-D.6/87 Anayasa Mahkemesi 15/86

Anayasa Mahkemesi olarak oturum yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda

Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu,
N.Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.

Ana-yasanın 148. maddesi hakkında.

Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı tarafından 149/86 sayılı Ceza davasında (İddia Makamı: G.K.K.Askeri Savcılığı ile sanık: Tğm Ahmet Çelik arasında) sunulan konu.

İddia Makamı namına: G.K.K. Askeri Savcılığı
Sanık namına :- Kıvanç Rıza tarafından Mustafa Asena.
Amicus Curiae olarak Başsavcılık namına: Yaşar Boran.

K A R A R
KONU:
34/83 sayılı Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesi ile Güvenlik Kuvvetleri Yargıtayının Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasasının- 20. maddesinin (5). fıkrasının, Anayasanın 1,8,17 ve 156. maddelerine aykırı olup olmadığı.

I.OLAY:
Sanık, Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesi huzurunda, Ekonomi ve Maliye Bakanlığı Milli Savunma Harcamaları hesabından Celâl Şahin isimli üçüncü bir şahıs ad-ına ısdar olunan çekin arkasına yetkisi olmadan Celâl Şahin'in ismini yazarak çeki sahtelemekle, konu sahtelenmiş çeki tedavüle sürmekle ve sahtekârlıkla para temin etmekle itham edildi.

Dava duruşma için Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesi önüne gittiğinde- sanık 34/83 sayılı Yasanın 20. maddesinin (5). fıkrasının Anayasanın 1,18,17 ve 156. maddelerine aykırı olduğunu ileri sürdü. Mahkeme de ileri sürülen aykırılık konusunun taraflar arasındaki ihtilâfı karara bağlamada etkili olabileceği kanaatına vardı ve -konuyu, karara bağlamak üzere, Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak, sundu. Mahkeme ayrıca Anayasa Mahkemesinin kararına dek davanın duruşmasını durdurdu.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
Sanığın iddiasının gerekçesinin özeti şöyledir:
Konu yasa maddesini-n (5). fıkrası Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesine askeri kişilerin askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ilâveten kişilerin "askeri görevde iken" işledikleri suçlara da bakmağa yetki verdiği oranda Anayasanın 156. maddesinin (1). -fıkrasına ve buna bağlı olarak 1,8 ve 17. maddelerine aykırıdır.

Askeri Mahkemenin yetkisi olması için failin asker olması, işlenen suçun askeri ceza yasasında yer alması, suça konu eylemin askeri hizmetten veya görevini ihlâlden kaynaklanması gerekir. S-air bir deyimle suçun sadece asker kişiler tarafından işlenebilmesi, asker olmayan kişiler tarafından işlenememesi gerekir.

Anayasanın 156 (1) maddesinin güttüğü esas amaç askeri disiplinin sağlanmasıdır. Bu nedenle dar anlamda yorumlanması gerekir. Bir -askerin görevi ile ilgili olmayan bir suçu "askeri yargı" kapsamına girmez. Çek sahtelenmesinin askerlik ile ilgisi yoktur.

Konu yasa maddesi belirtildiği oranda Anayasanın 1. maddesinin öngördüğü hukuk üstünlüğü ilkesine ve 8. maddesinin öngördüğü eşitl-ik ilkesine aykırıdır. Aynı şekilde Anayasanın 17. maddesinin (2). fıkrasına da aykırılık vardır. Sivil mahkemeler tarafsız, bağımsız ve sözü edilen suçlara bakmağa yetkili olduğuna göre Askeri Mahkemeye gidilmemesi gerekir.

İddia Makamının iddiasının g-erekçesi özetle şöyledir:
Bizdeki 156. maddenin 1961 T.C. Anayasasındaki muadili 138. maddedir. Orada maddenin kapsamı daha dar, bizde ise daha geniş tutulmuştur.

Anayasanın 156. maddesinin (1). fıkrası asker kişilerle (2). fıkrası ise asker olmayan ki-şilerle ilgilidir. Askeri bölgeler