8. Hukuk Dairesi 2011/1413 E. , 2011/6670 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: Tapu iptali ve tescil
... ve müşterekleri ile Hazine, Dualar Köyü Tüzel Kişiliği, ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair ...Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 14.12.2010 gün ve 1072/1967 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı gerçek kişiler vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR
Davacılar vekili, dava konusu 148 parselin 20 yılı aşkın süredir vekil edenleri tarafından adlarına kayıtlı 149 parselle birlikte tarla olarak kullanıldığını, kayıt maliki ...ün 13.11.1976 tarihinde öldüğünü, tapuda intikal yapılmadığını, TMK'nun 713/2.maddesinde yazılı koşulların gerçekleştiğini açıklayarak iptal ve tescil isteğinde bulunmuş, yerinde görülmediği takdirde 25.1.1961 tarihinde alım sırasında ödenen 5.000 TL.nin denkleştirici adalet ilkesi gereği vekil edenlerine ödenmesini istemiştir.
Davalı gerçek kişiler vekili, 10 yıllık hak düşürücü sürenin gerçekleştiğini, tapu iptali ve tescil davasının reddi gerektiğini, iadesi istenen para bakımından da zamanaşımının geçtiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalılardan Hazine vekili, davanın husumetten reddine karar verilmesini savunmuş, diğer davalı ... tüzel kişiliğine usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ yapılmış cevap verilmemiştir.
Mahkemece, Dualar köyü tüzel kişiliği yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davanın kabulüne, toplulaştırma ile 312 ada 11 parselde (eski 148 parsel) ...'e ait 1588/5657 paya ait tapu kaydının iptali ile 794/5657 payın davacı ...oğlu ..., 397/5657 payın ...oğlu ..., 397/5657 payın ise ...kızı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi üzerine hüküm davalı gerçek kişiler vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu tarla vasfında 1666 m2 miktarındaki 148 parsel 1960 yılında yapılan kadastro çalışmalarında 7.4.1958 tarih 39 sıra sayılı tapu kaydının revizyonu sonucu ...oğlu... adına tesbit edilmiş, tutanak 29.11.1960 tarihinde kesinleşerek tapuya tescil edilmiştir. Bu taşınmazın toplulaştırma ile 312 ada 11 parsel olduğu ve taşınmazda...'e 1588/5657 pay verildiği görülmektedir. Dosya arasındaki veraset belgesine göre... 13.11.1976 tarihinde ölmüş geride mirasçı olarak davalılar ...,... ve ... kalmıştır.
Davada öncelikle TMK'nun 713/2.maddesinde yazılı ölüm sebebine dayanıldığı anlaşıldığına göre somut olayda çözümlenmesi gereken öncelikli sorun, eldeki temyiz incelemesinin yapıldığı aşamada yerel mahkemenin kararına dayanak oluşturan hükmün TMK.nun 713/2. fıkrasındaki, “…ölmüş…” sözcüğünün Anayasa Mahkemesince iptaline ilişkin kararı ve bu karar yayımlanana kadar hükmün yürürlüğünün durdurulması kararının eldeki davaya etkisinin ne olacağı hususudur.
Davaya dayanak oluşturan TMK.nun 713/2. fıkrasında yer alan “…ölmüş…” sözcüğünün, “Anayasa Mahkemesinin 17.3.2011 gün ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı kararıyla iptaline, bu sözcüğün uygulanmasından doğacak sonradan giderilmesi güç veya olanaksız durum ve zararların önlenmesi ve iptal kararının sonuçsuz kalmaması için kararın Resmi Gazetede yayımlanacağı güne kadar yürürlüğünün durdurulmasına 17.3.2011 tarihinde karar verilmiştir.”
Anayasa Mahkemesi Kararlarının Özelliği ve Geriye Yürümezliğinin İrdelenmesi,
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 153/2. fıkrasında, Anayasa Mahkemesinin, bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemeyeceğini vurguladıktan sonra aynı maddenin 5. fıkrasında da “iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği” açıklanmıştır.
Anayasa Mahkemesinin verdiği iptal kararları, İdari Yargıda verilen iptal kararlarından farklı bir özelliğe sahiptir. İdari Yargıda asıl olan iptal kararlarının geriye yürümesi yani iptal edilen idari işlemin doğduğu andan itibaren yok sayılması esas alınmasına karşın, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geriye yürümemesi asıldır. Bu bakımdan İdari Yargıdaki iptal kararları beyan edici, açıklayıcı nitelikte olduğu halde Türk Anayasa Yargısındaki iptal kararları genelde kurucu (inşai-yenilik doğurucu) niteliktedir.
Türk Anayasa sisteminde benimsenen iptal kararının geriye yürümezliği kuralının getiriliş amacı, kazanılmış hakları ve hukuksal güvenliği ortadan kaldırıcı ya da toplumun adalet anlayışını zedeleyici sonuçlar doğurmasından kaygı duyulmasını önlemek, Devlete olan güven duygularını sarsmamak, Devlet yaşamında hukuk kargaşasına neden olmamak, hukuk güvenliğini ve istikrarını sağlamak olarak özetlenebilir.
Bu bakımdan iptal kararlarının geriye yürümezliği ilkesi, kabul edilen önemli bir ilkedir. Nitekim Anayasa Mahkemesi, 12.12.1989 gün ve 1989/11 Esas, 1989/48 Karar sayılı kararında, “Türk Anayasa sisteminde Devlete güven ilkesini sarsmamak ve ayrıca Devlet yaşamında bir karmaşaya neden olmamak için iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir. Böylece hukuksal ve nesnel alanda sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadar ki dönem için geçerli sayılması sağlanmıştır.” denilmek suretiyle konunun önemi vurgulanmıştır.
Esasen bir hukuk kuralının yürürlüğü sırasında, bu kurala uygun biçimde, tüm sonuçları ile kesin olarak edinilmiş hakların (kazanılmış hakların) korunması Hukuk Devletinin bir gereğidir. O nedenle hukuksal ve maddi alanda etkisini göstermiş hukuk kuralları uyarınca tamamlanmış ve sonuçlarını doğurmuş bulunan kazanılmış haklara Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün geriye yürüyemeyeceğinin (ceza mahkûmiyetlerinde durum farklıdır) kabulü kaçınılmazdır.
Bu durumda kazanılmış haklar kavramı Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir.Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar, Anayasanın 2. maddesinde ifadesini bulan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir Hukuk Devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve bu nedenle kabul edilemez.
Anayasa Mahkemesinin 19.12.1989 gün ve 1989/14 Esas, 1989/49 Karar sayılı k