-D. 7/86 Anayasa Mahkemesi 12/85
Anayasa Mahkemesi olarak oturum yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu, N.Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
Anayasanın 147.maddesi hakkında.
Dav-acı: Demokratik Halk Partisi, Lefkoşa
-ile-
Davalı: KKTC Meclisi veya KKTC Kurucu Meclisi, Lefkoşa
A r a s ı n d a.

Müstedi davacı namına: Ergin Ulunay.
Müstedaaleyh davalı namına: Osman Örek.
Amicus Curiae olarak Başsavcı Zaim Necatigil.

-
-----------

K A R A R

Şakir Sıdkı İlkay, Başkan: Demokratik Halk Partisi (DHP) olarak davacı, açmış olduğu dava ile, 17/85 sayılı Yasa ile değiştirilmiş şekli ile 1976 Seçim ve Halkoylaması Yasasının 133A maddesinin Anayasaya aykırı olduğunu iddia eder-ek iptalini istemiştir.

Davacı, daha sonra yapmış olduğu bir istida ile de Toplumsal Atılım Partisi (TAP) isimli bir siyasal partinin kendisine iltihak etmesi sonucu isminin Atılımcı Halk Partisi (AHP) olarak değiştiğini ileri sürerek davanın ünvanının v-e bununla ilgili olarak talep takririnin tadil edilmesi için izin talep etmiştir.

Müstedi davacı, istidaya ekli yemin varakasında, DHP'ye TAP'nin katılmış olduğunu ve bu birleşme neticesi TAP'nin feshedildiğini, ancak DHP'nin tüzel kişiliğin koruduğunu i-ddia etti ve DHP ve TAP kurultaylarında alınan kararların birer suretini yemin varakasına Emare I ve II olarak iliştirdi. Emare I, diğerleri arasında, partinin isminin değiştirilmesinin tüzel kişiliğine halel getirmediğine, hak ve yükümlülüklerini ve başl-attığı herhangi bir yargısal işlemi etkilemediğine ve bu davanın aynen devam edeceğine dair bir karar içermektedir.

Müstedaaleyh davalı istidanın kabulüne karşı çıktı ve davacı partinin sadece isminin değil, organlarının, tüzük ve programının ve tüzel -kişiliğinin de değişmiş olduğunu iddia etti.

Amicus Curiae olarak hazır bulunan Başsavcı, Anayasa Hukukunda meşru menfaat kavramı yoksa da Anayasanın 147. maddesi altında bir iptal davası açılabilmesi için bazı kısıtlamaların mevcut olduğunu, bir siyasal- partinin bu gibi bir dava açabilmesi için ise Mecliste temsil edilmesi gerektiğini, 10/75 sayılı Siyasal Partiler Yasasının 12. maddesinin (4). fıkrasının (e) bendine göre birleşen bu iki partinin eski kişiliklerinin devam etmediğini, ikisinin de yeni bir- kişilik kazandığını ve bu nedenle yeni bir dava ve zaman aşımının söz konusu olduğu görüşünü savundu.

Müstedi davacı siyasal bir parti olarak davanın açıldığı tarihte Mecliste temsil edilmekte idi. Dava Anayasanın 147. maddesi altında açılmıştır. Bu m-addeye göre bu gibi bir dava açma hakkı ilgili mevzuatın Resmi Gazetede yayınlanmasından başlayarak 90 gün içinde düşer. 17/85 sayılı Yasa 12.4.1985'de yayınlanmış, dava ise 26.6.1985'de ve öngörülen sürenin içinde açılmıştır. Ancak tadilât istidasının y-apıldığı tarihte öngörülen süre çoktan geçmiş bulunuyordu.

Yukarıda söylenenlerden anlaşılacağı gibi ilkin tezekkür edilmesi gereken husus DHP'nin AHP ismi altında kişiliğini veya diğer bir deyimle hukuki varlığını muhafaza edip etmediğidir.

Müstedi da-vacının yemin varakasının tetkikinden görülebileceği gibi DHP'ye yeni aldığı isim altında katılan TAP isimli diğer bir siyasal partidir. 10/75 sayılı Siyasal Partiler Yasasının 12. maddesinin (4). fıkrasının (e) bendi ise aynen şöyledir:
-"Partinin dağıtılmasına veya başka bir partiyle birleşmesine ve böylece hukuki varlığı sona erecek partinin mallarının tasfiyesine ilişkin kararlar vermek genel kongrenin yetkilerindendir."
-
Görüleceği gibi Yasanın bu bendinde bir partinin başka bir parti ile birleşmesi ile hukuki varlığının sona ereceğinden söz edilmektedir. Buna ilâveten, bu meselede, şu da var ki müstedi davacının sadece ismi değişmiş değildir. Kendi yemin varakasında-n ve buna ekli Emare I'den görüleceği gibi partinin ismi yanında tüzüğü, programı ve amblemi de değişmiştir. Tüm bu nedenlerle DHP'nin hukuki varlığını devam ettirdiğinden söz edilemez. DHP kurultayında farklı yönde alınmış olan bir karar bu hukuki sonuc-u değiştiremez.

Şimdi de tezekkür edilmesi gereken husus DHP'nin hukuki varlığı sona ermiş olduğuna göre davanın AHP tarafından yürütülüp yürütülemeyeceğidir. Çünkü AHP bu davayı yürütemeyecekse istenilen tadilât için izin verilmesi doğru ve uygun olmaz-.

Bu dava, daha önce de belirtildiği gibi, Anayasanın 147. maddesi altında açılmış bir davadır. Bu madde aynen şöyledir:
"Madde 147.
(1)Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisinde temsil edilen siyasal partiler, siyasal gruplar ve en az dokuz milletvekili ve-ya kendi varlık ve görevlerini ilgilendiren alanlarda diğer kurum kuruluş veya sendikalar bir yasanın, kararnamenin, tüzüğün, Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün, Cumhuriyet Meclisi kararının, yönetmeliğinin veya bunların h