-D.10/82 Anayasa Mahkemesi 15/82
(Lefkoşa Kaza Mahkemesi Gen. İstida 95/82)

Anayasa Mahkemesi olarak oturum yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu,
N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Kork-ut, Aziz Altay.
Anayasanın 114(1) maddesi hakkında.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi tarafından 95/82 sayılı (İçişleri ve İskân Bakanlığı ve Diğerleri ile Lefkoşa'lı Reşat Sertuğ ve Ferdiye Sertuğ, arasında) Gen. İstidada sunulan konu.
Müstediler n-amına: Mehmet Ali Şefik.
Müstedaaleyh namına: Kıvanç M. Rıza adına Önder Gazi.

-----------
K A R A R
KONU:
-32/1975 sayılı 1975 Yabancı Taşınmaz Malları (Kontrol ve Yönetim) Yasasının 6(2)(a) maddesinin Anayasanın 125, 126 ve 127. maddelerine, 6(2)(b) maddesinin Anayasanın 7. maddesine ve 6(2)(c) maddesinin Anayasanın 7 ve 27. maddelerine aykırı olup olmadığı.
-
I. OLAY:
Lefkoşada Şehit Mustafa Süleyman Sokak No. 14'de bulunan konut yabancıya ait olup kontrol ve zilyetliği K.T.F. Devletine aittir. Konu konut 1975 yılında müstedaaleyh (1)e tahsis edilmişti. Bilâhare İnceleme ve Dağıtım Komisyonunun (4) 66/67-1 -sayı ve 17.3.1981 tarihli önerisi ve İçişleri ve İskân Bakanının aynı tarihli kararı ile konu tahsis iptal edildi. Bu iptal kararına karşı müstedaaleyhler Yüksek İdare Mahkemesine başvurarak iptal kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir son-uç doğuramayacağına karar verilmesini istediler. Bu başvuru Yüksek İdare Mahkemesi tarafından reddedildi.

Müstedaaleyhlerin başvurusunun Yüksek İdare Mahkemesi tarafından reddedilmesinden sonra müstediler Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dosyaladıkları bir -istida ile müstedaaleyhlerin konu konutu herhangi bir yasal belgeye veya geçerli bir tahsis belgesine dayanmaksızın işgallerinde bulundurduklarını ileri sürerek konutun boşaltılıp müstedilere teslim edilmesi için mahkemeden bir emir talep ettiler. İstida -duruşma için Lefkoşa Kaza Mahkemesi huzuruna geldiğinde müstedaaleyhler 32/75 sayılı Yasanın 6(2)(a) maddesinin Anayasanın 125, 126 ve 127. maddelerine, 6(2)(b) maddesinin Anayasanın 7. maddesine ve 6(2)(c) maddesinin de Anayasanın 7 ve 27. maddelerine ayk-ırı olduğunu ileri sürdüler ve konunun, karara bağlanmak üzere, Anayasa Mahkemesine havale edilmesini istediler. Lefkoşa Kaza Mahkemesi de söz konusu yasa maddelerinin İstidanın karara bağlanmasında etkisi olabileceği kanaatına vararak konuyu karara bağla-nmak üzere Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak, sundu ve Anayasa Mahkemesinin kararına dek İstidanın duruşmasını durdurdu.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
Müstedaaleyhlerin iddialarının gerekçesi özetle şöyledir:
Müstedaaleyh (2) hem göçmendir hem de eşd-eğer mal alma hakkına sahiptir. Anayasanın 125 ve 126. maddeleri zarar görmüş göçmenlerin korunmasını ve esenlendirilmesini öngörür, 127. maddesi de Türk yurttaşlarının eşdeğer mal alma haklarını saklı tutar. Anayasanın bu maddeleri muvacehesinde bir kiş-i, eşdeğer almaya hak sahibi olduğu sürece, yabancıya ait bir malı işgal etmekle mütecaviz sayılmamalıdır. Yasanın 6(2)(a) maddesi ise böyle bir kişiyi mütecaviz saymakta ve bu nedenle Anayasanın sözü edilen maddelerine aykırı düşmektedir.

Yasanın 6(2)(-b) maddesi tahliye işleminin yemin varakası ile desteklenen bir İstida ile başlatılmasını öngörmektedir. Böyle bir işlem dava yerine İstida ile başlatılmasını öngörmektedir. Böyle bir işlem dava yerine istida ile başlatıldığında işlemin aleyhine yapıldığ-ı şahsın müdafaa yapmak veya mukabil talepte bulunmak için kâfi derecede zamanı olmaz ve bu nedenle Yasanın 6(2)(b) maddesi Anayasanın 7. maddesine aykırıdır. İşlemin dava ile başlatılması öngörülmüş olsa idi Anayasaya aykırılık söz konusu olmayacaktı.

-Müstedaaleyhler, havalenin duruşması sırasında, Yasanın 6(2)(c) maddesinin Anayasaya aykırılık iddiasını ileri sürmediler.

Müstedilerin iddialarının gerekçesi özetle şöyledir:
Bir kişi göçm