-D. 4/2016 Anayasa Mahkemesi: 11/2016

ANAYASA MAHKEMESİ OLARAK OTURUM YAPAN
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Narin F.Şefik (Başkan), Ahmet Kalkan, Mehmet Türker, Gülden Çiftçioğlu, Tanju Öncül.

Anayasa'nın 146. maddesi ha-kkında.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının Anayasa'nın 146. maddesi altında, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine- İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay) Yasası'nın ve Yasaya konu Protokolün Anayasa'ya aykırı olup olmadığı hususunda Görüş İstemi.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı tarafından Avukat Gözde Uğraşın
ile -
Kuzey Kı-brıs Türk Cumhuriyeti Meclisi tarafından Avukat Serhan Çinar
Amicus Curiae olarak Başsavcılığı temsilen Kıdemli Savcı İlter Koyuncuoğlu
Arasında

-----------
GÖRÜŞ İSTEMİ

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Anayasa'nın 146'ncı maddesi -altında, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay) Yasası'nın ve- Yasaya konu Protokolün KKTC Anayasası'na aykırı olup olmadığı hususunda görüş isteminde bulunmuştur.

Cumhurbaşkanı, Onay Yasası'nın tamamının Anayasa'nın 1,2,3,59,60,61,78,81 ve 90. maddelerine aykırı olduğu, bu iddiaya itibar edilmemesi halinde Onay Ya-sası'na konu Protokolün 1,2,3,4 ve 7. maddelerinin Anayasa'nın başlangıcında yer alan Temel İlkeler ile Anayasa'nın 1,2,3,59,60,61,78,81 ve 90. maddelerine aykırı olduğu iddiasında bulunmaktadır.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisi, Türkiye Cumhuriyeti- Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay) Yasası'nda veya Yasaya konu Protokolde An-ayasa'ya aykırılık bulunmadığını ileri sürmektedir.

Amicus Curiae olarak davaya dahil edilen KKTC Başsavcılığı ise, Onay Yasası'na ekli Cetvelde yer alan Andlaşma Maddeleri ile ilgili olarak Cumhurbaşkanının Anayasa'nın 146'ncı maddesi altında Anayasa Ma-hkemesinden görüş talep edemeyeceğini belirtmekte ve bu iddianın kabul görmemesi halinde ise, Onay Yasası'na konu Protokolde Anayasa'ya aykırılık bulunmadığı görüşünü ileri sürmektedir.

"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükü-meti arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşma" Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına Gençlik ve Spor Bakanı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti adına Başbakan Yardımcısı, Ekonomi, Turiz-m, Kültür ve Spor Bakanı tarafından 12/3/2014 tarihinde Lefkoşa ve Ankara'da imzalanmıştır.

18 Haziran 2014 tarihinde, Y(K-I) 1173-2014 sayılı Karar ile Bakanlar Kurulu, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında Gen-çlik ve Spor Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay) Yasası'nı onaylayarak, Resmi Gazete'de yayımlanmasına ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisin-in bilgisine sunulmasına karar vermiştir.

7 Ocak 2015 tarihinde, Bakanlar Kurulu, Y(K-I)43-2015 No.lu Karar ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kur-ulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay) Yasası'nın 1 yıl süre ile uygulanmasına ve Y(K-I) 1173-2014 sayı ve 18/6/2014 tarihli Kararın bu doğrultuda tadil edilmesine karar vermiştir.

26/5/2016 tarihinde,- Bakanlar Kurulu, H(K-I)174-2016 sayılı Kararı ile Y(K-I) 1173-2014 ve 18/6/2014 tarihli kararı tadil eden Y(K-I)43-2015 sayı ve 7.1.2015 tarihli kararının iptal edilmesine ve Y(K-I) 1173-2014 sayı ve 18/6/2014 tarihli kararın yeniden tadil edilerek Türkiy-e Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında, Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmanın 5 yıl olarak belirlenen yürürlük süresi ile ilgili hükmünün aynen muhafaza -edilmesine ve önergeye ekli olarak sunulan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunm-asına İlişkin (Onay) Yasa Tasarısı'nı onaylayarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisine ivedilikle sunulmasına karar vermiştir.

