-D.1/2015 Anayasa Mahkemesi: 11/2013
(YİM No: 49/2012)

ANAYASA MAHKEMESİ OLARAK OTURUM YAPAN
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti: Şafak Öneri, Başkan, Narin F. Şefik, Hüseyin
Besimo-ğlu, Mehmet Türker, Emine Dizdarlı.

Anayasanın 148. Maddesi Hakkında.

Yüksek İdare Mahkemesi tarafından 49/2012 sayılı YİM davasında (Davacı: Ertaç Sivri, Merkezi Cezaevi - Lefkoşa ile Davalı: 1- Merkezi Cezaevi Müdürlüğü, İçişleri ve Yerel Yön-etimler Bakanlığı vasıtasıyla KKTC Lefkoşa ve diğeri) arasında sunulan konu.

Davacı namına: Avukat Boysan Boyra
Davalı namına: Kıdemli Savcı İlter Koyuncuoğlu

K A R A R

KONU:

YİM 49/2012 No.lu davada Davacı, Davalı No.1'-e bağlı Lefkoşa Merkezi Cezaevi Müdürü tarafından 28.12.2011 tarihinde alınan ve Davacının bilgisine aynı tarihte gelen kararın ve kararla ilgili tüm işlemlerin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve/veya herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair hüküm talep etmiş-, davanın dinlenmeye başlaması aşamasında dava ile ilgili olguları aktardıktan sonra, dava konusu yapılan idari kararın dayandığı, 29.7.2011 tarihli, Amme Enstrümanı 404, Resmi Gazete 128'de yayınlanan Fasıl 286 Cezaevi Disiplin Yasası'nın 6. maddesinin ve-rdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan Cezaevleri (Cezaevi Hizmeti) Değişiklik Tüzüğü'nün 2. maddesinin 3. fıkrasının ve Fasıl 286'nın 6. maddesinin, KKTC Anayasası'nın 1, 7, 8, 121 ve 122. maddelerine aykırı olduğunu iddia ederek, konunun karara bağlanmak üz-ere Anayasa Mahkemesine havalesini talep etmiştir. Davalılar, Cezaevleri Hizmet Tüzüğü'nün 3(2) maddesinin davanın kararında etken olduğunu kabul etmekle birlikte, Fasıl 286 madde 6'nın etken olmadığını ileri sürmüşlerdir. Yüksek İdare Mahkemesi Fasıl 286 -madde 6'ya istinaden çıkarılan Cezaevleri (Cezaevi Hizmeti) (Değişliklik) Tüzüğü 2. maddesinin 3. fıkrasının Anayasa'nın 1, 7, 8, 121 ve 122. maddelerine aykırı olup olmadığının karara bağlanması amacı ile konunun Anayasa Mahkemesine havale edilmesine kara-r vermiştir.

İLGİLİ TÜZÜK METNİ

Amme Enstrümanı 404/2011'de yayınlanan Cezaevleri (Cezaevi Hizmeti) (Değişiklik) Tüzüğü'nün Anayasa'ya aykırı olduğu iddia edilen 2. maddesinin 3. fıkrası ile konu edilen Anayasa maddeleri aşağıda sıralanır.
Amme Enstrüm-anı 404/2011'de yayınlanan Cezaevleri (Cezaevi Hizmeti) (Değişiklik) Tüzüğü'nün 2. maddesinin 3. fıkrası aynen şöyledir:

2. (1) Merkezi Cezaevi (Kuruluş, Görev ve Çalışma
Esasları) Yasasına ekli Birinci Cetvelde
yeralan esas ka-drolara atanan aşağıdaki
mevkilerdeki kamu görevlileri, bu Tüzüğe
ekli Üçüncü cetvelde tarifi verilmiş rütbeleri
(nişanları) takarlar.
Cezaevi Müdürü
Cezaevi Müdür Muavini
Cezaevi Amiri
(Ç) Kıdemli Cezae-vi Amir Yardımcısı
(D) Cezaevi Amir Yardımcısı
(E) Kıdemli Erkek Gardiyan
(F) Kıdemli Kadın Gardiyan

(2) Cezaevi hizmeti yapan aşağıdaki mevkilerdeki
kamu görevlileri, bu Tüzüğe ekli Birinci
Cetvel ve İkinc-i Cetvel'de tarif edilen
şekilde tanzim edilen resmi cezaevi
kıyafetlerini giyerler.

Cezaevi Müdürü
Cezaevi Müdür Muavini
Cezaevi Amiri
(Ç) Kıdemli Cezaevi Amir Yardımcısı
(D) Cezaevi Amir Yardımcısı
(E) Kıdem-li Erkek Gardiyan
(F) Kıdemli Kadın Gardiyan
(G) Erkek Gardiyan Eri
(H) Kadın Gardiyan Eri

(3) Yukarıdaki (1)'inci fıkrada belirtilen rütbeler
Kamu Hizmeti Komisyonu tarafından Kamu Görevlileri
Yasası tahtında esas k-adroya atanan kamu görevli-
leri tarafından takılır. Kamu Hizmeti Komisyonu
tarafından Kamu Görevlileri Yasası'nın 58'inci
maddesinin (4)'üncü fıkrasının (B) bendine terfi
alan kamu görevlileri yukarıdaki (1)'inc-i fıkra
kuralları gereği takılması gereken rütbeleri
takmaz ve Cezaevi Müdürü tarafından görevlen-
dirilmesi halinde terfi etmeden önceki görev,
yetki ve sorumluluklarını yürütmeye devam
ederler.

