-D. 2/2007 Anayasa Mahkemesi 1/2007

ANAYASA MAHKEMESİ OLARAK OTURUM YAPAN
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA
Mahkeme Heyeti: Metin A. Hakkı, Başkan, Nevvar Nolan, Mustafa H. Özkök, Gönül Erönen, S-eyit A. Bensen.

Anayasanın 147. Maddesi Hakkında
Davacı: K.K.T.C Kamu İşçileri Sendikası, Kamu-İş, Lefkoşa
- ile -
Davalı: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi, Lefkoşa

- A r a s ı n d a.

Davacılar namına: Avukat Barış Mamalı ve Avukat Mehmet Şahoğlu
Davalılar namına: Başsavcı Yardımcısı Muavini Müjgan Irkad.

---------------------

K A R A R

KONU: 72/2006 sayılı Kamu Görevlileri (Değişiklik No.3) Yasası- ile tadil edilen Kamu Görevlileri Yasasının 6(2) maddesi, Geçici 1'inci maddesi ve bu maddenin (1), (2), (3) ve (4). fıkralarının Anayasanın 1, 8, 10(2), 11, 46, 47, 48, 49(1) ve (2), 54(1) ve 55. maddelerine aykırı olup olmadığı.

I. OLAY:
KKTC Kamu İ-şçileri Sendikası (Kamu-İş) olan Davacılar 23.1.2007 tarihinde dosyaladıkları yukarıda ünvan ve sayısı gösterilen dava ile 72/2006 sayılı Kamu Görevlileri (Değişiklik No.3) Yasası ile tadil edilen Kamu Görevlileri Yasasının 6(2) maddesi, Geçici 1'inci madd-esi ve işbu maddenin (1), (2), (3) ve (4). fıkralarının Anayasanın 1, 8, 10(2), 11, 46, 47, 48, 49(1) ve (2), 54(1) ve 55. maddelerine aykırı olduğunu ileri sürerek iptal edilmesini talep ettiler.
Davacı/Müstediler aynı tarihte Mahkemeye dosyaladıkları te-k taraflı bir istida ile davanın neticesine dek "yürürlüğün durdurulması" ve/veya söz konusu kanun maddelerinin uygulanmasının durdurulması zımnında bir de ara emri verilmesini talep ettiler. Davalı/Müstedialeyhler ara emri istidasına dosyaladıkları itira-zları ile iptali istenen yasa maddelerinin Anayasanın herhangi bir maddesine aykırı olmadığını iddia etmiş, keza bir iptidai itiraz ile Anayasa Mahkemesinin böyle bir davada talep edilen ara emrini vermeye yetkisi olmadığını iddia etmişlerdir.

II. TARAFLA-RIN İDDİALARININ GEREKÇELERİ:
Davacıların iddilarının gerekçesi:
Konu acildir. Talep edilen emrin verilmemesi halinde ileride davanın kazanılması durumunda telafisi çok zor zararlar doğacak veya geriye dönüş çok zor olacaktır, çünkü davada iptali istene-n yasaya istinaden yapılan tüm işlemler Anayasaya aykırı olarak alınmış olacaktır. Mahkeme kararları geriye dönük yürümediğinden, talep edilen emrin verilmesi zaruridir.

Davalıların iddialarının gerekçesi:
Davalılar, Davacıların davalarında ve ara emri- istidasında yakınma konusu yaptıkları yasa maddelerinin Anayasanın herhangi bir maddesine herhangi bir terslik içermediğini iddia ederken, davanın Anayasanın 147. maddesine istinaden açılmış bir iptal davası olduğunu ve bu maddeye istinaden Anayasa Mahkem-esinin ara emri verme yetkisi olmadığını iddia etmişlerdir.

III. İLGİLİ YASA METİNLERİ:

"6. (1) ..............................................................................................
(2) Bu yasa amaçları bakımından,
"Sürekli Personel"- Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği asıl
ve sürekli görevlere atanan, genel ve katma bütçelerden veya
bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardan aylık alan ve bu
Yasada bundan böyle kamu görevlisi olarak anılacak olan kişileri
anlatır."