13/6/2016 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında Gençlik ve Spor Bakanl-ığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay) Yasası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisinde oylanmış ve oy çokluğu ile kabul edilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Hükü-meti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay) Yasası aynen şöyledir:

TÜRKİYE CUMHURİYETİ -HÜKÜMETİ İLE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI YURTDIŞI KOORDİNASYON OFİSİNİN KURULMASI VE FAALİYETLERİNE İLİŞKİN ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNMASINA İLİŞKİN (ONAY) YASASI

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriy-eti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim1. Bu Yasa, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurtdışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmanın -Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay) Yasası olarak isimlendirilir.
Tefsir 2. Bu Yasa amaçları bakımından metin başka türlü gerektirmedikçe,
"Anlaşma", Bu Yasa ile onaylanması uygun bulunan Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti- Hükümeti Arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurtdışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmayı anlatır.
"Bakanlar Kurulu", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunu anlatır.
"Cumhuriyet Meclisi", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriye-ti Cumhuriyet Meclisini anlatır.
Amaç3. Bu Yasanın amacı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasındaki mevcut dostluk ilişkileri ile gençlik ve spor alanlarında işbirliğini geliştirmek ve ileri düzeylere taşımaktır.-
Anlaşmanın Onaylanması-nın Uygun Bulunması
CETVEL
4. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi, yukarıda belirtilen ve Bakanlar Kurulunun 26.05.2016 tarih ve H(K-I)174-2016 Sayılı Kararı ile kabul edilen bu Yasaya ekli Cetvelde metni yazılı Anla-şmanın onaylanmasını uygun bulur.
Yürütme Yetkisi5. Bu Yasa, Bakanlar Kurulu adına Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanlığı tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş6. Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
Onay Y-asası'nın 4. maddesi uyarınca Yasaya ekli Cevtelde metni yazılı Anlaşma aynen şöyledir:
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
İLE
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
ARASINDA
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI YURTDIŞI
KOORDİNASYON OFİSİNİN KURULMASI VE FAALİYETLERİNE -İLİŞKİN ANLAŞMA
Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti (bundan böyle "KKTC" olarak anılacaktır):

Ülkeleri ve halkları arasındaki mevcut dostluk ilişkisine dayanarak, gençlik- ve spor alanındaki işbirliğini geliştirerek ileri düzeylere taşımak ve koordine etmek üzere aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır.
MADDE 1
Taraflar, iki ülkenin gençlik ve spor alanlarında gelişmelerine katkı sağlamak amacıyla mümkün olan en üst düzey-de işbirliğini geliştirmek için gereken tüm tedbirleri alır.
Bu Anlaşma, Taraflar arasında gençlik ve spor alanlarında işbirliğini yürütmek için genel kuralları belirler. Taraflar, bu Anlaşmaya dayanarak işbirliği programı ve bazı projeler üzerinde anlaşma-lar ve ilave anlaşmalar (bundan böyle "Proje Anlaşmaları" olarak anılacaktır) imzalayabilirler. Proje Anlaşmaları ile projenin amacı, Tarafların sorumlulukları, katılımcıların görevleri ve kurumsal statüleri ile projenin hayata geçirilme programına ilişki-n hususlar belirlenir.
Bu Anlaşma çerçevesinde geliştirilen işbirliği programı Türkiye Cumhuriyeti adına Gençlik ve Spor Bakanlığı (bundan böyle "GSB" olarak anılacaktır) ve KKTC adına Gençlik ve Spordan sorumlu Bakanlık tarafından koordine edilir.
GSB Yur-tdışı Koordinasyon Ofisinin (bundan böyle "Ofis" olarak anılacaktır) görevleri şunlardır:
KKTC Hükümeti ile gençlik ve spor alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla program ve projelerin hazırlanması, var olan program ve projelerin denetlenmesi.
Tü-rkiye'de GSB tarafından gerçekleştirilen program ve projelerden KKTC tarafından uygun görülenlerin yürütülmesi.
Öğrenciler için barınma ve burs imkanlarının geliştirilmesi ve KKTC Hükümetine bu alanlarda yardım sağlanması.
(ç) Bir Taraf ülkede düzenlenen- gençlik ve spor organizasyonlarının diğer Taraf ülkede tanıtımının yapılması ve gerektiğinde katılım sağlanmasına ilişkin işlemlerin yürütülmesi.
(d) KKTC'de yaşayan gençlere ve engellilere yönelik ihtiyaçların saptanması gençlik ve spor organizasyonları-nın düzenlenmesi konularında koordinasyonu kapsamaktadır.

