacının davasının 6.3.1975 tarih ve 6358 sayılı Bakanlar Kurulu kararına dayandığını ifade ed-ip, 6.3.1975 tarih ve 6358 sayılı Bakanlar Kurulu kararının, Anayasanın Başlangıç Kısmına, 1,7,8,131,159(2)(5) maddelerine ve Geçici Madde 1'in 2 ve 5. paragraflarına aykırı olduğunu ileri sürdü. Yüksek İdare Mahkemesi de Anayasaya aykırılığı ileri sürülen- konu Bakanlar Kurulu kararının davanın karara bağlanmasında etken olduğu kanaatına vararak konuyu karara bağlanmak üzere Anayasa Mahkemesine sundu.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
İlgili Şahıs No.2'nin ileri sürdüğü aykırılığın gerekçesi özetle şöyledir:

41/-77 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasına göre Güney Kıbrıs'ta taşınmaz mal terkeden bir kişi, terkettiği taşınmaz mallara karşılık Kuzey Kıbrıs'ta eşdeğerde taşınmaz mal alabilmesi için, Güney Kıbrıs'ta terkettiği taşınmaz mallardaki mülkiye-tinden hazine lehine feragat etmesi gerekir. Kıbrıs Yasaları, Bölüm 337 Evkaf ve Vakıflar Yasasına göre vakıf maldan feragat edilemez, vakıf malı devredilemez, bu durumda Güney Kıbrıs'ta terkedilen taşınmaz mallardan Davacının hazine lehine feragat etmesi -Evkaf ve Vakıflar Yasasına aykırı olur. Davacı, Güney Kıbrıs'ta terkettiği taşınmaz mallardan feragat edemeyeceğine göre Kuzey Kıbrıs'ta eşdeğer mal alacaklısı olamaz. Kuzey Kıbrıs'ta terkedilen kilise mallarını Davacıya tahsis eden 6.3.1975 tarih ve 6358 -sayılı Bakanlar Kurulu kararı Bölüm 337 Evkaf ve Vakıflar Yasasına aykırıdır.

İlgili Şahıs No.2, Anayasa Mahkemesinde, Anayasanın 8 ve 159(5) maddelerine aykırılık iddialarını terketmiştir.

Davacıya göre konu Bakanlar Kurulu kararının aykırılığı ileri -sürülen Anayasa maddelerine aykırılığı yoktur, Davalılar da Davacıya katılmaktadırlar.

III. İLGİLİ BAKANLAR KURULU KARARI:
6.3.1975 tarih ve 6358 sayılı Bakanlar Kurulu kararının ilgili kısmı aynen şöyledir:
"Kilise mallarının tümünün Evkaf'ın kontroluna- verilmesinin prensip itibarıyla tasvibi ancak bu gibi kilise mallarının Evkaf'a tahsisinden önce bir listesinin Kurul'un onayına sunulması,"

IV. İLGİLİ ANAYASA METİNLERİ:
Madde 1
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti, demokrasi, sosyal adalet ve hukukun- üstünlüğü ilkelerine dayanan laik bir Cumhuriyettir.

Madde 7
(1) Yasalar Anayasaya aykırı olamaz.
(2) Anayasa kuralları, yasama, yürütme ve yargı
organlarını, Devlet yönetimi makamlarını ve kişileri
bağlayan temel hukuk kurallarıdır.

Mad-de 131
Vakıf Kuruluşu ve Temel Evkaf Kuralları (Ahkamül
Evkaf), bu Anayasaca tanınır.
Vakıf kuruluşlarına veya vakıflara veya camilere ve
diğer herhangi bir islam dini kuruluşuna ait mallar da dahil olmak üzere, vakıf malları ilgilendiren veya he-rhangi bir suretle bunları etkileyen bütün konular, münhasıran Temel Evkaf Kuralları (Ahkamül Evk