-A.M.Y. Havale No. 3/73

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
(ANAYASA MAHKEMESİ YETKİSİ)

Mahkeme Heyeti : M.Necati Münir (Başkan) ve Ahmed İzzet.

Anayasa'nın 144. maddesi hakkında.

ve

Mağusa Kaza Mahkemesi tarafından 158/73 sayılı
Ceza Davasında (Türk Emni-yet Müdürşüğü ile
Vahit Halil mahlası TİLKİ arasında) yapılan havale

Sanık Namına : Naci Talat, Avukat.
Davayı ikame eden namına : Zaim Necati, Savcı.

------------------------------

K A R A R

Sanık Vahit Halil Tilki Mağusa Kaza Mahkemesinde 9 Şubat -1973 tarihinde dosyalanan 158/73 sayılı ceza davasında Fasıl 164 Müfsidana Yayınlar Kanununun 4 (1) (3) ve 6'ncı maddelerine aykırı olarak Kıbrıs Türk Yönetimi Kurulu tarafından Resmi Gazetede yayınlanan iki Emirname ile ithali yasaklanmış 17 adet müfsidan-e kitap yayınını tasarrufunda ve kontrolünde bulundurmakla itham edilmişti. Duruşma başlamadan önce sanığın avukatı Mahkeme'ye bir müracaatta bulunarak mevzu bahis Emirnamelerin Anayasa'ya aykırı olduğunu iddia etmiş ve bu hususun Anayasa'nın 144'ncü madde-si tahtında Anayasa Mahkemesine havalesini talep etmiştir. Bunun üzerine Mağusa Kaza Mahkemesi aşağıdaki havaleyi yapmıştır.

"(A) Kıbrıs Türk Yönetimi Yürütme Kurulu'nun 19.7.1972 Resmi Gazete Ek III sayı 42 ve 7.10.1972 Resmi Gazete Ek III sayı 64'de ya-yınlanmış enmirnameleri Anasyasanın 19'ncu maddesine aykırı olarak Anayasa'nın 19'ncu maddesinin tanıdığı söz ve ifade hürriyetini kısıtladı mı?
Kıbrıs Türk Yönetimi Yürütme Kurulu'nun 19.7.72 Resmi Gazete Ek III sayı 42 ve 7.10.1972 Resmi Gazete Ek III s-ayı 64'de yayınlamış olduğu emirnameleri Anasyasanın 19'ncu maddesinin 3'ncü fıkrasına aykırı olarak kanunun yani Fasıl 164 Müfsidane Yayınlar Kanununun koyduğu formalitelere, şartlara, tahditlere veya cezalara aykırı olarak yayınlanmışmıdır?"

Söz ve ifa-de hürriyeti ile ilgili Anayasa'nın 19'ncu maddesinin 1'nci ve 3'ncü fıkraları aynen söyledir :

"MADDE 19.

Her şahıs, her şekli ile söz ve ifade hürriyeti hakkına sahiptir.
................................................................................-..................

3. Bu Maddenin 1'nci ve 2'nci fıkralarındaki hakların kullanılması, yalnız Cumhuriyet
güvenliği veya Anayasa düzeni veya amme selameti veya amme nizamı veya amme sağlığı veya amme ahlakı yararı için veya başkalarının şö-hret veya haklarının korunması veya bir sırrın ifşasının önlenmesi veya adliyenin otorite ve tarafsızlığının idamesi için luzumlu ve kanunun koyduğu formalitelere, şartlara, tahditlere veya cezalara tabi tutulabilir.

Görülecektir ki Anayasa'nın 19'ncu ma-ddesinin 3'ncü fıkrası ile söz ve ifade hürriyeti kısıtlanmış ve "lüzumlu ve kanunun koyduğu formalitelere, şartlara, tahditlere veya cezalara" tabi tutulmuştur. Havalede mevzu bahis olan Kanun, Fasıl 164 Müfsidane Yayınlar Kanunudur. Bu Kanunun ne gibi fo-rmaliteleri, şartları, tahditleri veya cezaları olduğunu araştıralım. 4'ncü maddenin 1'nci fıkrası aynen şöyledir.

"4.(1) Whenever the Governor in Council is of oppinion thay any publication is seditious, the Governor in Council may, if the