Geçici- Madde
Halen Emeklilik Maaşı/Yaşlılık Aylığı Almakta Olup İşçi Statüsünde Çalışmaya Devam Edenlerin Durumu
72/2006
1. Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte işçi statüsünde bulunup herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik maaşı/yaşlı-lık aylığı alanlar, emeklilik maaşı/yaşlılık aylığı alıp işten ayrılmak veya çalışmaya devam edip emeklilik maaşını/yaşlılık aylığını bırakmaktan yana tercihlerini kullanırlar ve bu tercihler Emeklilik Yasası ve Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasasının ilgi-li maddelerinde aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın uygulanır.
(1) Bu durumdaki kişiler otuz gün içerisinde tercihlerini yazılı olarak daire müdürlerine verirler.
(2) Çalışmaya devam edip ve emeklilik maaşının/yaşlılık aylığının- durdurulmasından yana tercihini kullananların emeklilik maaşı/yaşlılık aylığı, tercih süresinden sonraki otuz günün dolduğu ayın sonu itibarıyla işten ayrılacağı tarihe kadar durdurulur.
(3) Emeklilik maaşını/ yaşlılık aylığını devam ettirip işten a-yrılmak yönünde tercihini kullananların ise otuz günden sonraki beş ayın hitamında görevleri sona erer.
(4) İşten ayrılmayı tercih edenlere izin hakları kullandırılır."

IV. İLGİLİ ANAYASA MADDELERİ:
İlgili Anayasa Maddeleri aynen şöyledir:
Devle-tin Şekli ve Nitelikleri
"Madde 1.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti, demokrasi, sosyal adalet ve hukukun üstünlüğü ilkelerine dayanan laik bir Cumhuriyettir."

Eşitlik
"Madde 8.
(1)Herkes, hiçbir ayırım gözetilmeksizin, Anayasa ve yasa önünd-e eşittir. Hiçbir kişi, aile, zümre veya sınıfa ayrıcalık tanınamaz.
(2)Devlet organları ve yönetim makamları, bütün işlemlerinde yasa önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek ve ayrıcalık yapmamak zorundadırlar.
(3) Ekonomik bakımdan güçsüz -olanların Anayasa ve yasalar ile elde ettikleri veya edecekleri kazanımlar, bu madde ileri sürülerek ortadan kaldırılamaz."

Temel Hakların Niteliği ve Korunması
"Madde 10.
(1) ............................................................................-.............................
(2)Devlet, kişinin temel hak ve özgürlüklerini, kişi huzuru, sosyal adalet ve hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmayacak biçimde sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal bütün engelleri kaldırır, insanın maddi ve manevi varlığın-ın gelişmesi için gerekli koşulları hazırlar."
(3) ...............................................................................................................
Temel Hak ve Özgürlüklerin Özü ve Sınırlanması
"Madde 11.
Temel hak ve özgürlükler, özüne- dokunmadan, kamu yararı, kamu
düzeni, genel ahlâk, sosyal adalet, ulusal güvenlik, genel sağlık ve kişilerin can ve mal güvenliğini sağlamak gibi nedenlerle ancak yasalarla kısıtlanabilir."

Sözleşme Hakkı
"Madde 46.
(1)Herkes, sözleşme hu-kukunun genel ilkelerince konan koşullara, kısıntılara, sınırlandırmalara ve yürürlükteki yasalara uymak kaydıyla, serbestçe sözleşme yapma hakkına sahiptir. Ekonomik bakımdan güçlü kişilerin diğer kişileri istismarı yasa ile önlenir.
(2)Sözleşmelerden d-oğan hak ve yükümlülükler kamu yararı, kamu düzeni, sosyal adalet ve ulusal güvenlik gibi nedenlerle yasa ile düzenlenebilir ve kısıtlanabilir.
(3)Devlet yasa ile, belirli yörelerdeki sosyal ve ekonomik gereksinmeleri ve özellikleri dikkate alarak, konut -kiraları konusunda gerekli önlemleri alabilir, kısıtlama ve düzenlemeler yapabilir."

Ekonomik ve Sosyal Hayatın Düzeni
"Madde 47.
(1)Ekonomik ve sosyal hayat, adalete, tam çalışma ilkesine ve her yurttaş için insanlık onuruna yaraşır bir yaşam düz-eyi sağlanması amacına göre düzenlenir.
(2)Ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmayı demokratik yollarla gerçekleştirmek, bu amaçla ulusal tasarrufu artırmak, yatırımları toplum yararının gerektirdiği önceliklere yöneltmek ve kalkınma planlarını yapmak Devl-etin ödevidir."

Çalışma Özgürlüğü
"Madde 48.
(1)Her yurttaş dilediği alanda çalışma özgürlüğüne sahiptir. Özel girişimler kurmak serbesttir. Yasa, bu özgürlüğü, kamu yararı amacıyla sınırlayabilir.
(2)Devlet, özel girişimlerin, ulusal ekonominin g-ereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak önlemleri alır."

