- Anayasa Mahkemesi 20/78

Anayasa Mahkemesi olarak oturum yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin (Başkan), Ahmed İzzet, Şakir Sıdkı İlkay, Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi.

Anayasa'nın 114. mad-desi hakkında.

Yüksek İdare Mahkemesinin 53/78 sayılı davasında (İzzet Rıza Yalın ile B.R.T. Müdürlüğü vasıtasıyle K.T.F.D. arasında) 14.12.1978 tarihinde sunulan konu.

Müstedi namına: Fuat Veziroğlu.
Müstedaaleyh namına: Zaim M. Necatigil.

---------------

K A R A R
KONU:
Genel Nizamatın III/I.5 Emrinin Anayasanın 93 ve 131. maddelerine aykırı olduğu öne sürüldü.

I. OLAY:
Yüksek Mahkemeye, Yüksek İdare Mahkemesi olarak açılan 53/78 sayılı başvuruda müstedi "müstedaaleyh tarafından verilen ve müstedini-n barem içi artışının 1 Mart 1978'den itibaren 3 ay için ertelenmesini öngören ve müstediye 22 Mart 1978 tarihli yazı ile gönderilen kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair Mahkemece karar verilmesi" isteminde bulun-du.

Müstedaaleyh dosyaladığı itiraznamede ise müstedi tatminkâr hizmet vermediği ve amirlerince yapılan ikazlara rağmen durumunu beklenen düzeye getirmediği nedeniyle, durumunu düzeltmesi amacı ile müstedinin 1 Mart 1978'de tahakkuku gereken barem içi ar-tışının 3 ay için geri tutulmasına karar verilmiş ve bu durum müstediye BRT Müdürlüğünün 40/78 sayı ve 22 Mart 1978 günlü yazısı ile bildirildiği ileri sürülmüştür.

Başvurunun duruşması esnasında müstedi, başvuruda uygulama yeri bulunan Genel Nizamatın I-II/I.5 Emrinin Anayasa'nın 91 ve 131. maddelerine aykırı olduğunu ileri sürmesi ve mahkemece ileri sürülen iddianın başvuruyu karara bağlamakta etkisi olabileceği kanaatına varılması üzerine Yüksek İdare Mahkemesi, konuyu karara bağlamak üzere Yüksek Mahke-meye, Anayasa Mahkemesi olarak, Anayasanın 114. maddesi uyarınca sunmuştur.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
Müstedi iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:
Genel Nizamatın III/I.5 Emri barem içi artışların nasıl verileceğini düzenlemektedir. Bu barem içi artışın -verilmesi için daire reisinin olumlu rapor vermesine bağlı olduğu emirden görülmektedir. Barem içi artışın verilmemesini öngören herhangi bir rapor veya karar bir nevi disiplin cezasıdır. Anayasanın 93. maddesinin (4). fıkrası uyarınca kamu görevlileri h-akkında yapılacak disiplin kovuşturmalarında isnat olunan hususun ilgiliye açıkça ve yazılı olarak bildirilmesi, yazılı savunmasının istenmesi ve savunma için belli bir süre tanınması gereklidir. Bu ilkelere uyulmadıkça disiplin cezası verilemez. Aynı ma-ddenin 3. fıkrasına göre kamu görevlilerinin disiplin işlerini yapmak yetkisi bağımsız bir organa verilmiştir. Anayasanın geçici madde 1(1) ve (3)'e göre 93. madde uyarınca yapılması öngörülen Yasa yapılıncaya kadar bu organ Amme Hizmeti Komisyonu'dur. B-u durumda bir daire reisinin bir kamu görevlisinin barem içi artışını ertelemesine yetki veren Genel Nizamatın III/I.5 maddesi Anayasaya aykırıdır.

Müstedaaleyh iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:
Genel Nizamatın III/I.5 emrinde öngörülen hükümler disi-plin cezasını ilgilendirmemektedir. Bu emir barem içi artışların verilmesinin ilgili kamu görevlisinin yetenek, beceri ve bağlılıkla görevini yapmasına bağlı tutulmaktadır. Bu emre göre kamu görevlisi görevini yetenek, beceri ve bağlılıkla yapmadığı takd-irde barem içi artışa hak kazanmaz. Bu emre göre daire reisi ilgili kamu görevlisi son 12 ay içerisinde görevini yetenek, beceri ve bağlılıkla yapmadığı takdirde, ilgili kamu görevlisine olumlu belge vermemesi gerekir. Genel Nizamatın III/I.5 Emri Anayas-aya aykırı değildir.

III. İLGİLİ MEVZUAT METİNLERİ:
Genel Nizamat:
-III/I.5 "An increment is an increase of salary by a specified amount which, provided certain conditions are satisfied, is granted in accordance with the conditions of appointment of an officer until a maximum is reached. The principal condition which mus-t be satisfied for the grant of an increment is the efficient, diligent and faithful discharge of an officer's duties. A head of department is, therefore, required under Colonial Regulation 42 to sing a certificate (Form F.154) to the effect that the offi-cer "has discharged his duties with efficiency, diligence and fidelity" before granting an increment. This certificate should not be signed unless the officer's conduct and work during the preceding twelve months have been entirely satisfactory."

III/I.7-"When for any reason it is decided not to grant an increment on the date it is due, the increment may be:-
withheld,
stopped, or
deferred."

III/I.8"When a head of department or the Establishment Secretary is unable to grant an increment be may withh-old it for a specified period. If and when the increment is granted, it may be given with retrospective effect from the date on which it was originally due or it may be treated as stopped or deferred."

III/I.9(1)"An increment may, with the prior sa-nction of the Colonial Secretary, be stopped for disciplinary reasons or if the officer, although he has discharged his duties with efficiency, diligence and f