- Anayasa Mahkemesi 18/78

Anayasa Mahkemesi olarak oturum yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin (Başkan), Ahmed İzzet, Şakir Sıdkı İlkay, Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi.

Anayasa'nın 114(-1) maddesi tahtında Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Mahkemesi tarafından (Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı ile Harun Aydal ve diğeri arasında) sunulan konu.

İddia Makamı namına: Akın A. Sait
Sanık namına: A. M. Berberoğlu

K A R A R
KONU:
20.10.197-5 tarih ve 59 sayılı Resmi Gazete'de Ek.IV Bölüm I'de yayınlanan 7358 sayılı kararın bir yasa olmaması nedeniyle Anayasanın 14. maddesine aykırı olduğu öne sürüldü.

I. OLAY:
Sanıklar 31 Ocak 1978 tarihinde Mağusa'da ikinci derecede askeri yasak bölge ilâ-n edilip girilmesi yasaklanan Maraş'a Fasıl 154, Ceza Yasasının 20 ve 1973 Askeri Ceza ve Usulü Kuralının 23 ve 1975 Askeri Yasak Bölgeler Emirnamesinin 2(1)(4)(5) maddelerine aykırı gizlice girdiklerinden itham edildiler.

Ceza davasının duruşması esnası-nda ikinci sanığın avukatı dava konusu bölgeyi yasak bölge olarak ilân eden 7358 sayılı kararın 20 Ekim 1975 tarih ve 59 sayılı Resmi Gazete'nin IV. Ekinin I. Bölümünde Bakanlar Kurulu kararı olarak yayınlandığını, halbuki Anayasanın 14. maddesi uyarınca y-asak bölge ancak yasa ile belirlenebileceğini, ileri sürerek söz konusu kararın, yasa olmadığı nedeniyle, Anayasaya aykırı olduğunu iddia etti. Mahkeme ileri sürülen iddianın ceza davasını karara bağlamakta etkisi olabileceği kanaatına vararak konuyu kara-ra bağlamak üzere Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak, Anayasanın 114. maddesi uyarınca sunmuştur.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
2. sanığın iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:
Anayasanın 14. maddesi her Türk yurttaşını gezi özgürlüğüne sahip kılmıştır-. Bu özgürlük ancak ulusal güvenliği sağlamak ve salgın hastalıkları önlemek amacı ile ve yasa ile sınırlanabilir. Halbuki sanık 2'nin itham olunduğu ithamnamede belirtilen 1975 Askeri Yasak Bölgeler Emirnamesi Bakanlar Kurulu kararı ile çıkarılmıştır ve- bu karar herhangi bir yasaya dayanmamaktadır. Bakanlar Kurulu kararı yasa değildir, yasa ancak K.T.F. Meclisi tarafından çıkarılır ve Devlet Başkanının onayından geçtikten sonra Resmi Gazete'de yayınlanır. Dava konusu Emirname yasa olmadığı nedeniyle An-ayasaya aykırıdır.

İddia Makamının gerekçesi özetle şöyledir:
Anayasanın 14. maddesi sadece Türk yurttaşlarına gezi özgürlüğü tanımıştır. 2. sanık ise Anayasanın 136. maddesinin belirlediği "Türk yurttaşı" olmadığı nedeni ile Anayasanın 14. maddesinde b-elirlenen haklardan yararlanamaz. Buna ek olarak Askeri Ceza Usulü Yasasının 23. maddesi yasak bölgelere girmenin suç olduğunu belirlemektedir.

III. İLGİLİ EMİRNAME METNİ:
"KARAR NO. 7358

Bu günkü şartlar içinde Kıbrıs Türk Federe Devletinin iç ve dış -emniyeti, selâmeti ve müdafaası için askeri tedbirlerin devam ettirilmesine ve bilhassa bu emirname konusunun ivedilikle yerine getirilmesinin elzem olduğu kanaatine vasıl olduğundan:

18 Ağustos, 1975 tarihli Resmi Gazete'nin Ek IV Bölüm II'sinde yayınla