-D.1/2022 Birleştirilmiş
Anayasa Mahkemesi: 14/2020 ve 15/2020

ANAYASA MAHKEMESİ OLARAK OTURUM YAPAN
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

ANAYASANIN 148. MADDESİ HAKKINDA.

Mahkeme Heyeti: Mehmet Türker, Güld-en Çiftçioğlu, Tanju Öncül,
Beril Çağdal, Peri Hakkı.

Anayasa Mahkemesi: 14/2020

Lefkoşa Kaza Mahkemesi tarafından İstida/İstinaf 10/2020 sayılı davada

(Müstedi: Vadim Finans Proje ve Taahhüt Şti.Ltd., Gültekin Şen-gür Sokak, No:5, Kumsal, Lefkoşa

ile

Müstedialeyh: 1-Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürü, Lefkoşa,
2-Korman Construction Ltd. Bedreddin Demirel
Caddesi, No 100, Lefkoşa arasında) sunulan
- konu.

Havaleyi yapan Müstedi tarafından: Avukat Feyzi Hansel
Müstedialeyh No.1 tarafından: Başsavcı Yardımcısı Muavini İlter Koyuncuoğlu ve Savcı Dilhan Çavuş
Müstedialeyh No.2 tarafından: Avukat Serhan Çinar

Anayasa Mahkemesi: 15/20-20

Lefkoşa Kaza Mahkemesi tarafından İstida/İstinaf 10/2019
sayılı davada

(Müstedi: 1-Karalım & Co.Ltd., Organize Sanayi
Bölgesi, 16.Sokak, No:30 - Lefkoşa
2-Mehmet Karalım - Organize Sanayi Bölgesi,
16.Sokak No.30 - L-efkoşa
ile

Müstedialeyh: 1-Lefkoşa Kaza Tapu Amirliği vasıtasıyla KKTC
Başsavcılığı, Lefkoşa
2-Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürlüğü ve/veya
Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürü v-asıtasıyla
KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa ve
Ek Müstedialeyh: Universal Bank Limited. 57, Mehmet Akif
Caddesi, Köşklüçiftlik - Lefkoşa arasında)
sunulan konu.
Havaleyi yapan tarafından: Avukat Ahmet Nazım-
Müstedialeyh tarafından: Başsavcı Yardımcısı Muavini İlter Koyuncuoğlu ve Savcı Dilhan Çavuş
Ek Müstedialeyh tarafından: Avukat Murat M. Hakkı

------------

K A R A R

Mehmet Türker:

KONU:
Anayasa Mahkemesi 14/2020'd-e konu,
Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası'nın 74. maddesinin Anayasanın 8. ve 17. maddelerine aykırı olup olmadığı,
Anayasa Mahkemesi 15/2020'de ise konu,
Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Tak-diri) Yasası'nın 74. maddesinin Anayasanın, 1.,7.,8.,12. ve 17. maddelerine aykırı olup olmadığıdır.

OLAY:
Anayasa Mahkemesi 14/2020 No.lu davada, havaleyi talep eden ve 10/2020 sayılı istida istinaftaki Müstedi aleyhine Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 249-8/2016 No.lu davada 24/4/2017 tarihinde verilen hüküm gereğince, hükümlü borcun tatmini için adına kayıtlı bulunan taşınmaz malların açık artırma ile satılmasına emir verilmiş ve bu emre istinaden Müstedialeyh
No.1 Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürü tarafınd-an, Müstedi adına kayıtlı taşınmaz malların satışı için MES 41/2018 sayılı mecburi satış dosyası açılarak satışa konu taşınmazların taban satış değeri tespit edilerek Müstediye bildirilmiştir. Müstedi, Tapu Müdürünün saptadığı en düşük (Taban) satış değeri-ne itiraz etmiş, ancak Tapu Müdürü Müstedinin itirazını reddetmiştir. İtirazı reddedilen Müstedi Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 10/2020 sayılı istida istinafı dosyalayarak Tapu Müdürünün yaptığı değer tespitinin aşikâr surette düşük olduğu nedeniyle iptal edilm-esini ve Mahkemece değer tespiti yapılmasını talep etmiştir.

