-D.7/81 Anayasa Mahkemesi 20/80
Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Şakir Sıdkı İlkay,
Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut.
Anayasanın 113. maddesi hakkında.

(Toplu-mcu Kurtuluş Partisinin 21/80 sayılı 1980 Mali Yılı Bütçe Değişiklik No.2) Yasasının iptaline ilişkin istemi.

Davacı: Toplumcu Kurtuluş Partisi, Lefkoşa
-ile-
Davalı: Kıbrıs Türk Federe Meclisi, Lefkoşa
a r a s ı -n d a

Davacı namına: Fuat Veziroğlu
Davalı namına: Ümit S. Onan
Amicus curiae olarak: Akın Sait.

---------------

K A R A R
İPTAL DAVASININ KONUSU:
Davacı, Toplumcu Kurtuluş Partisi, 5 Kasım 1980 tarihinde K.T.F.D. Resmi Gazetesinin Ek.I.'inde yayınlan-an 21/1980 sayılı 1980 Mali Yılı Bütçe (Değişiklik No.2) Yasasının tümünün Anayasanın 1, 4, 65, 66, 73, 74, 75, 103 ve 113. maddelerine aykırı olduğunu ileri sürerek söz konusu Yasanın tümünün Anayasanın 113. maddesi uyarınca iptalini istemiştir.

DAVACINI-N GERKÇESİNİN ÖZETİ ŞÖYLEDİR:
21/1980 sayılı Yasa bir bütçe yasası olduğu halde bu yasa ile kadro ihdas edilmiştir. Halbuki Anayasa ve Yüksek Mahkemenin Anayasa Mahkemesi olarak verdiği kararlar, özellikle 7/79 sayılı iptal davasındaki karar ışığında kad-ro ihdası bütçe Yasası ile yapılamayacağı ayrı bir yasa ile yapılması gerektiği belirtilmiştir.

II. DAVALI GEREKÇESİNİN ÖZETİ ŞÖYLEDİR:
21/80 sayılı Yasa ile herhangi bir kadro ihdas edilmiş değildir. Söz konusu kadro tadil edilmiş şekli ile 10/70 say-ılı Öğretmenler Yasası uyarınca Bakanlar Kurulunun kararı ile ihdas edilmiştir. Bakanlar Kurulu söz konusu kadroyu Öğretmenler Yasasının 9, 30 ve 33A(6) maddeleri uyarınca verilen yetkiye dayanarak ihdas etmiştir. Bunun Anayasaya herhangi bir aykırılığı -yoktur.

III. İLGİLİ YASA METİNLERİ:
İptal konusu ilgili yasa metinleri:

"Sayı: 21/1980

1980 MALİ YILI BÜTÇE (DEĞİŞİKLİK NO:2) YASASI

Kıbrıs Türk Federe Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

1.Bu Yasa, 1980 Mali Yılı Bütçe (Değişiklik No.-2) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan değiştirilmiş şekliyle 1980 Mali Yılı Bütçe Yasası ile birlikte okunur.
Esas Yasa,
Sayfa 275'de, Program 08 "Eğitim, Kültür ve Gençlik Bakanlığı", Alt Program 08 "Temel Eğitim Müdürlüğü",- Madde 01 "Kadro" altında gösterilen Temel Eğitim I. Kademenin öğretim kadrosu 38 öğretim kadrosu eklenmek suretiyle 625'den 663'e yükseltilmek, öğretim kadrosunun açıklama sütununda yer alan 2 Münhal, 40 Münhale yükseltilmek ve Temel Eğitim I. Kademe topl-am kadrosu da 630'dan 668'e yükseltilmek suretiyle değiştirilir.
Sayfa 275'de, Program 08 "Eğitim, Kültür ve Gençlik Bakanlığı", Alt Program 08 "Temel Eğitim Müdürlüğü", Madde 01 "Kadro" altında gösterilen Temel Eğitim II. Kademenin öğretim kadrosu, 3 öğre-tim kadrosu eklenmek suretiyle 121'den 124'e yükseltilmek, öğretim kadrosunun açıklama sütununda yer alan 2 Münhal, 5 Münhale yükseltilmek ve Temel Eğitim II. Kademe toplam kadrosu da 126'dan 129'a yükseltilmek suretiyle değiştirilir.
Sayfa 276'da, Program- 08 "Eğitim, Kültür ve Gençlik Bakanlığı, Alt Program 08 "Temel Eğitim Müdürlüğü", Madde 03 altında gösterilen Temel Eğitim I. Kademenin işçi kadrosu, 11 işçi kadrosu eklenmek suretiyle 57'den 68'e yükseltilmek, işçi kadrosunun açıklama sütununda yer alan- bir Münhal, 12 Münhale yükseltilmek ve toplam işçi kadrosu da 103'den 114'e yükseltilmek suretiyle değiştirilir.
Sayfa 276'da, Program 08 "Eğitim, Kültür ve Gençlik Bakanlığı", Alt Program 08 "Temel Eğitim Müdürlüğü" toplam kadrosu olarak öngörülen 1980 k-adro adedi 869'dan 921'e yükseltilmek suretiyle değiştirilir.
Sayfa 277'de, Program 08 "Eğitim, Kültür ve Gençlik Bakanlığı", Alt Program 08 "Temel Eğitim, Ödenek Türü 1 "Aylıklar ve Özlük Hakları" altında gösterilen madde 01'in 1980 kadro adedi 766'dan 80-7'ye yükseltilmek, madde 03'ün 1980 kadro adedi 103'den 114'e yükseltilmek ve 1980 toplam kadro adedi de 869'dan 921'e yükseltilmek suretiyle değiştirilir.