MADDE 2

Proje Anlaşmaları çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti, Ofis aracılığıyla KKTC Hükümetine aşağıdaki alanlarda yardım sağlayabilir:
KKTC'de gençlik kampları ve merkezlerinin kurulması ve işleti-lmesi
KKTC'de spor tesislerinin inşası ile var olan spor tesislerinin modernizasyonunun sağlanması ve işletilmesi.
Gençlere yönelik eğitim, kültür ve spor faaliyetlerinin yapılmasına yönelik katkı ve/veya yardım sağlanması.
(ç) Program ve proje çerçevesin-de kullanılacak malzeme ve ekipman temini, uzman, eğitimci, danışman ve yardımcı personel desteğinin sağlanması.
(d) Taraflarca uygun görülecek benzeri çalışmalar yapılması.

MADDE 3
Türkiye Cumhuriyeti Tarafı bu Anlaşma hükümleri uyarınca aşağıdaki yüküml-ülükleri üstlenmektedir:
Ofis çalışmaları için gerekli olan malzeme ve donanımları sağlamak.
Ofisin mahalli personeli de dahil olmak üzere koordinatörü ve personelini seçmek, istihdam etmek ve ücretlerini ödemek.
Ofisin ulaşım ihtiyaçları için gerekli ulaş-ım hizmetlerini sağlamak
(ç) Gençlik ve spor alanında ortak çalışmalarla proje destek programları hazırlamak, KKTC ve Ofis tarafından belirlenen projeleri desteklemek ve yürütmek.
(d) Ofisin elektrik,su,ısınma ve haberleşme (telefon, faks,internet gibi) gi-derlerini karşılamak.
(e) KKTC tarafının talebi üzerine mahalli personele ödenen ücretler hakkında bilgi vermek.
(f) Ofisin çalışma gün ve saatlerini belirlemek.
(g) KKTC genelinde Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünce işletilen ve işletilecek yurtlar olmak- üzere öğrenci yurtlarının inşası, işletilmesi, tamiri, bakımı ile var olan yurtların modernizasyonunu sağlamak ve işletmek üzere KKTC'nin ilgili Bakanlığı ile 10.02.2012 tarihinde önceden imzalanan ve her iki ülke Bakanlar Kurulunca onaylanarak yürürlüğe -giren protokolü Ofis tarafından yürütmek. Gerekirse yeni protokoller yapmak.

MADDE 4
KKTC Tarafı bu Anlaşma hükümleri uyarınca aşağıdaki yükümlülükleri üstlenmektedir:
Ülke ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Ofis ile müzakere edilerek projeleri belirle-mek.
Projelerin tasarımı ve uygulanması sırasında görevlendirilen uzmanlara gerekli tüm bilgileri sağlamak. Taraflarca uzman görevlendirilmesinin uygun görülmesi halinde, görevlilere KKTC'deki çalışmalarını engelleyici şartlar koymamak.
Bu Anlaşma çerçeves-inde KKTC'de görev yapan personel ve aileleri ile Ofis personelinin güvenliklerini teminat altına almak için gerekli tedbirleri almak.
(ç) Bu Anlaşma çerçevesinde Ofiste görev yapacak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı personelin ve ailelerinin, ikametgah ve sa-ir izinlerini sağlamak, kişisel eşyalarını gümrük vergisi ve sair harçlardan muaf olarak ülkeye sokmalarına ve görev süreleri bittiğinde ülkeden çıkarmalarına izin vermek, gelir vergisi de dahil olmak üzere vergilerden ve maaşlarına ve maaşlarını yurt dışı-ndan alacaklar ise havalelere ve benzeri mali işlemlere tatbik olunacak mali yükümlülüklerden muaf tutmak ve ayrıcalıklı ülke vatandaşlarına sağlanan tüm kolaylıkları sağlamak.
(d) Bu Anlaşma çerçevesinde görev yapacak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına KK-TC havalimanlarının pasaport kontrol noktalarından kolayca geçmeleri ve bu kapsamda KKTC'ye gelen personelin karşılanmaları ve uğurlanmaları için gerekli kolaylıkları sağlamak.
(e) Projelerde KKTC Hükümeti adına görev yapacak uzmanların tüm masraflarını ka-rşılamak.
(f) Ofis için uygun bir hizmet yeri sağlamak ve hizmet yeri faaliyete geçinceye kadar geçecek sürede görevlendirilecek personelin kamuya ait binalarda çalışabilmeleri için yer göstermek.
(g) Ofisin hizmet binasına elektrik, su,ısınma, haberleşme -(telefon, faks, internet gibi) ve benzeri hizmetleri sağlamak.
(h) Ofisin tescil işlemlerini ve diğer gerekli resmi işlemlerini kolaylaştırmak.
(ı) Uygulanan projelerde kullanılmak üzere, KKTC'de alımı yapılacak veya GSB tarafından KKTC'ye gönderilecek eki-pman ve malzemelerin, gümrük vergisi ve fiyat istikrar fonundan muaf tutulmasını sağlamak.
(i) Anlaşma çerçevesinde yapılacak tüm faaliyetlerde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde gençlik ve spordan sorumlu kurumlar ile yükseköğretim kurumlarına sağlanan tü-m muafiyet, istisna,indirim ve teşviklerden aynı şartlarda yararlandırmak.