Anayasa Mahkemesi 15/2020 No.lu davada, havaleyi talep eden ve 10/2019 sayılı istida istinaftaki Müstediler aleyhine Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 468/2015 No.lu davada verilen hüküm gereğince-, hükümlü borcun tatmini için Müstedi No.1 adına kayıtlı bulunan ve hükümlü borç için 701/2014 No.lu ipotek takrirnamesi tahtında ipotekli olan taşınmaz malların açık artırma ile satışına emir verilmiş olup bu hüküm ve/veya emre istinaden Müstedialeyh No.2- Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürü tarafından konu taşınmaz malların satışı için MES 61/2016 sayılı mecburi satış dosyası açılarak, satışa konu taşınmazların taban satış değeri tespit edilip Müstedilere bildirilmiştir. Müstediler Tapu Dairesi Müdürünün sapta-dığı en düşük (Taban) satış değerine itiraz etmişse de, Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürü Müstedilerin itirazını reddetmiştir. İtirazı reddedilen Müstediler Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 10/2019 sayılı istida istinafı dosyalayarak, Tapu Kadastro Dairesinin yaptı-ğı değer tespitinin çok düşük olduğu nedeniyle iptal edilmesini ve Mahkeme tarafından değer saptaması yapılmasını talep etmişlerdir.

10/2020 sayılı istida istinafta da duruşmaya başlandığı gün havale talep eden Müstedi Avukatı, konu kısmında belirtil-diği gibi, Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası'nın 74. maddesinin Anayasanın 8. ve 17. maddelerine, 10/2019 sayılı istida istinafta ise havale talep eden Müstediler Avukatı aynı maddenin Anayasanın 1., 7., 8., 12. ve 17. madde-lerine aykırı olduğunu iddia edip bu hususta karar verilmesi için konunun Anayasa Mahkemesine havale edilmesini talep etmişlerdir. Havalelerin duruşması esnasında, Anayasa Mahkemesi 15/2020'de havaleyi talep eden Avukatı, Anayasanın 1., 7. ve 12. maddeleri-ne aykırılık iddialarından vazgeçtiğini beyan etmiştir.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi havale edilmesi istenen ilgili yasa maddesinin taraflar arasındaki ihtilafın sonuçlandırılmasında etken olduğu bulgusuna vararak, konuyu Anayasa Mahkemesine havale etmiş v-e Anayasa Mahkemesinin kararına değin istida istinaflara konu MES 41/2018 ve
MES 61/2016 sayılı dosyalarda başlatılan işlemleri durdurmuştur.

İDDİALARIN GEREKÇELERİ
1. Havaleyi yapan Müstedilerin iddiaları:
Müstediler, aleni müzayede ile satışı tal-ep edilen taşınmaz mallar için Tapu Müdürü tarafından yapılan değerlendirmeye itiraz eden kişinin, duruma göre Müdürün veya Mahkemenin yapılan itirazı dinlemeye başlaması için itirazında belirttiği değer ile Tapu Müdürünün saptadığı değer arasındaki farkın- %1'i kadar harç yatırması gerektiğini düzenleyen Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası'nın 74. maddesinin Anayasanın 8. ve 17. maddesine aykırı olduğunu iddia etmektedirler. Müstedilere göre 74. maddedeki bu düzenleme ile itira-zın görüşülmesi için yatırılması öngörülen %1'lik harç ve/veya depozit fahiş olup mali açıdan zaten zor durumda olan kişilerin, yani Müstedilerin hak arama özgürlüğünü ortadan kaldırdığı gibi ve yasal yargı yoluna başvurmalarını da engellemektedir. Bu nede-nle mezkûr Yasa maddesi, Anayasanın hak arama ve yasal yargı yolu ile ilgili 17. maddesine aykırıdır.

