-D. 6/88 Anayasa Mahkemesi: 23/87
Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, N. Ergin Salâhi,
Hamdi Atalay, Taner Erginel, Metin Hakkı
Anayasanın 154.maddesi tahtında

Yüksek İdare M-ahkemesi tarafından 7/87 sayılı İstinafta (İstinaf edenler: Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitliği Dairesi ve/veya Şirketler Mukayyidi vasıtası ile KKTC ve diğeri ile Aleyhine istinaf edilenler: Leonard Fairclough (Cyprus-) Ltd. ve diğerleri arasında) sunulan konu.

İstinaf edenler namına: Başsavcı Yardımcısı Akın Sait
Aleyhine istinaf edilenler namına: Kıvanç M. Riza ve Menteş Aziz tarafından Ezer Özsoy

------------

K A R A R

KONU:
Hukuk Muhakemeleri Usulü -Tüzüğünün, uygun durumlarda, uygulanacağını öngören 1962 Yüksek Anayasa Mahkemesi Tüzüğünün 18.maddesi ile Y/H 1/78 sayılı istinafta yapılan yorum ışığında Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğünün E.14 n.2 ve E.35'in birleştirilmiş olarak dinlenen birden fazla b-aşvuruda istinaf yapılması halinde tek bir istinaf ihbarnamesi ile yapılmasına cevaz vermediği oranda Anayasanın 154.maddesine aykırı olup olmadığı.

I. OLAY:
Aleyhlerine istinaf edilen müstediler tek Yargıçtan oluşan Yüksek İdare Mahkemesinde dosyaladıkl-arı birer başvuru ile şirketlerinin tescil edilmeleri için Şirketler Mukayyitliği nezdinde yapmış oldukları müracaatlarını, birinin YİM 167/85 diğerinin de YİM 168/85 sayılı Mahkeme kararları ışığında, yeniden tezekkür ederek reddedden Bakanlar Kurulu Kara-rlarının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesini talep ettiler. Bu iki başvuru birleştirilerek dinlendi ve Mahkeme, her iki başvuruda da, müstedilerin talepleri uyarınca karar verdi. Müstedaaleyhler bu kararl-ardan istinaf ettiler. Ancak başvuru için ayrı ayrı istinaf dosyalamayıp her iki başvuru için bir istinaf dosyaladılar.

İstinaf, duruşma için, Mahkeme önüne gittiğinde aleyhine istinaf edilen müstediler Yüksek Anayasa Mahkemesi Tüzüğünün 18.maddesi uyar-ınca Yüksek İdare Mahkemesindeki muamelelere de şamil olan ve Y/H 1/78 de yorumlanan Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğünün E. 14 n. 2'si ve E. 35'i altında her başvuru için ayrı ayrı istinaf yapılmadığı cihetle istinafın ileri gidemeyeceğini iddia ettiler. B-unun üzerine müstenif müstedaaleyhler de konu tüzük, madde, emir ve nizamlarının, birleştirilmiş olarak dinlenen birden fazla başvuruda istinaf yapılması halinde, bunun tek bir istinaf ihbarnamesi ile yapılmasına cevaz vermediği oranda Anayasanın 154.madde-sine aykırı olduğunu ileri sürdüler. Mahkeme de ileri sürülen Anayasaya aykırılık konusunun taraflar arasındaki ihtilâfın karara bağlanmasında etkili olabileceği kanaatına vardı ve konuyu, karara bağlanmak üzere, Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak-, havale etti ve Anayasa Mahkemesinin kararına değin istinafın duruşmasını durdurdu.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
Müsteniflerin iddialarının gerekçesi özetle şöyledir:
6/87 ve 10/87 sayılı istinafların birleştirilerek yapılamayacağına dair itiraz Y/H 1/78 de -yorumlandığı şekilde Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğüne dayandırıldı. Bu Tüzüğün uygun hallerde Anayasa Mahkemesi önündeki muamelelere de şamil olacağını 1962 Yüksek Anayasa Mahkemesi Tüzüğünün 18.maddesi öngörmektedir. 1962 Yüksek Anayasa Mahkemesi Tüzüğ-ü ve bunun 18.maddesi ise Anayasanın 154.maddesine aykırıdır. Bu Tüzük 1960 Anayasasının 135.maddesi altında yapılmıştır. 1960 Anayasasının 135.maddesinde bu hususta verilen yetki geniştir. Şimdiki Anayasanın 122.maddesine göre Anayasa ve yasa açıkça ye-tki vermedikçe Devletin hiçbir organı tüzük yapamaz. Yüksek Mahkemenin tüzük yapma yetkisini ise şimdiki Anayasanın 154.maddesi vermektedir. Bu maddedeki tüzük yapma yetkisi genel değildir. Bu madde altında Yüksek Mahkemenin Anayasa Mahkemesi için ayrı -tüzük yapma yetkisi yoktur. Bu nedenle 1962 Anayasa Mahkemesi Tüzüğü ve bundan ötürü de 18.maddesi Anayasanın 154.maddesine aykırıdır. Bu Tüzük 154.maddenin kapsamında değildir, eğer bu maddenin veya 2(b)(c) fıkralarının kapsamında olmuş olsaydı o zaman- Anayasaya aykırı olmayacaktı.

Müstenifler, havalenin duruşmasında, Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğünün E. 14 n. 2 ve E. 35'in Anayasaya aykırılığını ileri sürmediler.

2. Aleyhine istinaf edilenlerin iddialarının gerekçesi özetle şöyledir:
Anayasanın g-eçici 4(1) maddesine göre Anayasanın yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan mevzuat Anayasa kurallarına aykırı olmadığı ölçüde y