MADDE 5
KKTC Hükümeti, "18 Nisan 1961 Tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi"ni ve diplomatik hak ve ayrıcalıklar ile ilgili mevzuatı göz önüne alarak, Ofisi-n faaliyetleri ve personeli için gerekli diplomatik kolaylık, hak, muafiyet ve ayrıcalıkları sağlayacaktır.
MADDE 6
Bu Anlaşma, yürürlüğe girdiği tarihte halen yürütülmekte olan ve geleceğe dönük hazırlanmakta olan diğer işbirliği projeleri için de ge-çerli olacaktır.

MADDE 7
İşbu Anlaşma, Tarafların anılan belgenin yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerinin tamamlandığını birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir.
Bu Anlaşma 5 (-beş) yıllık süre ile yürürlükte kalacak olup, Taraflardan herhangi birince Anlaşmanın olağan geçerlilik süresinin sona ermesinden en az altı (6) ay önce feshetme niyetinin yazılı olarak karşı tarafa bildirilmemesi halinde her seferinde kendiliğinden 5 (beş-) yıl daha uzar.
Tarafların karşılıklı mutabakatı halinde, işbu Anlaşmanın ayrılmaz parçaları olarak değerlendirilen ayrı protokoller şeklinde düzenlenmek kaydı ile değişiklikler ve ilaveler konulabilir. Mevcut Anlaşma üzerinde yapılacak bu değişiklikler -ve ilaveler bu maddenin 1'nci fıkrasında öngörülen usulle yürürlüğe girer.
Bu Anlaşma hükümlerinin yorumu ve uygulanması ile ilgili olarak Taraflar arasında ortaya çıkabilecek ihtilaf ve anlaşmazlıklar karşılıklı dayanışma ve görüşmeler yoluyla çözülür.
An-laşmanın sona ermesi durumunda bu Anlaşma hükümleri, Anlaşmanın uygulanması sırasında imzalanmış ve yürürlüğe girmiş olan Özel Anlaşmalar çerçevesinde yerine getirilmeyen taahhütler için uygulanmaya devam edecektir. Anlaşmanın süresinden önce feshedilmesi- durumunda yürürlüğe girmiş bulunan ve Anlaşmanın feshedildiği tarih itibarıyla henüz tamamlanmamış bulunan işbirliği faaliyetleri geçersiz kılınmayacaktır.
İşbu Anlaşma, 7 (yedi) madde ve 5 (beş) sayfadan ibaret olup 12/3/2014 tarihinde Lefkoşa ve An-kara'da iki nüsha halinde Türkçe olarak imzalanmıştır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİKUZEY KIBRIS TÜRK
HÜKÜMETİ ADINA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
ADINA
İmzaimza

Akif Çağatay KILIÇ Serdar DENKTAŞ
Gençlik ve Spor BakanıBaşbakan Yardı-mcısı
Ekonomi,Turizm, Kültür
ve Spor Bakanı

İNCELEME:
Cumhurbaşkanı uluslararası bir anlaşmanın onaylanmasını uygun bulan bir onay yasası ile onay yasasına konu anlaşmayı KKT-C Anayasası'nın 146'ncı maddesi altında görüş için Anayasa Mahkemesine sunabilir mi?