Müstedilere göre bu madde aynı zamanda malın değerinin ihtilaflı olduğu meselelerdeki mal sahipleri arasında eşitsizlik yaratmaktadır. Hükümlü borcu-ndan dolayı taşınmaz malı aleni müzayede ile satılacak olan kişinin ekonomik gücü varsa maddenin öngördüğü harcı yatırabilecek, böylece
hakkını arayıp taşınmaz malın yeniden değerlendirilmesini sağlayabilecek ancak ekonomik gücü olmayan kişi ise harcı yatı-ramayacağından hakkını arayamayacaktır. 74. maddedeki bu düzenleme taşınmaz malının değeri ihtilaf konusu olan kişiler arasında eşitsizlik yaratmakta olup Anayasanın 8. maddesine aykırıdır.

2. Müstedialeyhlerin iddiaları:
Müstedialeyhler Lefkoşa Kaz-a Tapu Amirliği ve Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürü adına bulunan Savcıya göre, Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası'nın 74. maddesi, taşınmaz malın değer tespitine itiraz eden tüm kişilerin maddede belirlenen %1 harcı ödemesini- emretmektedir. Bu madde itiraz eden ve Müstedi olacak kişiler arasında harcın ödenmesi ile ilgili olarak herhangi bir ayrım yapmamakta ve herhangi bir eşitsizlik yaratmamaktadır. Dolayısıyla, 74. maddenin Anayasanın eşitlik ilkesini düzenleyen 8. maddesin-e herhangi bir aykırılığı bulunmamaktadır.

Harç ödenmeden müteakip işlemlerin yapılamayacağını belirten kural hak arama özgürlüğünü sınırlamamakta, bu hakka halel getirmemektedir.

Harç, Devletin yüklenmiş olduğu görevleri yerine getirebilmek -için Anayasal sınırlar içinde egemenlik yetkisine dayanarak çeşitli kaynaklardan elde ettiği vergi ve resim gibi bir çeşit kamu geliridir. Bireyler özel menfaatlerine ilişkin kamu hizmetlerinden yararlanma karşılığında, bu hizmetlerin maliyetlerine katı-lmak için devletin belirlediği harçları ödemekle mükelleftir. Bu harç mükellefiyeti, yargılama hizmetleri için de geçerlidir. Taşınmaz malının satışı için satış işlemleri başlatılan kişilerin (Müstedilerin) istida istinaf dosyalayarak taşınmaz mallarının y-eniden değerlendirilmesini talep etmeleri, özel menfaatleri ile ilgili kamu hizmeti talebine ilişkin olup bu taleplerinin bir harca tabi olması gerekir. Bu harç ödenmeden müteakip işlem yapılmayacağını belirten Fasıl 224'ün 74. maddesinin, Anayasanın hak a-rama özgürlüğü ve yasal yargı yolu ile ilgili 17. maddesine herhangi bir aykırılığı bulunmamaktadır.

