-D.5/89 Anayasa Mahkemesi: 14/88
Anayasa Mahkemesi olarak oturum yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu,
N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay

Anayasanın- 148(1) maddesi tahtında

Yüksek İdare Mahkemesi tarafından 135/87 sayılı başvuruda
(Müstedi: Ali Gazioğlu ile Müstedaaleyh: Güvenlik Kuvvetleri
Komutanlığı arasında) sunulan konu.

Müstedi namına: Güner Çakın
Müstedaaleyh namına: Zeki Gündüz
Amicusa curi-ae olarak Başsavcılık namına: Mehmet Ali Şefik

------------
K A R A R

KONU:
33/84 sayılı Yasa ile değiştirilmiş şekli ile 15/79 sayılı Güvenlik Kamu Görevlileri Yasasının 51(2)(3)(a)(b)(c)(d)(e)(f)(g-) maddelerinin kişiye isnat olunan hususların açıkça ve yazılı olarak bildirilmesini, yazılı savunmasının istenmesini ve ona belli bir süre tanınmasını öngörmediği oranda Anayasanın 1, 8(1), 10(1)(2), 17(2), 18(4), 18(5)(a)(b) ve 121(4) maddelerine aykırı -olup olmadığı.

OLAY:
Müstedi, 1.3.1979 tarihinde astsubay olarak Güvenlik Kuvvet-
leri Komutanlığında göreve başladı. Müstedi, 22.6.1986 tarihinde nöbetçi subayı olarak göreve giderken şahsına ait bir çifte kırma av tüfeğini de temizlemek gayesi ile bera-berinde birliğe götürdü.
Orada daha önce temel kazması için emir verdiği askerler arasında
2

bulunan bedelli asker piyade eri Hasan Mustafanın durduğu yerin ötesindeki boş bir tenekeye Hasan Mustafayı korkutmak maksadı ile -ateş etti ve şaşmaların bir kısmı piyade erine isabet ederek onu yaraladı. Bunun üzerine müstedi açığa alındı ve Güvenlik Kuvvet-leri Mahkemesi önünde adam yaralama, kapalı mevsimde ateşli silâh taşıma, tasarrufunda ruhsatsız patlayıcı madde bulundurma ve- meskûn yerde ateş etme suçları ile itham edildi. Müstedi itham edildiği suçlardan kabahatli olduğunu kabul etti ve beraber çekilmek üzere ilk 3 davadan 2'şer ay hapis cezasına çarptırıldı, son davadan ise kendine ceza verilmedi. Yapılan istinaf sonucu s-anığa kesilen cezalar değiştirilmedi ve emare av tüfeğinin müsaderesine de karar verildi. Müstedi cezasını çekip tahliye edildikten sonra müstedaaleyh tarafından 13.6.1987 tarihinde Güvenlik Kuvvetlerinden tart edildi. Müstedi bu tart kararı aleyhine Yük-sek İdare Mahkemesi huzurunda bir başvuru dosyaladı.

Başvuru duruşma için tek yargıçlı Yüksek İdare Mahkemesi önüne gittiğinde müstedi tadil edilmiş şekli ile 15/79 sayılı Güvenlik kamu Görevlileri Yasasının 51. maddesinin (2). fıkrası ile (3). fıkra-sının (a)(b)(c)(d)(e)(f)(g) bentlerinin Anayasanın 1, 8(1), 10(1)(2), 17(2), 18(4), 18(5)(a)(b) ve 121(4) maddele-rine aykırı olduğunu ileri sürdü. Mahkeme karara bağlamada etkili olabileceği kanaatına vardı ve konuyu, karara bağlanmak üzere, Yüksek Mahke-meye, Anayasa Mahkemesi olarak, havale etti ve havalenin sonuçlandırılmasına değin başvurunun duruşmasını durdurdu.

İDDİANIN GEREKÇESİ:
Müstedinin iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:

3

Yasanın konu edilen madde-leri kişiye isnat olunan hususların kendisine açıkça ve yazılı olarak bildirilmesini, yazılı savunma-sının istenmesini ve ona belli bir süre tanınmasını öngörmemektedir. Konu yasa maddeleri bu gibi haklarla ilgili bir prosedür getirmesi gerekirken bunu ya-pmadı.

