-D.21/81 Anayasa Mahkemesi 27/80
Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Şakir Sıdkı İlkay,
Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut.
Anayasanın 115. maddesi uyarınca.

(Yüks-ek İdare Mahkemesinde 272/80 sayılı başvuruda Müstedi: Ramadan Arif Yukala, Akdoğan ile Müstedaaleyh: Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı vasıtasıyle KTFD, Lefkoşa arasında)

Anayasanın 118(1) ve 122(1) maddelerinin yorumlanması için 29.12.1980 tarihinde Yükse-k Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak sunulan konu.

Müstedi namına: Erdem Algun.
Müstedaaleyh namına: Güner Çakın.

-------------

K A R A R

KONU:
Anayasanın 118(1) ve 122(1) maddelerinin yorumlanması istenmiştir.

I. OLAY:
Müstedi Yüksek İdare Mahkeme-sine dosyaladığı bir başvuru ile 21.12.1963 ile 26.9.1965 arası Akıncılar'da yaptığı mücahitlik hizmeti için müstediye hizmet belgesi verilmesi için 14.3.1980 tarihinde yaptığı yazılı müracaatı reddeden 31.3.1980 tarih ve ASAL 4000-428-80/723 sayılı müsted-aaleyhin kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramıyacağına karar verilmesi isteminde bulundu.

Müstedaaleyh dosyaladığı itirazname ile müstedaaleyhin müracaat konusu mücahitlik hizmetinin kaydı bulunmadığını, bu nedenle müsteda-aleyhin meşru menfaatı olmadığını, müstedinin meşru menfaat sahibi olduğu varsayılsa dahi müstedaaleyhin 31.3.1980 tarihli işlemi idari bir işlem veya idari bir karar olmadığını ileri sürdü.

Başvurunun duruşması esnasında ise müstedaaleyh Yüksek İdare Ma-hkemesinin müstedinin başvurusuna bakmaya yetkisi olmadığını bir ön itiraz olarak ileri sürdü. Daha sonra ön itirazın karara bağlanabilmesi için Anayasanın 118(1) ve 122(1) maddelerinin yorumunun gerektiğini ileri sürdü ve söz konusu maddelerin yorumunun -yapılması için konunun Yüksek Mahkeme'ye Anayasa Mahkemesi olarak sunulmasını istedi. Yüksek İdare Mahkemesi de Anayasa maddelerinin yorumlanması münhasıran Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak, ait olduğu cihetle konuyu Yüksek Mahkemeye, Anayasa Ma-hkemesi olarak, sundu.

II. Müstedaaleyhin iddiası özetle şöyledir:
Anayasanın 122. maddesi Güvenlik Kuvvetleri ile ilgili yargının, Güvenlik Kuvvetleri Mahkemeleri ve Disiplin Mahkemeleri tarafından yürütülmesini öngörmektedir. Mücahitlik hizmetinin bel-gelendirilmesi Güvenlik Kuvvetleri ile ilgili bir konudur ve bu nedenle bu gibi konulara sadece Güvenlik Kuvvetleri Mahkemeleri bakabilir. Anayasanın 118. maddesi uyarınca kurulan Yüksek İdare Mahkemesinin bu konulara bakmaya yetkisi yoktur. Herhangi bir- kişinin mücahitlik yaptığına dair mücahitlik belgesi talep etmesi ve bu hususta karar verilmesi Anayasanın 118. maddesinin öngördüğü yürütsel veya yönetsel bir işlem değildir. Başka bir deyişle herhangi bir kişinin mücahitlik yapıp yapmadığı hususunun be-lgelendirilmesi konusu yürütsel veya yönetsel bir yetki kullanan bir organ veya makam tarafından karara bağlanamaz. Bu gibi konu Güvenlik Kuvvetleri ilgili makam tarafından karara bağlanabilir.

III. Müstedinin iddiası özetle şöyledir:
Güvenlik Kuvvet-lerinin Asal Dairesinin müstedinin mücahitlik hizmetini belgelendirmeyi reddeden işlemi yürütsel veya yönetsel bir karardır ve böyle bir karar Anayasanın 118. maddesi uyarınca verilmiş bir karardır.

IV. İlgili Anayasa Maddeleri:
İlgili Anayasa maddeleri -aynen şöyledir:
"Madde 118(1).
Yüksek Mahkeme, Yüksek İdare Mahkemesi olarak, yürütsel veya yönetsel bir yetki kullanan herhangi bir organ, makam veya kişinin bir kararının, işleminin veya ihmalinin, bu Anayasanın veya herhangi bir yasanın veya bunlara uyg-un olarak çıkarılan mevzuatın kurallarına aykırı olduğu veya bunların söz konusu organ veya makam veya kişiye verilen yetkiyi aşmak veya kötüye kullanmak suretiyle yapıldığı şikâyeti ile kendisine yapılan başvurma hakkında, kesin karar vermek münhasır yarg-ı yetkisine sahiptir."

"Madde 122(1).
Güvenlik Kuvvetleri ile ilgili yargı, güvenlik kuvvetleri mahkemeleri ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülür."

V. İNCELEME:
Müstedi ile müstedaaleyhin ileri sürdüğü sav ve görüşler, Anayasanın yorumlanması i-stenen ilgili maddeler ile diğer maddeleri incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü.

(YORUM)
Anayasanın 118. maddesi yürütsel veya yönetsel bir yetki kullanan herhangi bir organ, makam veya kişinin bir kararının, işleminin veya ihmalinin, Anayasanın veya -herhangi bir yasanın veya bunlara uygun olarak çıkarılan mevzuatın kurallarına aykırı olduğu veya bunların söz konusu organ veya makam veya kişiye verilen yetkiyi aşmak veya kötüye kullanmak suretiyle yapıldığı şikâyeti ile kendisine yapılan başvurma hakkı-nda kesin ka