Anayasa 14/2020 No.lu havaledeki Müstedialeyh No.2 Avukatı, Fasıl 224'ün 74. maddesinin de yer aldığı Fasıl 224'ün IV. Kısmının, Kıymet Takdiri başl-ığı altındaki maddelerinin (madde 66-74) ve yine bu kısımda yer alan Anayasaya aykırılığı iddia edilen 74. maddenin, Fasıl 224 yürürlüğe girmeden önce kıymet takdiri yapılmamış, Yasa'nın yürürlüğe girmesinden sonra ortaya çıkan taşınmaz malların kıymet tak-dirinin ve yeniden kıymet takdiri yani genel olarak kıymet takdiri yapılması ile ilgili olduğunu, Anayasaya aykırılığı iddia edilen ve Alt Mahkeme tarafından Anayasaya aykırı olup olmadığının incelenmesi için Anayasa Mahkemesine havale edilen 74. maddenin -bu kısım altında yapılan bir değerlendirmeye itiraz yapılması halinde itirazda belirtilen değer ile tespit edilmiş kıymet arasındaki fark üzerinden itiraz edenin %1 oranında harç ve/veya depozito yatırmasını öngördüğünü, havale konusu meselede hükümlü bir -borcun ödenmesi için taşınmaz malların satışına da emir verilmesi ile Fasıl 6 Hukuk Muhakemeleri Usulü Yasası altında taşınmaz malların aleni müzayede ile satış prosedürü başlatılıp malların satışı yoluna gidildiğini, meseledeki işlemlerin Fasıl 223 Taşınm-az Mal Satışları Kısıtlaması Yasası altında yapıldığını, Tapu Müdürünün bu Yasa altında aleni müzayede ile satılacak taşınmaz malların mahfuz fiyatını tespit ettiğini, bu değer tespitine itirazı olan borçlu veya alacaklının Yasa'nın 6. maddesi altında Tapu- Müdürüne müracaatta bulunabileceğini, havaleye konu meselede aleni müzayede
ile satış için değer tespiti yapılan taşınmazların değerlendirmesine bu Yasa'nın 6. maddesine dayanarak hükümlü borçlu Müstediler tarafından itiraz edildiğini, Fasıl 224'ün 74. ma-ddesinin meselenin karara bağlanmasında etken olmadığını ileri sürmüştür.

Müstedialeyh No.2 Avukatı Anayasa Mahkemesinin havale edilen Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası'nın 74. maddesinin meseleye etken olduğuna karar -vermesi halinde, bu maddenin öngördüğü %1 harç makul seviyede olmayıp çok yüksek olduğundan, kişilerin Mahkemeye müracaat edip haklarını aramasını engellediğini, bunun Anayasanın 17. maddesine aykırı olduğunu ancak eşitlik salt eşitlik olmadığından maddeni-n Anayasanın 8. maddesine aykırı olmadığını iddia etmiştir.

Anayasa 15/2020 No.lu havaledeki Ek Müstedialeyh Avukatına göre havale konusu olan Fasıl 224'ün 74. maddesi mahfuz kıymete itiraz edecek olan kişiler arasında bir ayrıma gitmemiştir. Yasa ön-ünde eşitlik herkesin her yönden aynı kurallara tabi tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kural ve uygulamaları gerektirebilir. Havale konusu 74. madde altında başvuruda bulunan kişi, yaptığı baş-vuru ile Mahkemeler ve/veya Kaza Tapu Dairelerini meşgul ederek hükümlü alacaklının başlattığı icra sürecini geciktirebilecektir. Bunun önlenebilmesi için başvuruyu yapandan makul olmak koşuluyla harç adı altında ödeme yapmasının istenmesi, Anayasaya aykır-ılık yaratmaz. Ödenmesi istenen harç, kişinin iddia ettiği malının değeri ile yapılan kıymet takdiri arasındaki fark üzerinden sadece %1 oranında olup itirazın haklı bulunması halinde iadeye tabidir. Bu nedenle, Anayasanın 8. maddesindeki eşitlik ilkesini -ve dolayısıyla Anayasanın
8. maddesine bir aykırılığı bulunmamaktadır.

Ek Müstedialeyh Avukatı, yukarıda ileri sürdüğü tüm hususlara ilaveten kanun koyucunun 74. madde ile hükümlü borçlular ve alacaklılar arasında makul bir denge kurmaya ve adalet m-ekanizmasının etkinliğini korumaya çalıştığını, mesnetsiz taleplerle mahkemelerin ve Kaza Tapu Dairelerinin gereksiz meşgul edilmesine yönelik caydırıcılık sağlanması bakımından %1'lik harcın konduğunu, bu harcın cuzi ve iadeye tabi olduğunu bu nedenle, ha-k aramayı kısıtlayıcı olmadığı gibi, Mahkemeye erişim hakkını da ihlal etmediğini, maddenin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına da uyumlu bir madde olduğunu, bu nedenlerle Anayasanın 17. maddesine de bir aykırılığı bulunmadığını da iddia etmiştir.
-
İLGİLİ YASA MADDESİ
Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası'nın 74. maddesi aynen şöyledir:

