-D. 8/85Anayasa Mahkemesi 18/84
Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
Anayasanın 114. maddesi hakkında.

Lef-koşa Kaza Mahkemesi tarafından 580/82 sayılı hukuk davasında (Davacı: Sevda Suphi ve diğerleri ile Davalı: Sait Galip Paşazade ve diğerleri arasında) sunulan konu.

Davacılar namına: Hüseyin Besimoğlu.
Davalılar namına: Vehit Nekibzade.
Amicus curiae ola-rak Başsavcı namına: Doğan Erozan.

---------------

H Ü K Ü M
KONU:
Fasıl 195 Vasiyet ve Veraset Yasasının 46. maddesinde atıfta bulunulan Birinci Cetvelde verasete hakkı olan Birinci Sınıf kişiler bölümünde müteveffanın çocukları için kullanılan "meşr-u" sözcüğünün Anayasanın 1, 5, 7 ve 30. maddelerine aykırı olup olmadığı.

I. OLAY:
Lefke'li Dr.İzzet Salih Suphi 4.4.1982 tarihinde öldü ve 2 meşru 2 de gayri meşru çocuk bıraktı.

Davacılar, Lefkoşa Kaza Mahkemesinde, açtıkları bir dava ile, diğer şeyl-er arasında, müteveffanın yegâne varislerinin kendileri olduğunu beyan edilmesini istediler. Davalılar ise dosyaladıkları müdafaa takririnde müteveffanın yegâne varislerinin davacılar olduğunu kabul etmediler ve diğer bazı iddialar ileri sürdüler.

Dava-, duruşma için, Lefkoşa Kaza Mahkemesi huzuruna gittiğinde davalılar Fasıl 195 Vasiyet ve Veraset Yasasının 46. maddesinde atıfta bulunulan Birinci Cetvelde verasete hakkı olan Birinci sınıf kişiler bölümünde müteveffanın çocukları için kullanılan "meşru" -sözcüğünün Anayasanın 1, 5, 7 ve 30. maddelerine aykırı olduğunu ileri sürdüler. Mahkeme de ileri sürülen Anayasaya aykırılık konusunun taraflar arasındaki ihtilâfın karara bağlanmasında etkisi olabileceği kanaatına vardı ve konuyu karara bağlanmak üzere -Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak, havale etti ve Yüksek Mahkemenin kararına değin davanın duruşmasını durdurdu.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
Davalıların iddialarının gerekçesi özetle şöyledir:
Anayasanın 5. maddesinde öngörülen haklar arasında babad-an miras alma hakkı da vardır. Bu maddenin (2). fıkrası ise kişinin maddi ve manevi varlığını sağlama görevini Devlete yüklemiştir. Konu cetvelde tevarüs etmeye hak sahibi olan çocukların meşru olarak tevsif edilmeleri neticesi gayri meşru çocuklar miras- hakkından mahrum edilmektedir. Bu ise kişinin maddi ve manevi varlığının gelişmesini önleyen ekonomik bir engeldir. Bu nedenlerle cetvelde yer aldığı şekilde konu kural Anayasanın 5. maddesine aykırıdır. Aynı nedenlerle 30. maddesine de aykırıdır.

Mi-ras hakkına sahip çocuklar arasında meşru ve gayri meşru ayırımı yapılmıştır ve bu Anayasanın 7. maddesine ters düşmektedir.

Sadece meşru çocukların miras hakkına sahip olması Anayasanın 1. maddesinin öngördüğü sosyal adalet ve hukukun üstünlüğü ilkeleri-ne de ters düşer.

Davalılar, mahkemenin müsaadesi ile, yapılan ayırımın Anayasanın 31(1) maddesine aykırı olduğunu da iddia etti. Müstedinin bu husustaki iddiasının gerekçesi kısaca şöyledir. Anayasanın 31(1) maddesi "her Türk yurttaşının" miras hakk-ına sahip olduğunu öngörmektedir. "Her Türk yurttaşı" deyimi gayri meşru çocukları da kapsar. Bu hak kamu yararı ile sınırlanabilirse de gayri meşru çocukların miras hakkından mahrum edilmesi kamu yararına değildir. Kamu yararı toplumu ilgilendiren ve s-osyal ihtiyaçlara uygun ve onları kapsayan kısıtlamalar içerebilir. Bu nedenlerle Anayasanın 31(1) maddesine aykırılık vardır.

Davacıların iddialarının gerekçesi özetle şöyledir:
Anayasanın 1, 5 ve 30. maddelerine herhangi bir aykırılık mevcut değildir.-

Anayasanın 7. maddesi salt eşitlik öngörmekte değildir. Meşru ve gayrimeşru çocukların farklı statüleri vardır. Buna ilâveten çocuklar arasında yapılan meşru ve gayri meşru ayırımı aile birliğini korumak açısından kamu yararınadır.

Anayasanın 31(-1) maddesinin öngördüğü miras hakkı yasa ile düzenlenen miras hakkıdır.

Anayasanın 7 ve 31. maddelerine herhangi bir aykırılık yoktur.

3. Amicus curiae olarak Başsavcı namına bulunan Savcının görüşlerinin özeti şöyledir:
Anayasanın 1, 5 ve 30. maddele-rinin konu ile ilgisi yoktur.

Meşru ve gayri meşru çocukların özdeş olmayan nitelikleri ve farklı durumları vardır. Esasen Yasanın 7 ve 8. maddeleri bu çocukların ayrı iki sınıfa mensup olduklarını göstermektedir. Anayasanın 7. maddesine aykırılık yokt-ur.
Anayasanın 31. maddesinin öngördüğü miras hakkı ise yasalarla düzenlenen miras hakkıdır