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası'nın 102'nci maddesinde Cumhurbaşkanının yetki ve görevleri sıralanmaktadır. 102'nci maddenin (2)'nci fıkrasında Cumhurbaşkanı-nın Cumhuriyet Anayasası'na saygıyı sağlayacağı, (4)'üncü fıkrasında ise Anayasa'nın kendisine verilen yetkileri ve görevlerini tarafsız olarak yerine getireceği belirtilmektedir.
Anayasa'nın 94'üncü maddesinde Cumhuriyet Meclisi tarafından kabul edil-en yasaları Cumhurbaşkanının 15 gün içerisinde Resmi Gazete'de yayımlayacağı, yayımlanmasını uygun bulmadığı yasaları bir daha görüşülmek üzere Cumhuriyet Meclisine geri göndereceği, Bakanlar Kurulunun yayımlanma süresi içerisinde istemi üzerine halkoylama-sına sunacağı veya 15 günlük süre içerisinde 146'ncı madde altındaki yetkilerini kullanabileceği belirtilmektedir.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası'nın 146'ncı maddesinin (1)'inci fıkrası Cumhurbaşkanına, "bir yasayı veya herhangi belli bir kuralı-nı veya Cumhuriyet Meclisinin herhangi bir kararını yayımlamadan önce, bu Anayasanın herhangi bir kuralına aykırı veya ona uygun olup olmadığı konusunda görüşünü bildirmek üzere Anayasa Mahkemesine" sunma yetki ve görevini vermiştir.

Cumhurbaşkanı 146'nc-ı madde altında huzurumuzdaki başvuru ile Anayasa Mahkemesinden görüş talep etmektedir.
Amicus Curiae olarak başvuruya davet edilen Başsavcılık, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası'nın 146'ncı maddesi altında Cumhurbaşkanının uluslararası anlaşmalar i-le ilgili görüş talep edebileceğine dair bir kural bulunmadığını ve bu nedenle uluslararası anlaşmalar için Cumhurbaşkanının görüş talep edemeyeceğini, Anayasa'nın 90'ıncı maddesinin (5)'inci fıkrası ile usule uygun olarak yürürlüğe giren uluslararası anla-şmaların Anayasa Mahkemesinin denetimine tabi olmamasının amaçlandığını, Onay Yasası'nın henüz Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayımlanmadığı nedeni ile Uluslararası Anlaşmanın usule uygun yürürlüğe girmediğinin ve dolayısıyla Anayasa Mahkemesinin- denetimine tabi olduğunun iddia edilmesinin mümkün olmadığını, anlaşma henüz yasa hükmünde olmadığından Anayasa'nın 146'ncı maddesi kapsamına girmediğini, uluslararası anlaşmaların yürürlüğe girmeden önce bir ön denetime tabi olmasının murat edilmiş olmas-ı halinde, bu hususa 146'ncı maddede açıkça yer verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası'nın 90'ıncı maddesi aynen şöyledir:
Uluslararası Andlaşmaları Uygun Bulma
Madde 90
(1)Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti adına yaba-ncı devletlerle veya uluslararası kuruluşlarla yapılacak andlaşmaların onaylanması Cumhuriyet Meclisinin onaylamayı bir yasa ile uygun bulmasına bağlıdır.
(2) Ekonomik, ticari veya teknik ilişkileri düzenleyen ve süresi bir yılı aşmayan andlaşmalar, Devlet- maliyesi bakımından yüklenme getirmemek, kişi hallerine ve yurttaşların yabancı memleketlerdeki mülkiyet haklarına dokunmamak koşuluyla, yayımlanma ile yürürlüğe konabilir. Bu takdirde, bu andlaşmalar, yayımlanmalarından başlayarak bir ay içinde Cumhuriy-et Meclisinin bilgisine sunulur.
(3) Uluslararası bir andlaşmaya dayanan uygulama andlaşmaları ile yasanın verdiği yetkiye dayanılarak yapılan ekonomik, ticari, teknik veya idari andlaşmaların Cumhuriyet Meclisince uygun bulunması zorunluluğu yoktur, ancak- bu şekilde yapılan ekonomik ve ticari andlaşmalarla gerçek kişilerin haklarını ilgilendiren andlaşmalar, yayımlanmadan yürürlüğe konulamaz.
(4) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yasalarına değişiklik getiren her türlü andlaşmaların yapılmasında, (1). fıkra k-uralları uygulanır.
(5)Usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası andlaşmalar yasa hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi olarak görev yapan Yüksek Mahkemeye başvurulamaz.