Esas Yasa,
Sayfa 280'de, Program 08 "Eğitim, Kültür ve Gençlik Bakanlığı", Alt Program 11 "Genel Or-taöğretim Müdürlüğü", Madde 01 "Kadro" altında gösterilen öğretim kadrosu, 31 öğretim kadrosu eklenmek suretiyle 419'dan 450'ye yükseltilmek, öğretim kadrosunun açıklama sütununda yer alan 13 münhal, 44 münhale yükseltilmek, Madde 01'in toplamı olan 441 ka-dro adedi 472'ye yükseltilmek ve 560 olan Genel Ortaöğretim Müdürlüğü toplam kadro sayısı da 591'e yükseltilmek suretiyle değiştirilir.
Sayfa 281'de, Program 08 "Eğitim, Kültür ve Gençlik Bakanlığı", Alt Program 01 "Genel Ortaöğretim Müdürlüğü", Ödenek Tür-ü 1 "Aylıklar ve Özlük Hakları" altında gösterilen Madde 01'in 1980 kadro adedi 441'den 472'ye yükseltilmek ve 1980 toplam kadro adedi de 560'dan 591'e yükseltilmek suretiyle değiştirilir.

4. Esas Yasa,
Sayfa 283'de, Program 08 "Eğitim, Kültür ve Gençlik- Bakanlığı", Alt Program 12 "Mesleki Teknik Öğretim Müdürlüğü", Madde 01 "Kadro" altında gösterilen öğretim kadrosu, 36 öğretim kadrosu eklenmek suretiyle 281'den 317'ye yükseltilmek, öğretim kadrosunun açıklama sütununda yer alan 5 Münhal, 41 Münhale yüks-eltilmek, Madde 01'in toplamı olan 296 kadro adedi 332'ye yükseltilmek ve 371 olan Mesleki Teknik Öğretim Müdürlüğü toplam kadro sayısı da 407'ye yükseltilmek suretiyle değiştirilir.
Sayfa 284'de, Program 08 "Eğitim, Kültür ve Gençlik Bakanlığı", Alt Prog-ram 12 "Mesleki Teknik Öğretim Müdürlüğü", Ödenek Türü 1 "Aylıklar ve Özlük Hakları" altında gösterilen Madde 01'in 1980 kadro adedi 296'dan 332'ye yükseltilmek ve 1980 toplam kadro adedi de 371'den 407'ye yükseltilmek suretiyle değiştirilir.