-"Kıymet takdiri veya yeniden kıymet takdirine itiraz edenlerin yatıraca-
ğı depozito-lar74.Muhamminin yaptığı herhangi bir kıymet takdiri veya yeniden kıymet takdirine veya Müdürün onlarla ilgili bir kararına itiraz eden herhangi bir kişi, itirazı ile bir-likte Müdüre itiraz edilen kıymet takdiri veya yeniden kıymet takdiri ile itiraz sahibinin doğru olduğunu iddia ettiği kıymet takdiri veya yeniden kıymet takdiri arasındaki fark üzerinden yüzde bir oranında bir harç yatırır ve duruma göre, Müdür veya Mahk-eme, bu depozito yatırılmadıkça itirazı dinlemeye başlamaz, itiraz haklı bulunursa, Müdür itirazın başarılı olduğu miktar oranında depozitoyu veya bir kısmını iade eder."-İLGİLİ ANAYASA MADDELERİ

"Eşitlik

Madde 8
- (1)Herkes, hiçbir ayırım gözetilmeksizin, Anayasa ve yasa önünde eşittir, Hiçbir kişi, aile, zümre veya sınıfa ayrıcalık tanınamaz.
(2)Devlet organları ve yönetim makamları, bütün işlemlerinde yasa önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket et-mek ve ayrıcalık yapmamak zorundadırlar.
(3)Ekonomik bakımdan güçsüz olanların Anayasa ve yasalar ile elde ettikleri veya edecekleri kazanımlar, bu madde ileri sürülerek ortadan kaldırılamaz.

Hak Arama Özgürlüğü ve Yasal Yargı Yolu:
Madde 17
(1)Kimse, b-u Anayasa ile veya bu Anayasa gereğince kendisine gösterilen mahkemeye başvurmak hakkından yoksun bırakılamaz. Her ne ad altında olursa olsun adli komisyonlar veya istisnai mahkemeler oluşturulması yasaktır.
(2)Herkes, yurttaş hak ve yükümlülüklerinin vey-a kendisine karşı yapılan bir suçlamanın karara bağlanmasında, yasa ile kurulan bağımsız, tarafsız ve yetkili bir mahkeme tarafından, makul bir süre içinde adil ve açık bir surette davanın dinlenmesi hakkına sahiptir. Karar gerekçeye dayanır ve açık bir o-turumda okunur.
(3)Ulusal güvenlik, anayasal düzen, kamu düzeni, kamu güvenliği veya genel ahlak yararına olduğu veya küçüklerin çıkarları veya tarafların özel hayatlarının korunması için gerekli olduğu ve yayının, adaletin sağlanması için mahkemece zararl-ı görüldüğü özel durumlarda, mahkeme duruşmanın kısmen veya tamamen kapalı yapılmasına karar verebilir.
(4)Herkes:
(a)Mahkeme önüne çıkarılması nedenlerinin kendisine bildirilmesi,
(b)Davasını mahkemeye sunmak ve bunu hazırlamak için gerekli zamana sahip o-lmak,
(c)Delillerini göstermek veya göstertmek veya tanıkların yasaya uygun olarak doğrudan doğruya sorguya çekilmesini istemek,
(ç)Kendisinin veya yakınlarının seçtiği bir hukukçu tutmak ve adaletin sağlanması için gerekli görülüyorsa, yasanın gösterdiği -şekilde kendisine parasız bir hukukçu atanması,
(d)Mahkemede kullanılan dili anlayamadığı veya konuşamadığı takdirde, bir tercümanın yardımından parasız yararlanmak hakkına sahiptir."