90'ıncı maddenin (1)'inci fıkrasına gör-e, yabancı devletlerle yapılacak anlaşmaların onaylanması Cumhuriyet Meclisinin onaylamayı bir yasa ile uygun bulmasına bağlıdır.

Bu görüş istemine konu olan Onay Yasası, madde 90(1)'in ongördüğü Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cum-huriyeti Hükümeti arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmayı onaylayan Yasadır.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında Gençlik ve Spor -Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay)Yasası herhangi bir yasa konumundadır ve Cumhurbaşkanı tarafından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası'nın 146'ncı ma-ddesi altında Anayasa Mahkemesine sunulabileceği tartışmasız bir şekilde sarihtir. Onay Yasası'nın Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa Mahkemesine Anayasa'nın 146'ncı maddesi altında sunabileceğini gerek Başsavcılık gerekse KKTC Meclisi de kabul etmektedirle-r.
Onay Yasası'na konu uluslararası anlaşmanın konumu ise daha farklıdır. Madde 90(5) altında, "usulüne göre yürürlüğe konmuş" bir Uluslararası Anlaşmanın yasa hükmünde olduğu ve böyle bir Uluslararası Anlaşma ile ilgili olarak, Anayasa'ya aykırılı-k iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağı da sarihtir.
Dağıtım 9/1994, Anayasa Mahkemesi 11/1993 sayılı Anayasa Mahkemesi kararına konu yapılan Uluslararası Anlaşma, Anayasa'nın 90(5) maddesinin murat ettiği usule uygun bir şekilde yürürlüğe- girmiş, bir Uluslararası Anlaşma idi. Kaza Mahkemesi Başkanı huzurunda görüşülen müracatta, 22/88 sayılı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hukukî, Ticarî ve Cezaî Konularda Adlî Yardımlaşma, Tanıma ve Tenfiz, Suçluların Geri Verilmesi- ve Nakli Sözleşmesi (Onay) Yasası'nın 63. maddesi ve 43/1988 sayılı Suçluların Geri Verilmesi, Mahkeme İlâmlarının Karşılıklı Tenfizi ve Adli Yardımlaşma Yasası'nın 16. maddesi altında, Kırşehir (TC) Ağır Ceza Mahkemesinde verilen kararın Başsavcılık tara-fından Lefkoşa Ceza Davaları Mukayyitliğine kaydının yapılması ve ilgili kişi olan hükümlünün Mahkemeye celbedilerek Lefkoşa Kaza Mahkemesinin takdir edeceği cezanın ilgili kişiye verilmesi talep edilmekteydi. İlgili kişi, Onay Yasası'nın ve 43/1988 sayıl-ı Yasanın belirli maddelerinin Anayasa'ya aykırı olduğunu iddia ederek, konunun karara bağlanması için Anayasa Mahkemesine sunulmasını talep etti. İlgili kişi ayrıca, Anayasa Mahkemesinin 90(5) maddesinin de Anayasa Mahkemesi tarafından yorumunun yapılmas-ını istedi.

İlk Mahkeme, 43/1988 sayılı Yasanın talep edilen maddelerinin Anayasa Mahkemesine sunulmasına karar verdi. Yine Anayasa'nın 90(5)maddesinin yorumunun yapılması için de Anayasa Mahkemesinden talepte bulundu. 22/88 sayılı Onay Yasası'nın 63. m-addesi ile ilgili talep reddedildi. Anayasa Mahkemesi, kararının 3'üncü sayfasında, 22/1988 sayılı Onay Yasası'nın Kaza Mahkemesinde değerlendirilmesi ile ilgili şu sözlere yer verdi:
"İlk Mahkemenin 22/1988 sayılı Yasanın Anayasa'nın 90'ıncı maddesi -hükümleri ışığında Anayasal denetim için Anayasa Mahkemesine havale edilemeyeceği gerekçesi ile ilgili kişinin 22/1988 sayılı Yasası'nın 63'üncü maddesi ile ilgili havale istemini reddetti".