- Açık kadrolara atanan ve atanmadan önceki
kadrosuna uygun rütbe (nişan) takan kamu
görevlileri, daha sonra kadro fazlası olarak
bir üst dereceye atanmaları halinde, en son
taktıkları rütbeyi (nişanı) ta-kmaya devam
ederler.

Yukarıda (1)'inci fıkrada belirtilen rütbeleri (nişanları) takan personelin çalışma saatleri içindeki hiyerarşik sorumluluk konumu aşağıdaki esaslara göre belirlenir,

Kamu görevlisinin Merkezi Cezaevi
(Kuruluş, Görev ve Ça-lışma Esasları)
Yasası'na ekli Birinci Cetvelde yer alan
eşit derecedeki kadrolara atandığı tarihe
göre belirlenir.

Yukarıdaki (A) bendine göre birden fazla
atanmış kişi olması halinde Kamu Hizmeti
Komisyonu tarafından yapılan yükselme yeri sınavlarında -en fazla puanı alan kişiye göre yapılan sıralama neticesinde üst sırada bulunan ve esas kadroya geçen ve rütbe (nişan) takan kişiler sorumlu olur.

Yukarıdaki (B) bendine göre birden fazla
atanmış kişinin aynı puanı alması halinde,
atanan k-işilerden hangisinin sorumlu
olacağı ile ilgili değerlendirmede kişilerin
kıdem ve eğitim durumu da göz önünde
bulundurularak Cezaevi Müdürü tarafından
sorumluluk sıralaması belirlenir."

İLGİLİ YASA METNİ

7/1979 sayılı Kamu Gö-revlileri Yasası'nın tadil edilerek eklenen 58(4)(B) maddesi aynen şöyledir:

"(4) Bu madde amaçları bakımından Yükselme amaçlı ilk atanma ve yükselme yeri kadroları veya yükselme yeri kadrolarının doldurulması yöntemi:
(A)Her Kurumun kendi teşkilat yasa-sında bulunan bir hizmet sınıfında, kendi kurumunda bir alt derecedeki kamu görevlilerinin bir üst dereceye terfi ettirilmesi halinde yükselme yerinin açık kadro sayısı, yapılacak sınavdaki başarı listesi dikkate alınarak doldurulur. Açık kadrolara atananl-ar, atandıkları kadronun görev, yetki ve sorumlulukları taşırlar.

(B)Yukarıdaki (A) bendinde belirtilen terfi sınavında başarılı olmasına rağmen kadro yetersizliği nedeniyle bir üst derecenin açık kadrolarına atanamayanlar, açık kadro sayısına bakılmaksız-ın kadro fazlası olarak bir üst dereceye terfi ettirilirler. Bu şekilde bir üst dereceye terfi ettirilenlerin sayısı, terfi sınavı yapılan kadronun bulunduğu hizmet sınıfının kendi teşkilat yasasında belirtilen toplam kadro sayısını aşamaz. Bu bend tahdınd-a terfi alanlar, terfi aldıkları kadronun hizmet şemasındaki görevleri yanında amirlerinin görevlendirmesi halinde terfi öncesi derecelerin görev, yetki ve sorumluluklarını da yürütmeye devam ederler."

İLGİLİ ANAYASA MADDELERİ

Madde 1
Kuzey Kıbrıs Tü-rk Cumhuriyeti Devleti, demokrasi, sosyal adalet ve hukukun üstünlüğü ilkelerine dayanan laik bir Cumhuriyettir.

Madde 7
(1)Yasalar Anayasaya aykırı olamaz.
(2)Anayasa kuralları, yasama, yürütme ve yargı organlarını, Devlet yönetimi makamlarını ve kiş-ileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.

Madde 8
(1)Herkes, hiçbir ayırım gözetilmeksizin, Anayasa ve yasa önünde eşittir. Hiçbir kişi, aile, zümre veya sınıfa ayrıcalık tanınamaz.
(2)Devlet organları ve yönetim makamları, bütün işlemlerinde yasa önün-de eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek ve ayrıcalık yapmamak zorundadırlar.
(3)Ekonomik bakımdan güçsüz olanların Anayasa ve yasalar ile elde ettikleri veya edecekleri kazanımlar, bu madde ileri sürülerek ortadan kaldırılamaz.

Madde 121

(1)Kam-u görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri yasa ile düzenlenir.
(2)Kamu görevlilerinin atanmalarını, onaylanmalarını, sürekli ve emeklilik hakkı kazandıran kadrolara -yerleştirilmelerini, terfilerini, nakillerini, emekliye sevklerini, uyarma ve kınama cezasını gerektiren disiplin işlemleri dışında, azil ve görevden uzaklaştırma dahil diğer tüm disiplin işlemlerini yapmak üzere tarafsız ve bağımsız organ veya organlar k-urulur. Bu organ veya organların kuruluş ve işleyişi, belirli kamu görevlileri kesimi için, hizmet özellikleri gözetilerek ayrı düzenlemeler yapılmasına olanak tanıyacak biçimde, yasa ile düzenlenir.
(3)Diğer kamu personelinin nitelikleri, atanmaları, gö-rev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri, bu personelin bağlı oldukları kurumlarca yürütülen hizmetlerin özelliklerine göre yasalarla düzenlenir.
(4)Kamu görevlileri ile diğer kamu personeli hakkında yapılacak- disiplin kovuşturmalarında isnat olunan hususun ilgiliye açıkça ve yazılı olarak bildirilmesi, yazılı savunmasının istenmesi ve savunma i