-
İNCELEME
Her iki davada da havale talep eden Müstediler, hükümlü borçlarının tatmini amacıyla taşınmaz mallarının satışı hususunda verilen hüküm gereğince Tapu Müdürü tarafından bu taşınmaz mallarına yapılan değer takdirinin iptali ve Mahkemece yenid-en değer tespitinin yapılması için İstida/İstinaf yolu ile Mahkemeye yaptıkları başvurunun,
Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası'nın 74. maddesi uyarınca, yatırılması gereken %1'lik harç yatırılmadan görüşülemeyeceği nedeniyle- yukarıda "İDDİALARIN GEREKÇELERİ" bölümünde ileri sürdükleri iddialarına dayanarak, 74. maddenin ihtilafın çözümünde etken olduğunu ve 74. maddenin Anayasanın 8. ve 17. maddelerine aykırı olduğunu ileri sürmüşlerdir.

Anayasa'nın 148. maddesine göre-, "istinaf işlemleri de dahil olmak üzere, herhangi bir mahkeme işlemindeki bir taraf,
bu işlemin herhangi bir safhasında, bu işlemdeki uyuşmazlık konularından herhangi birinin, karara bağlanmasında etkisi olabilen herhangi bir yasanın veya kararın veya sö-z konusu yasa veya kararın herhangi bir kuralının Anayasa'ya aykırılığını ileri sürebilir." Anayasa'nın 148. maddesindeki bu düzenleme, Mahkeme işlemine taraf olanlara, somut norm denetimini harekete geçirme ve uyuşmazlığın çözümünde etken olabilecek bir n-ormun Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürme hakkını vermektedir. Somut norm denetiminin harekete geçirilebilmesi ve bir normun Anayasa'ya aykırılığının iddia edilebilmesi için aranan koşul, Anayasa'ya aykırılığı iddia edilen yasa veya herhangi bir kuralın- uyuşmazlık konularından herhangi birinin karara bağlanmasında etken olmasıdır.

Bir Mahkeme işleminde, bir yasanın veya yasanın herhangi bir kuralının Anayasa'ya aykırılığının ileri sürülmesi ve ilgili Mahkemenin, yasanın veya yasanın herhangi bir ku-ralının uyuşmazlık konusunun karara bağlanmasında etken olduğu nedeniyle konuyu Anayasa Mahkemesine havale etmesi halinde de, Anayasa Mahkemesinin, Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen yasanın veya yasanın herhangi bir kuralının, uyuşmazlık konusunun karara- bağlanmasında etken olup olmadığını resen inceleme yetkisi bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, etkenlikle ilgili yapacağı incelemede, etkenlik şartının mevcut olmadığı sonucuna varırsa, Anayasa'ya aykırılık konusunda bir inceleme yapmaz (Gör.Anayasa Mahkeme-si 29/2014 D.4/2017 Anayasa Mahkemesi 2/1982 D.9/1982, Anayasa Mahkemesi 13/1986 D.19/1987, Anayasa Mahkemesi 5/1995 D.4/1996).

Bu husustaki bir diğer Anayasal prensip ise, Anayasa Mahkemesi etkenlik konusunu resen karara bağlarken meselenin derinliğ-ine ve/veya esasına girerek havaleyi yapan Mahkemenin karara bağlaması gereken konuyu karara bağlamaması veya havaleyi yapan Mahkemenin karara bağlamış olduğu bir konuyu Yargıtay gibi ele alıp incelememesidir. Anayasa Mahkemesi bir yasa maddesinin Anayasay-a aykırılığı iddiası ile Anayasa Mahkemesine havalesi yapılan davada etkenlik konusunu ele alıp değerlendirebilir. Ancak, bunu yaparken ilk mahkemenin kararını denetleyecek şekilde hareket etmemelidir. Bu konularda inceleme yapma Anayasa Mahkemesinin, göre-v ve yetkisi dahilinde değildir. Anayasa Mahkemesinin havale edilen yasa maddesinin karara bağlanması gereken konu ile ilgili olup olmadığını, o konuya uygulanıp uygulanmayacağını ve meselenin çözümünde etken olup olmadığını inceleyerek bu yönde karar verm-esi gerekmektedir.

