-D.13/80 Anayasa Mahkemesi 11/79
Anayasa Mahkemesi olarak oturum yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Şakir Sıdkı İlkay,
Salih S.Dayıoğlu, N.Ergin Salâhi, Niyazi F.Korkut
Anayasanın 114. maddesi hakkında.
Yüksek İ-dare Mahkemesinin 49/79 sayılı davasında (Ümit A. Özdil-Lefkoşa ile 1. Sosyal Sigortalar Dairesi Lefkoşa Şube Müdürlüğünün, 2. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Lefkoşa vasıtasıyle K.T.F.D.) arasında 3.12.1979 tarihinde sunulan konu.

Müstedi bizzat ha-zır.
Müstedaaleyh namına: Yaşar Boran.

-------------
K A R A R
KONU:
16/1976 sayılı Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasasının 4(1)(3) ve geçici kurallarının 5 ve 6. maddelerinin Anayasa ve özellikle Anayasanın 1 ve 7. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülm-üştür.

I. OLAY:
Müstedi 30.4.1979 tarihinde dosyaladığı başvuru ile ve Müstedaaleyhin müstedinin Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasasının kapsamı dışında kalmadığı ve bu nedenle iş yerini ve kendinin kayıtlarını yaptırması gerektiği hususunda 20 Şubat 197-9 tarihli yazıda belirtilen kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağı hususunda bir emir verilmesi isteminde bulundu.

Müstedi 21.9.1977 tarihine kadar kamu görevinde çalışmakta idi ve 22.9.1977 tarihinden itibaren emekliye- ayrıldı ve yürürlükte bulunan Emeklilik Yasası uyarınca emeklilik maaşı ve hayat pahalılığı tahsisatı ödenmektedir. Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasası 1.6.1976 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Müstedaaleyh başvuru konusu kararı aldığında müstedi avukat-lık mesleğini icra etmekte idi ve halen de etmektedir. Müstedi sigortalı olarak kaydını yaptırıp Sigorta primlerini ödemesi halinde 60 yaşına geldiği zaman Sosyal Sigortadan herhangi bir yaşlılık menfaati almıyacaktır. Müstedi Emeklilik Yasası tahtında b-ir emekli memur olması hasebi ile 1976 Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasasının öngördüğü diğer menfaatlerden mükerreren yararlanmayacaktır. Yasanın geçici kurallarının 5. maddesine göre emeklilik hakkı kazandıran diğer yasa ve kurallara göre çalışanların -sigortalar yasası kapsamına alınıp alınmamaları kendi tercihlerine bağlıdır. Tercih haklarının nasıl kullanılacağı tüzükle saptanarak Meclisin onayına sunulması öngörülmektedir. Duruşma gününe kadar böyle bir tüzük hazırlanmış değildir.

Müstedaaleyh Si-gortalar Yasasının geçici kurallarının 5. maddesi sadece kamu görevlilerini kapsadığını ve kamu görevinden emekliye ayrılanları kapsamadığını dolayısıyle yasanın 4. maddesi uyarınca emekli kişinin sigortalı olmasının yasa gereği olduğu iddia edilmektedir.
-
II. İLGİLİ YASA METİNLERİ:
1976 Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasasının ilgili maddeleri aynen şöyledir:
"4.(1)(3)Kendi nam ve hesabına bağımsız çalışanlar."

ve geçici kurallar:

"5.Emeklilik hakkı kazandıran diğer yasa ve kurallara göre çalışanlar-ın bu Yasa kapsamına alınıp alınmamaları kendi tercihlerine bağlanır.
Tercih haklarının nasıl kullanılacağı tüzükle saptanarak Meclisin onayına sunulur.

6.4. maddenin (1). fıkrasında yazılı niteliği haiz surette istihdam edilen kişilere veya bu kişile-rin diğer hak sahiplerine, bu Yasada belirtilen mahiyette gelir veya aylık ödemeyi gerektiren haller veya benzerlerinden dolayı, istihdamları sırasında tabi tutuldukları statü hüküm ve şartlarına göre bağlanan ve Devlet Bütçesinden karşılanan iş kazası vey-a meslek hastalığı hali sürekli tam veya kısmi iş göremezlik esas gelirleri veyahut bu Yasaya tabi sigortalı olmamak şartı ile malûllük, emeklilik, Yasaya tabi sigortalı olmamak şartı ile malûllük, emeklilik, yaşlılık, dulluk, ölüm halleri esas aylıkları i-le bu gelir veya aylıkları ayrıca Devletçe uygulanan veyahut bu gelir veya aylıklara ilişkin hayat pahalılığı gibi herhangi nam altında ek olarak verilmesi kabul edilen ödemeler tutarları bu Yasada ayrıca düzenlenmemiş olduğu takdirde Devlet tarafından ve -Devlet Bütçesinden ödenmeye devam olunur.
Bu maddede belirtilen kişilere bu maddeye göre Devlet Bütçesinden yapılan esas ve ek aylık ödemelerin tutarları ile bu kişilerin bu Yasaya göre Sigortalılıklarından dolayı Bakanlıkca Sosyal Sigortalar Fonundan ba-ğlanan Sigorta gelirlerinin veya aylıklarının toplamı, sigortalı olarak gelir veya aylığın bağlandığı tarihte bu şekilde bağlamaya esas tutulan en son aylık ücret veya gelir basamağından fazla olamaz, bu suretle hasıl olacak fazlalıklar, Sosyal Sigortalar- Fonundan bağlanan miktarlardan düşürülerek usulünce ödenir."

III. İLGİLİ ANAYASA METİNLERİ:

"Madde 1.
Kıbrıs Türk Federe Devleti, demokrasi, sosyal adalet ve hukukun üstünlüğü ilkelerine dayanan lâik bir cumhuriyettir."

"Madde 7.
Her Türk yurttaşı, h-içbir ayırım gözetilmeksizin, yasa önünde eşittir.
Hiçbir kişi, aile, zümre veya sınıfa ayrıcalık tanınamaz."

"Madde 45.
Her Türk yurttaşı, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Bu hakkı sağlamak için sosyal sigortalar ve sosyal yardım örgütleri kurmak ve k-urdurmak Devletin ödevlerindendir."

IV. İDDİANIN GEREKÇESİ:
Müstedi iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:
Yasanın sağladığı menfaatlerin sigortalıya verilmesi için Yasanın 82 ve 83. maddesi uyar