-
D.1/87 Anayasa Mahkemesi 11/86
Anayasa Mahkemesi Olarak oturum yapan
Yüksek Mahkeme huzurunda.

Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İl-kay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu,
N.Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.

Anayasanın 148. maddesi tahtında.

Mağusa Kaza Mahkemesi tarafından 1003/86 sayılı ceza davasında (Başsavcılık ile KİPO Gazetecilik ve İşletmecilik Şti. Ltd.- Mağusa ve diğerleri arasında) sunulan konu.

İddia Makamı namına: Akın Sait
Sanıklar namına : Ergin Ulunay

-----------------
K A R A R
KONU:
Fasıl 154 Ceza Yasasının 20, 47(b), 48(d) maddeler-i ile 9/76 sayılı Mahkemeler Yasasının 52(1)(c) maddesinin Anayasanın 24 ve 26. maddelerine aykırı olup olmadığı.

I.OLAY:
Sanıklar, Mağusa Kaza Mahkemesi huzurunda, Fasıl 154 Ceza Yasasının 20, 47(b) ve 48(d) maddelerine aykırı olarak ülkede adaletin te-vziine karşı nefret uyandırıcı veya küçük düşürücü müfsidane yayın yapmak ve 9/76 sayılı Mahkemeler Yasasının 52(1)(c) maddesine aykırı olarak bir yargısal işlemin askıda olduğu bir sırada, işlemi yanlış aksettiren ve işlemin adil bir şekilde görülmesine h-alel getirecek nitelikte yazı yayınlamakla itham edilirler.
Dava, duruşma için, Kaza Mahkemesi huzuruna gittiğinde sanıklar konu Yasa maddelerinin Anayasanın 24 ve 26. maddelerine aykırı olduğunu ileri sürdüler. Mahkeme de ileri sürülen Anayasaya aykırıl-ık konusunun taraflar arasındaki ihtilâfı karara bağlamakta etkili olabileceği kanaatına vardı ve konuyu karara bağlanmak üzere Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak, havale etti ve Yüksek Mahkemenin kararına değin davanın duruşmasını durdurdu.

II. -İDDİANIN GEREKÇESİ:

Sanıkların iddialarının gerekçesi özetle şöyledir:
Konu maddelerin öngördüğü suçlar mahkemeye hakaret (contempt) hukukunun bir parçasıdır ve İngiliz hukuk sistemine özgüdür. Karar Avrupasında bizim yasalar anlamında "contempt" hukuk-u yoktur.

Konu Yasa maddeleri Anayasanın 24 ve 26. maddelerine ve özellikle bunların (3). fıkralarına aykırıdır. Bu yasal maddelerin söz ve anlatım ve diğer bazı özgürlüklere getirdiği sınırlamalar Anayasanın 24 ve 26. maddelerinin öngördüğü sınırlamalar-ı aşmaktadır. Askıda bulunan yargısal bir işlemin yanlış aksettirilmiş olması veya adaletin seyrinin engellenmiş veya geciktirilmiş olması suç teşkil etmemelidir. Bunların suç olarak öngörülmesi gerekli sınırları aşar.

Basın ve düşünce özgürlükleri ile m-ahkemelerin korunması arasında bir denge olması gerekir. Konu yasa maddeleri böyle bir dengeyi bozmaktadır. Konu yasa maddelerinin mahkemeler için getirdiği korumaya sosyal bir ihtiyaç yoktur.

Yapılan havalede Ceza Yasasının 20. maddesinin
Anayasaya a-ykırı olup olmadığı sorulmuş ise de davacılar, havalenin duruşmasında, bu maddeye aykırılık iddiası ileri sürmediler.

2. İddia Makamının iddialarının gerekçesi özetle şöyledir:
Anayasanın 24. maddesinin (3). fıkrası bazı amaçlarla söz ve anlatım ö-zgürlüklerinin kısıtlanabilmesine cevaz vermektedir. 26. madde Yargının korunması için 24. maddeden daha geniş sınırlamalar öngörmektedir. Anayasanın 136. maddesinin (3). fıkrasına göre Cumhuriyet Meclisinde bile askıda bulunan bir yargısal işlem konu edil-emez.

Konu Yasa maddeleri Yargının korunması için gereklidir ve Anayasanın sözü edilen maddelerine aykırı değildir.

III. İLGİLİ YASA METİNLERİ:
Fasıl 154 Ceza Yasasının 47. maddesinin (b) fıkrası ile 48. maddesinin (d) fıkrası Yasada yer aldıkları İ-ngilizce şekilleri ile aynen şöyledir: