-D.11/88 Anayasa Mahkemesi: 1/88
Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu, Aziz Altay, Hamdi Atalay, Celâl Karabacak
Anayasanın 148.maddesi hakkında

Yüks-ek Mahkeme tarafından Birleştirilmiş Yargıtay/Hukuk 106/87 ve Yargıtay/Hukuk 118/87 sayılı istinaflarda (Loonard Fairclough (Hotels) Ltd. ile Kıbrıs Türk Turizm İşletmeleri Ltd. ve KKTC Başsavcılığı arasında) sunulan konu.

İstinaf eden namına: Kıvanç M. -Riza ve Menteş Aziz adına
Ezer Özsoy
Aleyhine istinaf edilen (1) namına: Fuat Veziroğlu ve
Mustafa Güryel
Aleyhine istinaf edilen (2) namına: Başsavcı Yardımcısı
Akın Sait

----------------

K A R A R

KONU:
(1)27/87 sayılı 1963-197-4 Döneminde Yapılan Taşınmaz Mal Satış ve Devir İşlemleri Yasasının 4, 5 ve 8.maddelerinin,

(2)28/87 sayılı Şirketler (Değişiklik) Yasasının 4.maddesi ile değiştirilerek Fasıl 113 Şirketler Yasasına eklenen yeni 112A ile 112B (1)(A) maddelerinin,
-
-(3)a)29/87 sayılı Karma Şirketlere Ait Taşınmaz Mallar (Denetim ve Yönetim)(Değişiklik) Yasasının 3.maddesi ile 27/83 sayılı Yasaya eklenen 2A maddesinin,

Aynı Yasanın 4.maddesi ile değiştirilerek 27/83 sayılı Yasaya konan yeni 3.maddenin,-
Aynı Yasanın 5.maddesi ile değiştirilerek 27/83 sayılı Yasaya konan yeni 4.maddenin,

Anayasanın 1, 8, 13, 17, 18, 41, 43 ve 159.maddelerine aykırı olup
olmadığı,

(4)27/87, 28/87 ve 29/87 sayılı Yasaların yürürlüğe girmesinden evvel açılmış olan ve -bu yasalar yürürlüğe girdiği zaman askıda bulunan konu davaya uygulanabildikleri nisbette Anayasanın yukarıda sözü edilen maddelerine aykırı olup olmadığı,

(5)Fasıl 113 Şirketler Yasasının 3, 14, 15, 21 ve 37.maddelerinin Rum Şirketle Mukayyitliği nezdi-nde veya Rum Şirketler Muakyyitliği tarafından veya Rum tarafında yapılan işlemleri geçerli saydığı oranda Anayasamızın Başlangıç Kısmına aykırı olup olmadığı, ve

(6)11/78 sayılı Taşınmaz Mal (Devir ve İpotek) Yasasının 54.maddesinin Rum tarafının 9/6-5 sayılı Yasası uyarınca Türk Cemaatına mensup şahıslar tarafından Türk Cemaatına mensup olmayan şahıslara yapılmış olan taşınmaz mal satış veya devir işlemlerini geçerli saydığı oranda veya Türk tarafında ilgili zamanlarda yürürlükte bulunan mevzuatın ihl-âli yoluyle yapılmış olan taşınmaz mal satışlarını veya devir işlemlerini geçerli saydığı oranda Anayasamızın Başlangıç Kısmına aykırı olup olmadığı.

I. OLAY:
Davacı Şirket, Gazi Mağusa Kaza Mahkemesi huzurunda, açmış olduğu bir dava ile Mağusa kazasına -bağlı Yeni Boğaziçi köyünde kâin Salamis Bay Oteline davalıların müdahale etmemesi veya davalıların bunu tahliye etmesi için emir ve hüküm talep etti. Davalılar ise dosyaladıkları müdafaa ve mukabil talep takrirlerinde, diğerleri yanında, davacı şirketin -Şirketler Muakyyitliği nezdinde kayıtlı olmadığı ve hükmî şahsiyete haiz olmadığı, konu taşınmaz malın terkedilmiş veya sahipsiz veya yabancıya veya kimliği bilinmeyen kişilere ait olduğu cihetle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin veya ilgili Bakanlıkların z-ilyetliğinde veya mülkiyetinde bulunduğunu ve davacının talebinin hukuken ileri gidemeyeceğini iddia ettiler. Davalılar ilâveten ve alternatif olarak konu taşınmaz malın yürürlükteki mevzuata aykırı olarak Türk toplumuna mensup olmayan şahsa devredildiğin-den davacının bunun üzerinde hak talebinde bulunamayacağını ileri sürdüler.

Dava, duruşma için kaza mahkemesi önüne gittiğinde Anayasa Mahkemesine iki havale yapıldı. Bunlardan biri Anayasanın 149.maddesi altında yapılmış olup Anayasa Mahkemesinden Ana-yasanın 159(1)(b) maddesinin yorumlanması istendi. Diğer havale ise Anayasanın 148.maddesi altında yapıldı ve Anayasa Mahkemesinden, diğerleri arasında, Fasıl 113 Şirketler Yasasının 3, 14, 15, 21 ve 37.maddelerinin Anayasanın Başlangıç Kısmına aykırı olu-p olmadığı soruldu. Yüksek Mahkeme, Anayasa Mahkemesi olarak, her iki havaleyi de tezekkür edip karara bağladı.

Yukarıda belirtilen iki havalenin karara bağlanmasından sonra davanın, Mağusa Kaza Mahkemesi önünde, duruşması yapıldı. Mahkemeyi oluşturan -iki yargıcın görüş birliğine varamaması sonucu gerek davacının gerekse davalıların mukabil talepleri reddolundu. Bu karardan gerek davacı gerekse davalı (2) ayrı ayrı birer istinaf dosyaladılar. Yapılan iki istinaf, duruşma için, Yargıtay önüne gittiğind-e, tarafların müracaatı üzerine, birleştirildi. Duruşma sırasında davacı 27/87, 28/87 ve 29/87 sayılı Yasaların yukarıda belirtilen maddelerinin Anayasanın 1, 8, 13, 17, 18, 41, 43 ve 159.maddelerine aykırı olduğunu iddia etti. Davacı, ilâveten, sözü edi-len 27/87, 28/87 ve 29/87 sayılı Yasaların Mahkeme önündeki davaya uygulanabildiği nisbette Anayasanın aynı maddelerine aykırı olduğunu ileri sürdü. Davalı (2) de Fasıl 113 Şirketler Yasasının 3, 14, 15, 21 ve 37.maddelerinin Rum Şirketler Mukayyitliği ne-zdinde ve Rum Şirketler Mukayyitliği tarafından veya Rum tarafında yapılan işlemleri geçerli saydığı oranda Anayasanın Başlangıç Kısmına aykırı olduğunu iddia etti. Davalı (2), ilâveten, 11/78 sayılı Taşınmaz Mal (Devir ve İpotek) Yasasının 54.maddesinin -Rum tarafının 9/65 sayılı Yasası uyarınca Türk Cemaatına mensup şahıslar tarafından Türk Cemaatına mensup olmayan şahıslara yapılmış olan taşınmaz mal satış veya devir işlemlerini geçerli saydığı oranda veya Türk tarafında ilgili zamanlarda yürürlükte bulu-nan mevzuatın ihlâli yoluyle yapılmış olan taşınmaz mal satışlarını veya devir işlemlerini geçerli saydığı oranda Anayasanın Başlangıç Kısmına aykırı olduğunu ileri sürdü. Mahkeme de ileri sürülen Anayasaya aykırılık konularının taraflar arasındaki ihtilâ-fları karara bağlamada etkili olabileceği kanaatına vardı ve konuları, karara bağlanmak üzere, Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak sundu ve Anayasa Mahkemesinin kararına dek istinafların duruşmasını durdurdu.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
Davacının iddia-sının gerekçesi özetle şöyledir:
Havale konusu dava 1985 de açılan bir davadır. Bu davada, daha önce Anayasa Mahkemesinden A.M. 2/86 ve 3/86 sayılı kararlar istihsal edildi. Daha sonra davanın Mağusa Kaza Mahkemesi huzurunda duruşmasına başlandığında ve- duruşma devam ederken 27/1987, 28/1987 ve 29/1987 sayılı Yasalar yayınlandı. 27/1987, 28/1987 ve 29/1987 sayılı Yasaların havale konusu edilen maddeleri Anayasanın 1.maddesine aykırıdır. Mağusa Kaza Mahkemesinde davayı dinleyen heyete başkanlık eden Mağ-usa Kaza Mahkemesi Başkanı konu maddelerin bu davaya şamil olduğu kanaatına vardı ve bu nedenledir ki bu maddelerin etkenliği mevcuttur. Tabiidir ki Anayasa Mahkemesi bu maddelerin davaya şamil olmadığı kanaatına varırsa etkenlik ortadan kalkmış olur.

-
27/1987 sayılı Yasanın 4. ve 5.maddeleri Anayasanın 8, 18, 41 ve 43.maddelerine de aykırıdır. 8.maddesine aykırılık vardır çünkü 21.12.1963'den 20.7.1974'e kadar olan dönemde Rum Yönetimi nezdinde yapılan tapu muamelelerinin haksız bir sınıflandırması y-apılmış ve bu nedenle eşitlik ilkesine ters düşülmüştür.

Rum kesimindeki yönetim tanınmamakla beraber, Ceza İstinaf 22/70 de Yüksek Mahkeme tarafından belirtildiği üzere, sözü edilen devrede o tarafta, bizde yapılamadığı için, zaruret neticesi yapılan mu-ameleler geçerli sayılır. Adli surette dikkate alınabileceği gibi sözü edilen dönemde Türk kesiminde tapu muameleleri yapılmamakta idi ve tüm tapu muameleleri Rum kesiminde yapılmakta idi. Bu muamelelerin geçersiz sayılması, aynı zamanda, bir nevi cezai -müeyyidedir ve bu nedenle Anayasanın 18.maddesinin (1), (3), (4) ve (6).fıkralarına aykırılık vardır.

Anayasanın 41.maddesi kamulaştırma ve el koymayı, 43.maddesi devletleştimeyi düzenleyen maddelerdir. Sözü edilen yasa kuralları bu maddeleri ihlâl etme-kte ve bu nedenle bu maddelere de aykırılık mevcut bulunmaktadır.

27/1987 sayılı Yasanın 5.maddesi, "seni tescil etmeği reddettim, ve malın da benim sayılır" mealinde kural içermektedir ve bu nedenle Anayasanın 159.maddesine de aykırıdır.

28/1987 sayıl-ı Yasanın 4.maddesi ile esas yasaya ilâve edilen 112A ve 112B (1)(A) maddeleri, yukarıda belirtilen aynı nedenlerle, Anayasanın aynı maddelerine aykırıdır. Yasanın bu maddeleri, ayrıca, dava açma da faaliyet sayıldığına göre, Anayasanın 17(1) maddesine de- aykırıdır.

29/1987 sayılı Yasanın 3, 4 ve 5.maddeleri ile 27/1983 sayılı Esas Yasaya ilâve edilen 2A, 3 ve 4.maddeler, yukarıda belirtilen aynı nedenlerle, Anayasanın (17.maddesi hariç) aynı maddelerine aykırıdır.

27/1987, 28/1987 ve 29/1987 sayılı- Yasalar askıda bulunan davalara ve havale konusu davaya uygulanabildiği nisbette Anayasanın sözü edilen maddelerine aykırıdır. Böyle bir uygulama için herhangi zorunlu bir hal mevcut değildir.

Bizde, İngiltereden farklı olarak, yazılı bir Anayasa mevcu-ttur. Bu Anayasanın 1.maddesi, hak ve özgürlükleri düzenleyen maddelerden ayrı olarak hukuk üstünlüğü prensibini içermektedir. Sözü edilen 27/1987, 28/1987 ve 29/1987 sayılı Yasaların Anayasanın bu maddesine de aykırılığı iddia edilmektedir.

Evrensel İ-nsan Hakları Beyannamesinin 17.maddesi mülkiyet hakkını düzenlemektedir. 1950 de imzalanan ve 1962 de Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından da kabul edilen İnsan Hakları ve Ana Hürriyetlerini Korumaya Dair Avrupa Sözleşmesinin 6.maddesi de hak arama özgürlüğünü d-üzenlemektedir. Bu maddeler de davacıyı kapsamaktadır.

27/1987, 28/1987 ve 29/1987 sayılı Yasaların Anayasaya esas itibarıyle aykırılığı, kazanılmış haklar ihlâl edildiği cihetle, Anayasanın hukuk üstünlüğünü öngören 1.maddesinedir. Bu nedenle bu madde-ye aykırılık bulunduğu takdirde havalenin diğer madeler açısından tezekkür edilmesi gerekmemektedir.

Fasıl 113 Şirketler Yasasının 3, 14, 15, 21 ve 37.maddeleri, tıpatıp aynı iddialar yapılarak, A.M. 3/86 da da, havale konusu yapılmıştı. Karşı taraf b-unların Anayasaya aykırı olduğunu iddia etti. Mahkeme ise aykırı olmadığına karar verdi. Aynı maddelerin Anayasaya aykırılık iddiası ile tekrar havalesi istenemez.

Res judicata prensibinin Anayasa davalarında kullanılabilip kullanılamayacağı kesin olar-ak söylenemez.

Şirketler Yasasının sözü edilen maddelerinin, kaza mahkemesi bunları geçerli bulduğu için, havale konusu yapılmasını karşı taraf istemiştir. Kaza mahkemesinin bulgusu yanlış ise istinafta değiştirilebilir. Bunun Anayasa ile ilgisi yoktur-.

1974 den önce bizim tarafta tapu muamelesi yapılmazdı ve Şirketler Mukayyitliği de yoktu. Bu nedenle o taraftaki muamelelerin tanınması, Ceza İstinaf 20/70 de de belirtildiği gibi, bir nevi zorunlu idi. Davacı şirketin kaydı Barış Harekâtından önce -yapıldı. Evkaf bile, Evkaf Finansmanı ve İnkişaf Korporasyonu Ltd.'i, 13 Aralık 1974 tarihli ve 41 sayılı Resmi Gazetenin Ek V'inde sayfa 2 den görülebileceği gibi, 1974 den önce, Rum tarafında tescil ettirdi. O tarafta kayıtlı şirketlerin bu tarafta kay-dının yapılması için ilk yasal düzenleme 30/83 sayılı Yasa ile yapıldı. Bu Yasanın 6.maddesinde "Kıbrısta" kayıtlı olan şirketlerden bahsedilmektedir. Bu şekilde diğer tarafta kayıtlı şirketler tanınmış oldu. Bir şirketin, bu tarafta malı olup faaliyet -yapacaksa, tescil şartı kondu.

Fasıl 113 Şirketler Yasası Rum tarafında da uygulanır diye Anayasaya aykırı değildir. Aski takdirde Fasıl 154 Ceza Yasası ve diğer birçok yasalar da, Rum tarafında da kullanılır diye, Anayasaya aykırı düşmüş olur.

Şirk-etler Yasasının sözü edilen maddelerinin Anayasaya aykırılığı yoktur.

11/78 sayılı Yasanın 54.maddesinin Anayasaya aykırılığı yoktur. Başka yasalar ile de, örneğin 9/76 sayılı Mahkemeler Yasası madde 83(3) ile, zorunlu hallerde diğer tarafta yapılan iş-lemler tanındı. 6/69 sayılı Yasa bile yapılan muameleyi geçersiz saymadı ve sayamazdı. Böyle bir kural ancak 15/75 sayılı Yasanın 3.maddesi ile getirildi.

Davalı (1)'in iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:
Yasaların hiçbir surette geriye dönük olmayac-ağı diye bir ilke yoktur. Kanun koyucu, anayasal sınırlar içerisinde kalmak üzere geriye dönük yasalar koyabilir. Anayasal sınırlardan biri müktesep hak sınırıdır. Ancak zorunlu olan istisnai hallerde müktesep haklara da dokunulabilir. Salamis Bay Komp-leksi ile ilgili olan havale konusu davada zorunlu hal mevcuttur. Çünkü Komplekse ait 40 dönüm arazinin 32 dönümü Türk Cemaatına mensup kişiler tarafından Türk Cemaatına mensup olmayan kişilere, ve bunun yasak olduğu bir devrede, satılmıştır ve yasaya ayk-ırı yapılmış bir satışın yasaya uygun olarak işlem görmesine karşı zorunlu bir müdahale sayılabilir. Bu zorunluk kısmen de Anayasanın Başlangıç Kısmından kaynaklanmaktadır.

Geçirilen yasaların askıdaki davalara şamil olamayacağı ilkesi yurttaşlar içindi-r. Havale konusu davada yurttaş olmayanlar da taraftır. Anayasa bu iki sınıf arasında ayrı haklar gözetmiştir. Anayasanın bazı maddelerinde sadece yurttaşlardan bahsedilmektedir. Yabancıların durumu 13.maddede düzenlenmektedir. Yabancıların hakları ul-uslararası hukuka uygun olarak yasa ile kısıtlanabilir. Uluslararası ilkelerden biri de karşılıklık ilkesidir. Havale konusu davada ilgili ülke Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini tanımamakta ve bu nedenle karşılıklık ilkesi söz konusu değildir.

28/87 sa-yılı Yasanın 4.maddesi ile Esas Yasaya eklenen maddeler müsteniflerin dava hakkını ellerinden almaz, bunu birtakım şekillere ve usullere bağlar. Tescil için yapılan müracaat reddedildiği takdirde mahkemeye müracaat söz konusudur. Kaldı ki ilgililerin ta-zminat hakları da saklıdır.

Yukarıda belirtilenler ışığında Anayasanın 1.maddesine de aykırılık yoktur.

Anayasanın 8.maddesine de aykırılık yoktur. Çünkü eşitlik mutlak değildir ve statü farkı varsa eşitlik bozulmuş sayılmaz. Yabancılara yapılan- tüm satışlar geçersiz sayılmıştır.

Anayasanın 17.maddesinde "hiç kimse" denirken yabancılar değil de yuttaşlar murat edilmiştir. Yurttaş sözcüğünün geçtiği ve geçmediği her yerde ilgili hak sadece yurttaşa aittir.

Konu yasalar veya bunların kuralları- kamulaştırma, devletleştirme veya cezai müeyyide getirmemektedir. Bu nedenle Anayasanın 18, 41 veya 43.maddelerine aykırılık yoktur.

Anayasanın 159.maddesi Türke ait olmayan yabancı malların kaderine ilişkindir. Müsadere söz konusu değildir ve bu madd-eye de aykırılık yoktur.

Yukarıda söylenenler 29/87 sayılı Yasa ile diğer yasaların ilgili kuralları için de geçerlidir.

Fasıl 113 Şirketler Yasasının 3, 14, 15, 21 ve 37.maddeleri ile ilgili olarak, Anayasaya aykırı olduğu gerekçesi ile, Anayasa Mahke-mesine havale yapılmasını davalı (2) istemiştir. Davalı (1)'de, sözü edilen maddelerin aynı nedenlerle, Anayasaya aykırı olduğu görüşündedir.

Anayasaya iki çeşit havale yapılabilir. Biri konu edilen maddenin tümü ile Anayasaya aykırı olduğu nedeni ile,- diğeri de belli bir oranda Anayasaya aykırı olduğu nedeni ile. Burada sözü edilen maddelerin belirli bir oranda Anayasaya aykırı olduğu iddia edilmektedir. Bu nedenle, aynı maddeler A.M. 3/86 da da konu edilmiş olmakla beraber, bu havalede de konu edile-bilir.

11/78 sayılı Yasanın 54.maddesinin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesi ile, havale edilmesini yine davalı (2) istemiştir. Bu maddenin de Anayasaya aykırı olduğu görüşüne katılırız. Rum tarafında yapılan muamelelere 1985'e kadar göz yumulmuş olabil-ir. Ancak 1985 de kabul edilen Anayasanın Başlangıç Kısmı yeni bir felsefe getirmiştir ve bunun ışığında Rum tarafında yapılan muameleler meşru sayılamaz. Rum tarafında yapılan ve bizim mevzuat uyarınca yasaklanmış olan bir işlem Anayasanın Başlangıç Kıs-mına aykırı düşer.

Davalı (2)'nin iddiasının gerekçesi özetle şöyledir.
27/87, 28/87 ve 29/87 sayılı Yasaların veya bunların kurallarının Anayasaya aykırılığı yoktur. Bunlarla yabancıların haklarının kısıtlandığı iddia edilmekte idi ise bunun uluslarara-sı hukuka ve dolayısıyle Anayasanın 13.maddesine aykırı olduğu iddiası ileri sürülmeliydi.

Devletin egemenlik hakkı kendi sınırları içinde olduğuna göre Anayasada "yabancı" denmekle ülke içinde oturan yabancılar kastedilmektedir.

Bazı hakların bir Devl-ette oturan yabancılara da verilmesi gerekir. Bunun dışında haklar verilmeyebilir. Mütekabiliyet mevcut olsaydı dahi verilmeyebilen haklar verildiği takdirde tahdit edilebilir. Anayasanın Geçici 1.maddesi Devlete bazı vecibeler yükledi. Anayasanın 159(-1) maddesinde de hangi malların eşdeğer olarak verileceği düzenlenmektedir. Yabancının tanımı ise 35/75 ve 41/77 sayılı Yasalarda yapılmıştır. Terkedilmiş malın tanımı, Anayasanın 159.maddesine uygun olarak, Anayasadan evvel de sonra da yapılabilir.

Bi-r şirketin Güneyde yapılan tescili bizde, 1974 den sonra Şirketler Mukayyitliği bulunduğuna göre, tanınamaz. Davacı Rum tarafındaki tescile dayanarak istemde bulunamaz.

Ülkemizde Türk olmayana mal satışı yasaktır. Yasak bir satış yapıldı diye yapılanla-rın geçerli kılınması Devlet olgusu veya Anayasa ile bağdaşmaz.

15/75 sayılı Yasa ile tadil edilmiş şekli ile 6/69 sayılı Yasanın 20A maddesine göre davacının bizim Devlette elde edilmiş bir mülkiyet hakkı yoktur.

Türkiyede bir tüzel kişinin dava açabi-lmesi tescile bağlıdır. Bizde de durum aynıdır. Anayasanın 36.maddesi mülkiyet hakkını, Türkiyeden farklı olarak, sadece yurttaşa tanımaktadır. Yabancıya mülkiyet hakkı tanınması uluslararası bir temel hukuk kaidesidir ve Anayasanın 13.maddesi ile birli-kte ele alınmalıdır.

Davacının kazanılmış hakkı mevcut değildir. Esasen 15/75 sayılı Yasanın 20A (4) maddesine göre yasaya aykırı yapılan bir satış Bakanlar Kurulu kararı ile geçersiz sayılabilir.

27/87 sayılı Yasanın 4.maddesi bir düzenleme getirmişt-ir. Bu maddenin Anayasanın 1 veya 8.maddesine aykırılığı yoktur. Rum tarafında yapılanı geçerli kılan mevzuat daha önce de yoktu. Bilâkis bu yönde yasaklayıcı mevzuat vardı. Eşitlik ilkesi ise aritmetik bir eşitliği öngörmemektedir. Bu madde dava açma- hakkını almamakta sadece bunu tescil koşuluna bağlamaktadır. Bu nedenle Anayasanın 17.maddesine aykırılık yoktur. Bu madde cezai müeyyide öngörmemektedir. Esasen sözü edilen satış yapıldığı zaman bir suç idi. Yasanın bu maddesi kamulaştırma veya el ko-yma veya devletleştirmeyi de öngörmemektedir. Bu nedenlerle Anayasanın 18, 41 veya 43.maddelerine de aykırılığı yoktur.

27/1987 sayılı Yasanın 5.maddesi de, aynı nedenlerle, Anayasanın sözü edilen maddelerine aykırı değildir. Anayasanın 159.maddesine d-e aykırılık yoktur. Bilâkis bu madde Anayasanın 159.maddesine uygundur.

27/87 sayılı Yasanın 8.maddesi de, yukarıda belirtilen nedenlerle, Anayasaya aykırı değildir. Bu maddenin öngördüğü düzenlemenin geriye dönük olması gerekli idi ve gereklidir.

28-/87 sayılı Yasa tescil ile ilgili bir düzenleme getirmiştir. Bu şekilde 27/83 sayılı Yasaya açıklık getirilmiş oldu. Kişinin dava hakkını elinden almamaktadır. Bu Yasanın 5.maddesi üçüncü Devlet uyruklularının haklarını düzenlemektedir. Bu Yasanın Anay-asaya aykırılığı yoktur.

29/87 sayılı Yasanın ilgili maddeleri de, yukarıda belirtilen nedenlerle, Anayasanın sözü edilen maddelerine aykırı değildir. Bu Yasanın yapılması için, Anayasanın 159.maddesi ve Geçici 1.maddesi göz önünde tutulduğunda, zorunlu-k da mevcuttur.

Fasıl 113 Şirketler Yasasının 3, 14, 15, 21 ve 37.maddeleri, Rum tarafındaki işlemleri geçerli kıldığı oranda, Anayasanın Başlangıç Kısmına aykırıdır.

Anayasanın Başlangıç Kısmı Güneydeki Rum Yönetimini gayrı meşru saymakta ve bizim Dev-letimizin mevcudiyetini vurgulamaktadır. 1974 den sonra bizim Devletimiz de tüm organları ile teşekkül etti ve bizde de Şirketler Mukayyitliği mevcuttur. Bir şirketin geçerli sayılabilmesi için bizde kaydedilmesi gerekmektedir.
Bu maddelerin Anayasaya- aykırılığı 3/86 sayılı havalede de konu edildi. Tekrar edilebilir. Şimdi özele indirgenmiştir.

11/78 sayılı Taşınmaz Mal (Devir ve İpotek) Yasasının 54.maddesi, yukarıda söylenenler ışığında, bu meseleye şümulü yoktur. Ancak kaza mahkemesi bu maddeye- dayandığı içindir ki Anayasaya aykırı olduğunu iddia ederek havalesini istedik. Anayasanın Başlangıç Kısmı daha önce de belirtildiği gibi, Rum Yönetimini gayrı meşru saymaktadır. 9/65 sayılı Yasa ise Rum Yönetimi tarafından geçirilmiş bir yasadır ve o d-evirde bir Türkün yabancıya mal satışı yasaklanmıştı. Yasanın bu maddesi Anayasanın Başlangıç Kısmına aykırıdır.

III. İLGİLİ YASA METİNLERİ:
27/87 sayılı Taşınmaz Mal Satış ve Devir İşlemleri Yasasının 4, 5 ve 8.maddeleri aynen şöyledir:
"4.(1)Bu yas-ada belirtilen ve 21 Aralık 1963 ile 20 Temmuz 1974 tarihleri arasında Güney Kıbrıs Rum Yönetimi veya makamları nezdinde yapılan aşağıdaki işlemler, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yetkili makamları nezdinde yapılmış ve geçerli sayılır. (A-)Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Türk yurttaşlarının kendi aralarında yaptıkları taşınmaz mallara ilişkin tüm işlemler ve kayıtlar,
(B)Yabancı kişilerin veya üçüncü devlet uyruklularının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaş-larına yaptıkları taşınmaz mallara ilişkin devir, ipotek ve benzeri yükümlülüklerle ilgili tapu kayıt işlemler