Lefkoşa Kaza Mahkemesinde Anayasa Mahkemesine havale talebinin yapıldığı her iki istida istinafta da Müstedialeyhler Lefkoşa Kaza Tapu Amirliği ve Tapu Kadastro Dairesi Müdürlüğü ve/veya Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürü adına bulun-an Savcı, Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası'nın 74. maddesinin, Tapu Müdürünün herhangi bir kıymet takdiri veya yeniden kıymet takdirine itiraz eden kişi tarafından, taşınmaz malının iddia ettiği değeri ile Tapu Müdürünün ta-şınmaz malı için belirlediği bedel arasındaki farkın, %1'ine karşılık gelen miktarın Tapu Dairesine yatırılmasını, bu harcın yatırılmaması halinde Müdür ve/veya Mahkemenin itirazı dinlemeye başlayamayacağı düzenlemesini getirdiğini, her iki istida istinaft-a da Müstedilerin bu harcı yatırmadıkları görüldüğünden, istida istinafların ileri gidemeyeceğini ve ret ve iptal edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. İstida/İstinaf 10/2019'daki Ek Müstedialeyh ve İstida/İstinaf 10/2020'deki Müstedialeyh No.2 de aynı idd-iada bulunmuşlardır. Ancak Müstedilerin bu maddenin Anayasanın 8. ve 17. maddelerine aykırılığı iddiası ile Anayasa Mahkemesine havale talep ettikleri aşamada, İstida/İstinaf 10/2020'deki Müstedialeyh No.2 Avukatı bu iddiasından vazgeçmiş ve 74. maddenin m-eselenin çözümünde etken olmadığı yönünde iddiada bulunup, hukuki argümanlarını ileri sürmüştür. Anayasa Mahkemesinde Fasıl 224'ün 74. maddesinin Anayasanın 8. ve 17. maddelerine aykırı olup olmadığı ile ilgili tarafların iddialarının dinlendiği Birleştiri-lmiş Anayasa Mahkemesi 14/2020 ve 15/2020 sayılı davalarda da aynı iddia ve argümanı ileri sürmüştür.

Her iki istida istinafta da Müstediler, Müstedialeyhlerin bu iddialarına karşılık, Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt Ve Kıymet Takdiri) Yasas-ı'nın 74. maddesinin meselenin çözümünde etken olduğunu ve maddenin Anayasanın 8. ve 17. maddelerine aykırı olduğunu iddia ederek, aykırı olup olmadığını karara bağlamak için Anayasa Mahkemesine havale talep etmişlerdir. Lefkoşa Kaza Mahkemesi, her iki ist-ida istinaftaki ihtilafın karara bağlanmasında 74. maddenin etken olduğu bulgusunu yaparak 74. maddenin Anayasanın 8. ve 17. maddelerine aykırı olup olmadığına karar verilmesi için Anayasa Mahkemesine havalesine karar vermiştir.

Daha önce de belirtti-ğim Anayasal prensibe göre Anayasa Mahkemesinin havale edilen yasa maddesinin, karara bağlanması gereken konu ve/veya ihtilaf ile ilgili olup olmadığını, o konu ve/veya ihtilafa uygulanıp uygulanamayacağını ve meselenin ve/veya ihtilafın çözümünde etken ol-up olmadığını saptaması ve bu yönde bir karar vermesi gerekmektedir. Havale edilen yasa maddesi yani Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası'nın 74. maddesi ihtilafın çözümünde etken değilse Anayasaya aykırı olup olmadığı incelenm-eyecektir.

Havale talep edilen her iki istida istinaftaki Müstediler Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası'nın 74. maddesinin istidaların karara bağlanmasında etken olduğunu, aleyhlerine verilen Mahkeme hükmü gereğince aleni müzaye-de ile satışa çıkarılan taşınmaz malları için Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürünün saptadığı kıymete yaptıkları itirazı