Bu nedenle Anayasanın 121. maddesinin (4). fıkrasına ve aynı zamanda hukukun üstünlüğünü öngören 1. maddesine ters düşmek-tedir. Disiplinsizlik bir mahkûmiyete dayansa dahi bu gibi fırsatların kişiye verilmesi gerekir.

Cumhuriyet devrin-de yapılan tüzükler iptal edilmiş değildir. Bu nedenle Kıbrıs Ordusundan gelen subaylara bu gibi hakların tanınması mevzuat icabıdır. Bu gibi haklar Güvenlik Kuvvetlerine bağlı güvenlik kamu görevlilerine de tanınmaktadır. Sadece Güvenlik Kuvvetlerine bağ-lı askeri personele tanınmamaktadır. Yapılan bu ayırım eşitlik ilkesini öngören Anayasanın 8. madde-sinin (1). fıkrasına aykırı düşmektedir.

Konu maddeler Anayasaya uygun olarak okunabilirse o zaman aykırılık mevcut olmaz.

Anayasanın 10(1)(2),- 17(2), 18(4) ve 18(5)(a)(b) maddelerine aykırılık ileri sürülmedi.

Müstedaaleyhin iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:

15/79 sayılı Güvenlik Kamu Görevlileri Yasasının 51. madde-sinin (2) ve (3). fıkraları disiplin işlemi değil de disiplin niteli-ği olmayan işlemleri öngörmektedir. Disiplin işlemleri

4

13/79 sayılı Disiplin Mahkemeleri Kuruluş, Disiplin Kabahat ve Cezaları Yargılama Usulü Yasası kapsamındadır ve ayrıca 29/83 sayılı Askeri Suç ve Cezalar Yasasına -tabidir.

Yasanın 51. maddesinin (2). fıkrası yetersizlik mevcut olduğu hallerde uygulanır. Mahkûmiyet mevcut olduğu hallerde (3). fıkra kullanılabilir. Bu fıkralar altında yapılan işlemler idari tasarruftur ve bu gibi idari tasarruflara karşı Yükse-k İdare Mahkemesine başvurulabilir.

Cumhuriyet Ordusu ile Güvenlik Kuvvetleri arasında bir ilişki yoktur. Güvenlik Kuvvetleri tamamen ayrı bir kuvvettir ve kendi yasa ve tüzüklerine bağlıdır. Güvenlik Kuvvetlerinin özel bir statü içerisinde bulunmas-ı zorunludur ve Güvenlik Kuvvetle-rinin statüsdü Anayasanın Geçici 10. maddesi kapsamında bir statüdür.

Askeri kamu görevlileri tamamen farklı bir statüye ve niteliğe sahiptirler. Subay ve astsubaylar Silâhlı Gücün komuta kademelerinde yer alırlar, -memurlar ise silâhlı değildirler ve sivil görev ifa ederler.

Şikâyet konusu yasa kuralları KKTC Anayasasından önce de vardı ve uygulanmakta idi. Yasa koyucu bunu biliyordu ve yine de Anayasada farklı düzenleme yapmadı. Konu yasa kurallarının Anayas-anın herhangi bir maddesine aykırılığı yoktur.

3. Amicus curiae olarak Başsavcı namına bulunan savcının görüşleri özetle şöyledir:

Müstedaaleyhin Mahkemeye sunulan görüşleri doğrudur.

5

Yasanın ilgili kuralla-rı Güvenlik Kuvvetleri görevlilerinin kendine özgü niteliği, kamu düzeni ve kamu yararı dikkate alınarak Güvenlik Kuvvetleri görevlilerine farklı bir düzenleme getirmeği amaçlamaktadır. Bu gibi görevlilere kendine özgü kurallar uygulanabilir.

Yasanı-n ilgili kurallarında öngörülen işlemler normal disiplin işlemleri dışındadır. Bu kurallar İdareye özel yetki veren kurallardır. Konu işlemler disiplin işlemi farz edilse dahi özellikle (3) fıkrada sayılanlar fiil ve ceza içermektedir ve müdafaa hakkı ve-rilmemesi olsa olsa, bu meselede, bir usul boşluğundan ibaret olur ve bu boşluk yorum veya tadilât ile giderilebilir.