-D.7/90 Anayasa Mahkemesi: 15/90
Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, Başkan, N. Ergin Salâhi,
Niyazi F. Korkut, Aziz Altay, Celâl Karabacak.

Anayasanın 148(1) maddesi tahtında.

Yükse-k İdare Mahkemesi tarafından 196/88 sayılı başvuruda (Müstedi: Emek İnşaat Şti. Ltd. ile Müstedaaleyh: 1.Gayrımenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu ve/veya K.K.T.C. Bakanlar Kurulu vasıtasıyle K.K.T.C., 2. Girne Belediyesi veya n/d Girne Belediye Ba-şkanı, Başkan Yardımcısı, Belediye Üyeleri ve Girne Şehri Türk Hemşehrileri arasında) sunulan konu.

Müstedi namına: Mustafa Asena
Müstedaaleyh (1) namına: Ali Fevzi Yeşilada
Müstedaaleyh (2) namına: Neşe Keskin

------------

K A R A R

KONU:
Değ-iştirilmiş şekliyle 35/75 sayılı Eski Eserler Yasasının 5, 9 ve 10.maddeleri ile Anıtlar Yüksek Kurulu tarafından alınan ve 20.5.1985 tarihinde Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan 7.6.1985 tarih ve 54 sayılı Resmi Gazetenin Ek IV Bölüm I'inde 5.H.-559-85 -karar numarası altında yayınlanan Kararın Anayasanın 36 ve 39.maddelerine aykırı olup olmadığı.

I.OLAY:
Müstedi Şirketler Mukayyitliği nezdinde kayıtlı bir şirket olup Yukarı Girne'de Pafta/Harita XII.21.1, VIII, Ada A, Parsel 32'de bulunan bir arsanın- kayıtlı mal sahiplerinden biridir. Müstedi, sözü edilen arsa içine iki katı aşan bir inşaat yapabilmek için gerekli izni istihsal etmek maksadıyle yetkili makam olan müstedaaleyh (2) Girne Belediyesine müracaat etti. Müstedaaleyh (2) müstediye gönderdiğ-i 14.7.1988 tarihli bir yazı ile içine inşaat yapmak istediği arsanın Girne Kalesi koruma alanı içinde olduğu gerekçesiyle iki katı aşar şeklinde olan inşaat için izin verilemiyeceğini bildirdi. Bunun üzerine müstedi Yüksek İdare Mahkemesine başvurdu ve m-üstedaaleyh (2)'nin alıp da müstediye gönderdiği ve yukarıda özeti verilen kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramıyacağına karar verilmesini istedi.

Başvurunun duruşması esnasında, müstedi başvuruya konu olan arsasını Girne Ka-lesi koruma alanı içine alan, Anıtlar Yüksek Kurulunca alınıp Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan ve 54 sayı ve 7.6.1985 tarihli Resmi Gazetenin Ek IV Bölüm I'inde yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile Bakanlar Kuruluna böyle bir yetki veren değiştirilmiş- şekliyle 35/75 sayılı Eski Eserler Yasasının 5, 9 ve 10.maddelerinin Anayasanın 36 ve 39.maddelerine aykırı olduklarını ileri sürdü. Yüksek İdare Mahkemesi de, yapılan bu iddianın, huzurundaki ihtilâfın hallinde etkili olabileceği kanaatına vardı ve konu-yu karara bağlanmak üzere Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak, havale etti. Mahkeme ayrıca havalenin Anayasa Mahkemesi tarafından karara bağlanmasına değin, önündeki işlemleri burdurdu.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
Müstedinin iddiasının gerekçesi özetl-e şöyledir:

Anayasa Mahkemesi A.M. 10/85 D. 4/86 sayılı havalede benzeri bir konuda karar vermiş ve 35/75 sayılı Eski Eserler Yasasının 5, 9 ve 10.maddelerini Anayasanın 39.maddesine aykırı bulmuştur. Sözü edilen kararda serdedilen nedenler müstedi tara-fından aynen tekrarlanmıştır.

