- Anayasa Mahkemesi 14/78
(Y.İ.M. 6/78)
Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin (Başkan), Ahmed İzzet, Şakir Sıdkı İlkay, Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi.
Anayasa'nın 114. ma-ddesi hakkında.
Yüksek İdare Mahkemesinin 6/78 sayılı davada (Mustafa Güzoğlu (Mustafa Rifat) ile K.T.F.D. Maliye Bakanlığı veya Gümrük Dairesi Müdürü vasıtasıyle K.T.F.D. Başsavcısı, Lefkoşa arasında) sunulan konu.
Müstedi namına: Şefika Durduran.
Müsteda-aleyh namına: Akın A. Sait.

-----------
K A R A R
KONU:
6/78 sayılı Gümrük ve İstihsal Vergileri Tarife, Yasası'nın 16. maddesinin Anayasa'nın 61. maddesinin 2, 3 ve 4. fıkralarına, 73 ve 74. maddelerine aykırı olduğu öne sürülmüştür.

I. OLAY:
Yüksek İ-dare Mahkemesinde açılan 6/78 sayılı başvuruda müstedi 5/8/1976 tarihinde İngiltere'den ithal ettiği Datsun markalı araba için Lefkoşa Gümrük Makamları söz konusu arabanın değeri üzerinden 12.1.1978 tarihinde %80 gümrük ithal vergisi alınması hususunda kar-ar verdiğini, bu kararın hükümsüz ve etkisiz olduğunu iddia ederek kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına Yüksek İdare Mahkemesi tarafından karar verilmesi isteminde bulundu.

Müstedi başvurusunda 32/1961 sayılı 1961 G-ümrük Tarife Yasası'nın 12 Ocak 1978'de yürürlükte olduğunu ve bu Yasa gereğince söz konusu arabası için Gümrük İthal Vergisinin değeri üzerinden %55 olduğunu iddia etti. Başvuruya itirazda bulunan müstedaaleyh 12 Ocak 1978'de 6/78 sayılı Yasanın yürürlük-te olduğunu ve 6/78 sayılı Yasaya göre başvuru konusu arabanın Gümrük İthal Vergisi değeri üzerinden %80 olduğunu iddia etti. Duruşma sırasında müstedi başvuruda uygulama yeri bulunan 6/78 sayılı Gümrük ve İstihsal Vergisi Tarife Yasası'nın 16. maddesinin- Anayasa'nın 61(2), (3), (4), 73 ve 74. maddelerine aykırı olduğunu ileri sürmesi ve Mahkemece ileri sürülen iddianın başvuruyu karara bağlamakta etkisi olabileceği kanaatına varılması üzerine Yüksek İdare Mahkemesi konuyu karara bağlamak üzere Yüksek Mahk-emeye, Anayasa Mahkemesi olarak, Anayasa'nın 114. maddesi uyarınca sunmuştur.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
1. Müstedi iddiasının gerekçesi özetle şöyledir: Anayasa'nın 61. maddesinin (2). fıkrasına göre vergi, resim ve harçlar ve benzer mali yükümlülükler anc-ak yasa ile konur. Aynı maddenin (4). fıkrasına göre ise geriye yürüyen mali yükümlülükler konamaz.

6/78 sayılı Gümrük ve İstihsal Vergileri Tarife Yasası Kıbrıs Türk Federe Meclisi tarafından 22.12.1977'de kabul edilmekle beraber Yasa Resmî Gazete'de 2-1.1.1978'de yayınlandı. Herhangi bir yasa ancak Resmî Gazete'de yayınlandığı andan itibaren yasa olarak nitelendirilir. 6/78 sayılı Yasanın 16. maddesi ise Yasayı Meclis tarafından kabul edildiği tarihte yani 22.12.1977'de yürürlüğe koymuştur. Anayasa'n-ın 61. maddesinin (4). fıkrasına göre geriye yürüyen mali yükümlülükler konamadığı cihetle 6/78 sayılı Yasa ancak Resmî Gazete'de yayınlandığı günden itibaren yürürlüğe girer. Anayasa'nın 73. maddesine göre Devlet Başkanı Kıbrıs Türk Federe Meclisince kab-ul edilen yasaları, 10 gün içinde ya yayınlar ya da bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir veya Bakanlar Kurulunun istemi üzerine halk oylamasına sunar. Anayasa'nın 74. maddesine göre ise Devlet Başkanı, Anayasa'nın 73. maddesinde belirlenenlere -ilâveten Kıbrıs Türk Federe Meclisince kabul edilen herhangi bir yasayı Anayasa'nın 112. maddesine dayanarak yasanın veya yasanın herhangi bir kuralının Anayasa'nın herhangi bir kuralına aykırı olup olmadığı hususunda görüş bildirmesi için Anayasa Mahkemes-i olarak Yüksek Mahkemeye yollayabilir.

2. Müstedaaleyhin iddiasının gerekçesi özetle şöyledir: Anayasa'nın 61. maddesi vergi, resim ve harçların yasa ile konabileceğini öngörmektedir. Anayasa'nın 65. maddesine göre yasa koyma Kıbrıs Türk Federe Meclis-inin yetkilerindendir. Dolayısıyle Kıbrıs Türk Federe Meclisinde görüşülüp kabul edilen yasalar Mecliste kabul edildiği andan itibaren yasa sayılır. Bu nedenle 6/78 sayılı Gümrük ve İstihsal Vergileri Tarife Yasası'nın 16. maddesinde öngörülen yürürlüğe -giriş tarihi Yasanın Meclis tarafından kabul edildiği gün olduğu için Anayasa'nın 61. maddesinin (4). fıkrasına aykırı değildir. Bir yasa Meclis tarafından kabul edildiği andan itibaren yasa olarak tekemmül etmiş olur. Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası'nın 24-. maddesinin (3). fıkrasına göre herhangi bir Gümrük İthal Resmi buna dair kanun tasarısının sunulduğu tarihten itibaren konabilir. Kıbrıs Türk Federe Devleti Anayasası'nın Geçici 1. maddesine göre Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası'nın 24(3) maddesi halen yürü-rlüktedir. Bu nedenle 6/78 sayılı Yasa'nın 16. maddesi Anayasa'ya aykırı değildir.

III. İLGİLİ YASA METİNLERİ