5. Bu Yasa,- Esas Yasanın yürürlüğe girdiği 1 Mart 1980 tarihinden başlayarak yürürlüğe girer."

2. Değiştirilmiş şekliyle 10/70 sayılı Öğretmenler Yasasının ilgili metinleri:
"9.(1)Öğretmen kadrosunda, her yıl için, Dairenin bütçesinde gösterilmek üzere Daire-ce tavsiye edilen ve Yürütme Kurulunca tasvip olunan sayıda öğretmen bulunur.
(2)Yukarıda birinci fıkrada gösterilen sayı mümkün olduğu derecede bir okulda ilk 40 öğrenciye kadar bir öğretmen, 40'tan fazla her 35 veya daha az öğrenci için bir öğretmen -esasına uygun olarak tayin edilir. Ancak, mali imkânlar nisbetinde, öğrenci sayısı 35'ten az olan okullar dışındaki okullarda öğretmen sayısı tooplamı her 35 öğrenciye bir öğretmen isabet edecek tarzda ayarlanır. Mamafih altından fazla öğretmeni b-ulunan okullar için okul kadrosu tesbit edilirken Başöğretmenlerin ancak idarecilik fonksiyonlarını aksatmıyacak sayıda ders verecekleri ve sınıf öğretmenliği yapmayacakları nazarı itibara alınır."

"30.Her okulun öğretmen kadrosunda, her yıl için Daire-nin bütçesinde gösterilmek üzere, Dairece tavsiye edilen ve Yürütme Kurulunca tasvip olunan sayıda öğretmen bulunur."

"33A(6)Köy Kadın Kursu kadrosunda, her yıl için Dairenin bütçesinde gösterilmek üzere, Dairece tavsiye edilen ve Yürütme Kurulunca ta-svip olunan sayıda öğretmen bulunur. Ancak, bu kadro kadar köy kadın kursu açılamıyorsa veya ihtiyaç halinde, Maarif Dairesi bu öğretmenleri diğer okullarda veya diğer herhangi bir Maarif hizmetinde görevlendirebilir. Ek öğretmen ihtiyacı olduğu takdirde-, bu ihtiyaç arızi istihdam yolyla giderilebilir."

IV. İLGİLİ ANAYASA METİNLERİ:

"Madde 1.
Kıbrıs Türk Federe Devleti, demokrasi, sosyal adalet ve hukukun üstünlüğü ilkelerine dayanan lâik bir cumhuriyettir."

"Madde 4.
Yasalar, Anayasaya aykırı ol-amaz.
Anayasa kuralları, yasama, yürütme ve yargı organlarını, devlet yönetimi makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır."

"Madde 65.
Yasa koymak, değiştirmek ve kaldırmak, bütçe ve kesin hesap tasarılarını görüşmek ve kabul etmek, gen-el ve özel af ilânına, mahkemelerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının yerine getirilmesine karar vermek, andlaşmaları onaylamak Kıbrıs Türk Federe Meclisinin yetkilerindendir."

"Madde 73.
Yasa önermeye Kıbrıs Türk Federe Bakanlar Kurulu ve milletvekil-leri yetkilidir.
Devlet Başkanı, Kıbrıs Türk Federe Meclisince kabul edilen yasaları, on gün içinde yayınlar, ya da bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir veya Bakanlar Kurulunun istemi üzerine halkoylamasına sunar. Meclis geri gönderilen yasayı -değiştirerek veya aynen, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul ederse, yasa Devlet Başkanınca yayınlanır. Çekimser oylar, karar yeter sayısı açısından dikkate alınmaz.
Halkoylamasınca kabul edilen yasalar on gün içinde Resmi Gazetede Devlet Başkanınc-a yayınlanır."

"Madde 75.
Bütçe tasarısı Kıbrıs Türk Federe Bakanlar Kurulu tarafından, mali yıl başından en az iki ay önce, Meclise sunulur.
Bütçe Komitesi, en geç bir ay içinde, bütçe konusundaki çalışmalarını bitirir.
Milletvekilleri, bütçe tasarısın-ın Meclis Genel Kurulunda görüşülmesi sırasında, gider artırıcı veya belli gelirleri azaltıcı önerilerde bulunamazlar.
Devlet Başkanı, Meclis tarafından kabul edilen bütçe yasasını on gün içinde Resmi Gazetede yayınlar."

"Madde 113.
Devlet Başkanı, Kıbr-ıs Türk Federe Meclisinde grubu bulunan veya bulunmayan siyasal partiler, siyasal gruplar ve en az yedi milletvekili veya kendi varlık ve görevlerini ilgi