Yine Dağıtım 4/2005, 9/2005 sayılı Anayasa Mahkemesi Kararına -konu yapılan, Ortadoğu Teknik Üniversitesinin Kıbrıs'ta bir kampus kurması için Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında imzalanan Uluslararası Anlaşma, madde 90(5) kapsamında, usulüne göre yürürlüğe konmuş bir Ulusl-ararası Anlaşma idi. Bu nedenle, Anayasa Mahkemesi, bu kararında, bir Uluslararası Anlaşmanın doğrudan veya dolaylı bir yöntemle denetlenmesinin mümkün olmadığına karar vermiştir.

Ancak huzurumuzdaki başvuruya konu Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Ku-zey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Dışı Koordinasyon Ofisinin Kurulması ve Faaliyetlerine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin Onay Yasası'na konu olan Anlaşma, halen Anayasa'nın 90(5) madde-si kapsamında usulüne göre yürürlüğe konmuş bir Uluslararası Anlaşma değildir. KKTC mevzuatına göre, onay yasasının Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmasından sonra, onay yasasına konu anlaşma, usulüne göre yürürlüğe konmuş bir uluslararası anlaşma niteliğ-ine bürünür. Bu durumda, onay yasasına konu anlaşmanın, onay yasasının Resmi Gazete'de yayımlanmadan önceki konumunun ne olduğu incelenmelidir. Bu yapılırken, bu konuda uluslararası hukuk ve TC mevzuatına da bakılmalıdır.

Uluslararası hukukta gerek yap-ılageliş kuralı, gerekse taraf olmadığımız 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi altında, uluslararası anlaşmalar yetkili kişiler tarafından yapılmaktadır. "Hiçbir yetki belgesine gerek kalmadan andlaşma görüşmelerinin yapımında ve metnin saptanmasınd-a doğrudan devletlerini temsil etmeye yetkili kişiler iki gruba ayrılmaktadır: i)genel olarak devleti adına andlaşma görüşmelerinde ve metnini kabulünde yetkili kişiler, ii)bu amaçla devletleri adına yalnızca temsilci olarak atandıkları devlet...nezdinde -yetkili kılınan kişiler. Genel olarak yetkili olan kişiler şunlardır:a)Devlet Başkanı, b)Hükümet Başkanı,c)Dışişleri Bakanı.Yalnızca temsilci olarak atandıkları devlet... nezdinde andlaşma görüşmeleri ve metni kabul etme yetkisine sahip temsilciler ise o d-evlet nezdinde atanan diplomatik misyon şefi (genellikle büyükelçi)" dir (Bak.Uluslararası Hukuk, Prof.Dr. Hüseyin Pazarcı,13 Baskı Sayfa 50).
Yetkili kişiler, anlaşma metninin hazırlanması sonrasında andlaşmayı imzalarlar. Huzurumuzdaki başvuruya -konu Andlaşma, birinci gruba giren yetkililerden biri tarafından imzalanmış değildir. Başbakan Yardımcısına, böyle bir uluslararası anlaşma yapması için yetki belgesi verildiği de ileri sürülmemiştir. Ancak ilk bakışta anlaşmanın yetkisiz bir kişi tarafı-ndan yapıldığı kabul edilse bile, o tarihte oluşmuş bulunan Bakanlar Kurulunun Y(K-I) 1173-2014 sayılı Kararı ile, 18/6/2014 tarihinde bu anlaşmayı onaylamış olması ile, yetki eksikliğinin giderildiği ve anlaşmanın yetkisizce imzalandığının söylenemeyeceği- sonucuna varırız.

Uluslararası bir andlaşmanın imzalanmasından sonra, andlaşmanın bağlayıcı bir güç kazanması, taraf ülkelerin iradelerini mevzuatlarına uygun bir şekilde açıklamaları ile gerçekleşir. Onaylama , imzalanan bir andlaşmanın devletin -bu konudaki yetkili organınca kabul edilmesi neticesinde devleti uluslararası düzeyde bağlayan hukuksal bir işlem olarak kabul edilir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası'nın 90 (1) maddesine göre, uluslararası bir anlaşmanın onaylanması Cumhuriyet Mec-lisinin onaylamayı bir yasa ile uygun bulmasına bağlıdır.

Andlaşmanın hüküm doğurabilmesi için, mevcut mevzuat çerçevesinde gerekli hukuksal işlemlerin yapılması gerekir. KKTC'de bu, uluslararası anlaşmanın Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayım-lanması ile gerçekleşir. Anayasa'nın 94'üncü maddesi altında onay yasasının Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayımlanması ile uluslararası anlaşma Anayasa'nın 90(5) maddesi kapsamında usulüne göre yürürlüğe konmuş uluslararası bir anlaşma olur ve o- andan itibaren de uluslararası anlaşma yasa hükmünde kabul edilir.

Anayasamızın 90 (5) maddesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'ndan alınmıştır. 1961 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası mnadde 65, 1982 TC Anayasası madde 90 ile 1985 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriye-ti Anayasası madde 90, bu başvuruyu ilgilendiren konu açısından aynı şekilde kaleme alınmıştır. TC Anayasası'nın 90. maddesi, T.C. Anayasa Mahkemesinin Esas Sayısı 1996/55 ve Karar Sayısı: 1997/33 davasında incelenmiştir. Mahkeme "Anlaşma Kuralları gözet-ilerek yapılacak bir inceleme, anlaşma kurallarının dolaylı olarak denetlenmesi anlamına gelir. Oysa Anayasa'nın 90'ıncı maddesi böyle bir incelemeye engeldir" demiştir. Bu davaya konu edilen anlaşma, 7/8/1996 tarihinde T.C. Resmi Gazete'sinde yayımlanmış- ve usulüne göre yürürlüğe girmiş olan uluslararası bir anlaşma idi.

Yine T.C. Resmi Gazete'sinde yayımlanmış Uluslararası bir Anlaşma ile ilgili T.C. Anayasa Mahkemesi'nin Esas Sayı: 2011/47 ve Karar Sayısı: 2012/87 davasının kararında şu görüş açıklanm-ıştır:
"C. Uygun Bulma Kanununun Denetiminin Kapsamı
Bir milletlerarası andlaşma, doğrudan denetime tabi tutulamamasına rağmen onaylanmasını uygun bulan kanunun anayasallık denetimi mümkündür. Ancak Anayasa'nın 90. maddesindeki emredici hüküm gereği, uyg-un bulma kanunu denetlenirken, andlaşmanın denetiminin yapılmasına izin verilmemiştir. Anayasa koyucunun milletlerarası andlaşmaların Anayasal denetimini açık bir irade ile dışarıda bırakmasına rağmen, uygun bulma kanununun denetimi yoluyla anlaşmalar hak-kında değerlendirme yapmak Anayasa'nın 90. maddesindeki yasaklayıcı düzenlemeyi işlevsiz hale getirecektir.
Uygun bulma kanununun şekil bakımından denetimi, kanunun son oylamasında öngörülen çoğunlukla kabul edilip edilmediği ile sınırlıdır. Şekil denet-imi kapsamında Anayasa'nın 90.maddesiyle getirilen yasağı bertaraf edici nitelikte denetim yapılması da söz konusu olamaz.
Uygun buldukları andlaşmayı tekrar etmeyen ve ilke olarak üç maddeden oluşan uygun bulma kanunlarının esas yönünden denetimini yapma-yı kabul etmek, andlaşmanın içeriğine ilişkin çeşitli değerlendirmelerde bulunmayı gerektirir. Uygun bulma kanununun andlaşma kuralları gözetilerek yapılacak bir incelemesi, andlaşma kurallarının dolaylı olarak denetlenmesi anlamına gelir. Oysa, Anayasa'nı-n 90.maddesi böyle bir incelemeye engeldir.
Bununla beraber, uygun bulma kanununun bazı hükümleri, onaylanmasını uygun bulduğu andlaşmadan ayrılabiliyor, bağımsız olarak kendi başına hüküm ifade edebiliyor ve ondan ayrı olarak hukuk düzeninde etki yapabil-iyorsa, anılan hükümlerin Anayasa'ya aykırılığı iddiasının esas bakımından incelenmesi mümkündür. Buna karşılık uygun bulma kanununun ancak andlaşma ile birlikte anlam ve etki taşıyan nitelikteki hükümlerinin esas bakımından denetlenebilmesi söz konusu değ-ildir. "

Bir onay yasasının Resmi Gazete'de yayımlanmadan önce görüş için Anayasa Mahkemesine sunulmasına ilişkin prosedür Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda yoktur. Bugüne kadar KKTC'de de uluslararası bir anlaşmanın onaylanmasını uygun