-D.11/81 Anayasa Mahkemesi 23/80
Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Şakir Sıdkı İlkay,
Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut

(Yüksek İdare Mahkemesinde YİM 145/7-9 sayılı başvuruda 24.11.1980 tarihindeki duruşmada Anayasa Mahkemesine sunulan konu) (Müstedi: 1- Serap Tayan ve diğerleri, Girne ile müstedaaleyh: Ticaret Sanayi ve Koop. Bakanlığı (Koop. İşleri Dairesi Müdürlüğü) vasıtasıyle KTFD. 24.11.1980 tarihinde s-unulan konu.

Müstediler namına: Fuat Veziroğlu
Müstedaaleyh namına: Erdem S. Algun

---------------

K A R A R
KONU:
7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 2(1) maddesinde yer alan "genel ve katma bütçelerden veya bunlara bağlı döner sermayelerden maaş -(aylık) alanlar" kuralı ile "bu kurumlarda sözleşmeli personel olarak çalışanlar hakkında da bu yasada öngörülen özel kurallar uygulanır" kuralının ve Yasanın 3. maddesinde "kamu görevi"nin tefsirinde yer alan ve "genel ve katma bütçelerinden veya bunlara -bağlı döner sermayelerden aylık (maaş) alınarak yapılan" kuralı ile "kamu görevlisi"nin tefsirinde yer alan ve "genel ve katma bütçelerle bunlara bağlı döner sermayelerden aylık (maaş) alan" kuralının ve Yasanın 6. maddesinde 'sürekli personel'in tefsirind-e yer alan "genel ve katma bütçelerden ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardan aylık alan" kuralının Anayasanın 93(1) maddesine aykırı olduğu ileri sürüldü.

I. OLAY:
Müstediler Yüksek İdare Mahkemesine dosyaladıkları başvuru ile müstedaaleyhin -müstedilere gönderdiği 5 Ekim 1979 tarihli yazı ile bildirilen ve müstedaaleyh tarafından alınan ve müstedilerin 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasası kapsamında mütalâa edilmesini ve/veya müstedilerin intibaklarının söz konusu Yasa uyarınca yapılmasını redd-eden ve/veya gereken intibakların yapılması için "yazılı ve sözlü yeterlik sınavında başarı sağlamak", "başarılı görev ifa etmiş olmak ve olumlu sicile sahip bulunmak" gibi şartlar ihdas eden ve aynı statüde bulunan müstedilerin başka başka baremlere intib-ak ettirilmesini öngören kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramıyacağına dair Mahkemece karar verilmesi isteminde bulundu.

Müstedaaleyh dosyaladığı itirazname ile bir iptidai itirazda bulundu ve müstedilerin kamu görevlisi o-lmadıklarını ileri sürdü. Müstedaaleyh müstedilerin tamamen özel hukuk hükümleri dahilinde istihdam edildiklerini ve statülerinin tamamen özel hukuk hükümlerine tabi olduğunu, bu nedenle sözü geçen kararın yürütsel ve/veya yönetsel bir karar olmadığını il-eri sürdü.

Başvurunun duruşması sırasında müstediler 7/79 sayılı Yasanın 2(1), 3 ve 6. maddelerinin yukarıda konu kısmında belirtildiği gibi Anayasanın 93(1) maddesine aykırı olduğunu ileri sürdü. Anayasaya aykırı olduğu iddia edilen Yasa hükümlerinin b-aşvurunun karara bağlanmasında etkisi olabileceğinden Yüksek İdare Mahkemesi konuyu karara bağlamak üzere Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak, Anayasanın 114. maddesi uyarınca sunmuştur.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
1. Müstedi iddiasının gerekçesi öz-etle şöyledir:
Anayasanın 93(1) maddesi kamu görevleri ile kamu görevlilerini anlatmaktadır. Söz konusu maddede kamu görevlilerinin genel ve katma bütçelerden veya bunlara bağlı döner sermayelerden maaş almalarını koşul koymadığını, ilgili yasa maddeleri-nin böyle bir koşul koyduğunu, bu nedenle bu koşullar Anayasanın 93(1) maddesine aykırıdır. Anayasanın 93(1) maddesinin aradığı koşul ilgili görevin asıl ve sürekli olmasıdır. Asıl ve sürekli bir görevde çalışanların geçici olsalar dahi 93(1) maddesi uya-rınca kamu görevlisi sayılması gerekir. Halbuki Anayasaya aykırı olduğu iddia edilen ilgili maddelerde yer alan kurallar geçici statüde olanları kamu görevlisi saymamaktadır. Bu nedenle o kurallar Anayasanın 93(1) maddesine aykırıdır.