Çalışma Hakkı ve Ödevi
"Madde 49.
(1)Çalışma her yurttaşın hakkı ve ödevidir.
(2)Devlet, çalışanların insanca yaşaması ve çalışma haya-tının kararlılık içinde gelişmesi için, sosyal, ekonomik ve mali önlemlerle çalışanları korur ve çalışmayı destekler, işsizliği önleyici önlemleri alır.
(3) ..................................................................................................-....
(4) ...................................................................................................... "

Toplu Sözleşme ve Grev Hakkı
"Madde 54.
Çalışanlar, işverenle olan ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal durumlarını korumak ve düzeltmek amacıy-la toplu sözleşme ve grev hakkına sahiptir.
........................................................................................................
........................................................................................................
..-...................................................................................................... "

Sosyal Güvenlik Hakkı
"Madde 55.
Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Bu hakkı sağlamak için
sosyal sigortalar ve benzeri sosyal güv-enlik kurumları ile sosyal
yardım örgütleri kurmak ve kurdurmak Devletin ödevlerindendir."

V. İNCELEME:

Bu davanın kökeninde yatan olguları aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür:

Davacılar, 23.1.2007 tarihinde Anayasa Mahkemesi -olarak oturum yapan Yüksek Mahkemede dosyaladıkları yukarıda ünvan ve sayısı gösterilen başvuruları ile aşağıdaki çare için Anayasa Mahkemesine müracaat ettiler. Davacıların Talep Takririnin, 'A' paragrafı aynen şöyledir:

"72/2006 sayılı Kamu Görevliler-i (Değişiklik No.3) Yasası ile
değiştirilmiş şekliyle Kamu Görevlileri Yasasının 6(2) maddesi,
Geçici 1. maddesi ve işbu maddenin (1), (2), (3), ve (4) fıkralarının
Anayasanın 1, 8, 10(2), 11, 46, 47, 48, 49(1) (2) 54(1) ve 55.
maddelerine ay-kırı olduğu gerekçesi ile iptal edilmesi zımnında
Yüksek Mahkemenin bir emir vermesi."

Davacılar yukarıdaki başvurularına paralel olarak aynı gün Yüksek Mahkemeye dosyaladıkları ve Davacı-Müstedi Sendikanın Genel Sekreteri olduğu anlaşılan Hüseyin- Zeki Akyön tarafından desteklenen 22.1.2007 tarihli bir yemin varakası ile Mahkemeden bir de ara emri niteliğinde aşağıdaki şekilde emir vermesini talep etmişlerdir:

"A) 72/2006 sayılı Kamu Görevlileri (Değişiklik No.3) Yasası ile
değiştirilmiş şekli -ile Kamu Görevlileri Yasasının 6(2) maddesi,
Geçici 1. maddesi ve bu maddenin (1), (2), (3) ve (4). fıkralarının
işbu dava neticeleninceye ve/veya mezkur kararın Resmi Gazete'de
yayımlanmasına değin "yürürlüğünün durdurulması" ve/veya söz
konusu k-anun maddelerinin uygulanmasının durdurulması zımnında
muhterem mahkemenin bir ara emri vermesi."

Tek taraflı (exparte) olarak yapılan ara emri istidası 23.1.2007 tarihinde Mukayyitliğe dosyalandıktan sonra Mukayyitlik tarafından duruşma olarak -25.1.2007 tarihine sabah saat 09.00'a tayin olunmuş, o oturumda Davacı- Müstedileri Mahkemede temsil eden avukat, istidada olduğu gibi emir verilmesini talep ederken, istidaya ek yemin varakasında belirtilen olgularla yetinmiştir. Yemin varakasında Davacı--Müstediler özetle davada Davalı sıfatı ile bulunan Cumhuriyet Meclisi aleyhine davaya ve ara emri istidasına konu yasanın ilgili maddelerinin Anayasaya aykırı olarak yapıldığını iddia edip, bu nedenle davanın neticesine değin bu maddelere istinaden herhan-gi bir işlem yapılmamasını talep etmekte, konunun acil olduğunu, talep edilen emrin verilmemesi halinde ileride davanın kazanılması durumunda telafisi çok zor zararların doğacağını veya geriye dönüşün çok zor olacağını iddia etmişlerdir. 25.1.2007 tarihin-de tek yargıçtan o