Müstedi havale istemini yaparken Yasanın ilgili maddelerinin Anayasanın 36.maddesine aykırı olduğunu ileri sürmüşse de, havalenin duruşmasında, bu iddiasını daha ileri götürmemiştir.
Müstedaaleyh (1)'in iddiasının gerekçesi -özetle şöyledir:

Daha önce karara bağlanan A.M. 10/85 D.4/86 sayılı havalenin konusu eski eser olarak ilân edilen bir hane idi. O davada ilgililer konu evin tamiratını v.s. karşılamak için Anayasanın ve Yasanın öngördüğü parasal vecibelerini 1975'den bu- yana yerine getirmemişti. Bu meselede ise konu bir arsadır. Arsanın kendisi eski eser olmadığı gibi Anayasanın 39.maddesinde öngörülen yardımlar da arsalar için söz konusu değildir. Bu durumda ilgili yasa maddelerinin de Anayasanın 39.maddesine aykırıl-ığından söz edilemez.

Gerekli yasal düzenlemelerin yapılmasını Anayasa öngörmüşse bu gibi yasal düzenlemelerin yapılmaması Anayasanın öngördüğü bir düzenlemenin eksikliği olabilir. Ancak böyle bir eksikliğin Anayasaya aykırılık teşkil ettiğini söylemeğe- imkân yoktur.

3. Müstedaaleyh (2), müstedaaleyh (1)'in görüş ve iddialarını aynen benimsemiştir.

III. İLGİLİ YASA METİNLERİ:
Değiştirilmiş şekliyle 35/75 sayılı Eski Eserler Yasasının 5, 9 ve 10.maddeleri ile 5.H.-559-85 sayılı Bakanlar Kurulu kararı -aynen şöyledir:
"5. Bu Yasanın kapsamına giren eski eserleri, tarihi ve doğal anıtları bozmak ve değiştirmek, Bakanlığın izni olmadan onarmak ve içlerinde veya korunma sınırları içinde inşaat, tesisat, sondaj ve kazı yapmak, kireç ocağı ve tuğla harma-nı tesis etmek, define aramak, hayvancılıkta, tarımda veya herhangi bir işte kullanmak, yıkılmalarından veya tahriplerinden meydana gelen maddeleri almak, bunları geçici veya devamlı olarak herhangi bir maksatla iskân veya işgal etmek, kısmen veya tamamen -tahrip etmek, tahriplerine neden olabilecek hizmetlerde kullanmak yasaktır."

- "9. Taşınmaz eski eserler, Bakanlıkça oluşturulan bir kurul tarafından tesbit olunur, tesbit ve tesciller Bakanlıkça onandıktan sonra tapu kütüğündeki hanesine (eski eserdir) kaydı yazılarak tescil edilir. Ancak bu kurulda Kıbrıs Türk Mimar ve Mühen-dis Odaları Birliği de temsil edilir."
-
"10. 9.madde uyarınca tescil edilen taşınmaz eski eserlerin korunma sınırlarının belirlenmesi ve bu sınırlar içinde inşaat ve tesisat yapılıp yapılmayacağı konusunda karar alma yetkisi, Bakanlıkça oluşturulan kurula aittir.

Ancak alınan karar, Ba-kanlar Kurulunca onandıktan sonra tatbik edilebilir."

"KARAR NUMARASI: 5.H-559-85
ANITLAR YÜKSEK KURULU KARARLARININ ONAYLANMASI:
(Önerge No: 407/85)
(M.E.K.G.S.B.)

- Bakanlar Kurulu, Anıtlar Yüksek Kurulu'nun 72 numara ve 15.4.1985 Toplantısında almış olduğu aşağıdaki kararını 35/1977 sayılı Eski Eserler (Değişiklik) Yasası'nın 2.maddesi uyarınca onayladı.
-
17/85 - Tescil edilen taşınmaz eski eserlerin koruma sınırı, bu taşınmaz eski eserin kapladığı alanda ve dört yönündeki (Yol varsa yol ötesindeki), ilk parsellerin yayıldığı alanı kapsar. İlk parsellerin koruma için yetersiz olması durumunda, Anıtlar- Yüksek Kurulu diğer komşu parselleri de koruma sınırı içinde değerlendirir.

20/5/1985"

IV. İLGİLİ ANAYASA METİNLERİ:
"Madde 36.
(1)Her yurttaş, mülkiyet ve miras haklarına sa