2. Müstedaaleyh i-ddiasının gerekçesi özetle şöyledir:
Anayasanın 93(1) maddesinde tarifi yapılan kamu görevlisi ancak devlet kuruluşlarında asıl ve sürekli görevler ifa eden kişileri kapsar bunun dışındakilerin ilgili Anayasa maddesi uyarınca kamu görevlisi sayılmaları ge-rekmez. Yapılan hizmet genel yönetim ilkelerine göre yürütülmesi gereken hizmet olması gerekir. Kamu hizmetinde hizmet edenlerin ödenekleri genel bütçe veya katma bütçe veya döner sermayeden ödenmesi gerekir. Bu nedenle bu koşulları içeren ilgili Yasanı-n ilgili maddeleri Anayasaya aykırı değildir.

III. İLGİLİ YASA METİNLERİ:
7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının,
"Madde 2(1).
Bu Yasa, Devletin ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği asıl ve süre-kli görevlerde çalışan, genel ve katma bütçelerden veya bunlara bağlı döner sermayelerden maaş (aylık) alanlara uygulanır.

Madde 3.
Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:
"Aylık", bu Yasaya bağlı kurumlarda görevlendirilen kamu görevlilerine, hizme-tlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay üzerinden verilen parayı anlatır.
"Bakanlar Kurulu", Kıbrıs Türk Federe Bakanlar Kurulunu anlatır.
"Devlet", Kıbrıs Türk Federe Devletini anlatır.
"Geçici Personel Ödeneği", 6. madde kurallarına bağlı olarak ku-rumlarınca atanma koşulları uyarınca çalıştırılan personele ödenen parayı anlatır.
"Hizmet Birimi", Bakanlıklara bağlı veya bağımsız daire ve kuruluşları ve bu daire ve kuruluşlar içinde alt hizmet birimi olarak yer alan şubeleri anlatır.
"Kamu Görevi", De-vletin ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının genel yönetim ilkelerine göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği ve genel ve katma bütçelerden veya bunlara bağlı döner sermayelerden aylık (maaş) alınarak yapılan görevleri anlatır.
"Kamu- Görevlisi", Devletin ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının genel yönetim ilkelerine göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği asıl ve sürekli görevleri yerine getiren ve genel ve katma bütçelerle bunlara bağlı döner sermayelerden aylı-k (maaş) alan sürekli personeli anlatır.
"Katma bütçeli veya döner sermayeli kurum ve kuruluşlar", kendi öz gelirleri olmasına karşın, genel bütçeden (Devlet Bütçesinden) de katkı alarak, görev alanları içine giren kamu hizmetlerini yürüten kamu kurum ve k-uruluşlarını anlatır ve özel yasalarında döner sermayeli oldukları belirlenen kamu kurum ve kuruluşlarını da kapsar.
"Kurum", Devlet Başkanlığını veya Başkanlık Dairesini, Kıbrıs Türk Federe Meclisi Başkanlığını ve Meclis Dairesini, Başbakanlık ve Başbaka-nlık Dairesini, Bakanlıkları ve Genel Bütçe (Devlet Bütçesi) içinde yer alan Bakanlıklara bağlı ve bağımsız daire ve kuruluşları anlatır.
"Sözleşmeli ücreti", 6. madde kurallarına bağlı olarak kurumlarınca sözleşme ile çalıştırılan personele ödenen parayı- anlatır.
"Tacir", Ham veya yarı mamul maddeleri makine veya diğer teknik araçlarla mamul hale getirmek amacıyle fabrika veya imalâthane işleten: taşınır mal alım satım ve kiralama işleriyle uğraşan, her tür imalât ve yapım işiyle uğraşan, otel, lokanta-, gazino, pavyon, gece kulübü ve benzeri dinlenme ve eğlenme yetleri işleten, kara, deniz ve havada yolcu ve eşya taşımacılığı yapan, acentelik, tellallık, komisyonculuk ve ticari nitelikte benzeri aracılık işleriyle uğraşan bedensel çalışmasından çok pa-rasal sermayesine day