-D.2/88 Anayasa Mahkemesi: 10/87
Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu,
N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay
Anayasanın 145.maddesi hakkında

Müstedi:- Kamu Hizmeti Komisyonu
ile
Müstedaaleyh: KKTC Dışişleri ve Savunma Bakanlığı
A r a s ı n d a

Müstedi namına: Fuat Veziroğlu
Müstedaaleyh namına: Başsavcı Yardımcısı Akın Sait

--------------

K A R A R

KONU:
Müstedi yapmış olduğu ba-şvuru ile:
1- Dışişleri ve Savunma Bakanlığında görevli (a) Müdür Muavini - Başkonsolos Sacit Nereli'nin KKTC'deki görevinden Londra Temsilciliğine, (b) 2. Sekreter Zeki Gazioğlu'nun KKTC'deki görevinden Brüksel Temsilciliğine ve (c) 3. Sekreter Ahmet Erd-engiz'in KKTC'deki görevinden Washington Temsilciliğine -
nakledilmeleri veya sözü edilen Temsilciliklerde görevlendirilmeleri ile ilgili Dışişleri ve Savunma Bakanlığının 19 Mart 1987 tarihli kararlarının, yetkisizlik nedeni ile, tamamen hükümsüz oldukla-rına ve hiçbir hukuki hükmü olmadıklarına,
2- Yukarıdaki nakil veya görevlendirmelere dayanıklık teşkil eden Dışişleri Dairesi Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları Yasasının 25.maddesinin (4).fıkrasının, Anayasaya aykırı olduğu nedeni ile, hükümsüz olduğuna- ve hiçbir hukuki hükmü olmadığına,
3- Dışişleri Dairesine bağlı kamu görevlilerinin yurt dışı görevlere nakledilmeleri veya görevlendirilmeleri hususunda Anayasanın 120.maddesi uyarınca hangi organın yetkili olduğuna,

4- Yukarıda adıgeçen kamu- görevlilerini ve Dışişleri Dairesine bağlı kamu görevlilerini yurt dışı görevlere göndermek veya nakletmek yetkisinin Anayasa uyarınca münhasıran Kamu Hizmeti Komisyonuna ait olduğuna,
5- Yukarıda adıgeçen kamu görevlilerinin veya benzer statüde bulunan -kamu görevlilerinin yurt dışı görevlere gönderilmesi veya nakledilmesi hususunda Kamu Hizmeti Komisyonu ile Dışişleri ve Savunma Bakanı veya Bakanlığı arasında başgösteren yetki uyuşmazlığı konusunda -
Mahkemece karar verilmesini istemiştir.

I. OLAY:
Dı-şişleri ve Savunma Bakanı, ayrı ayrı gönderdiği 19.3.1987 tarihli birer yazı ile (a) Müdür Muavini/Başkonsolos Sacit Nereliye 1.5.1987 tarihinden itibaren KKTC Londra Temsilciliğinde görevlendirildiğini, (b) 2. Sekreter Zeki Gazioğluna aynı tarihten itibar-en KKTC Brüksel Temsilciliğinde görevlendirildiğini ve (c) 3. Sekreter Ahmet Erdengize de KKTC Washington Temsilciliğinde görevlendirildiğini bildirdi ve belirtilen tarihte görevlendirildikleri Temsilciliklerde işbaşı yapmalarını istedi. Dışişleri ve Savu-nma Bakanı sözü edilen yazıların birer suretini Kamu Hizmeti Komisyonu Başkanlığına da gönderdi. Bu yazıların alınması üzerine Kamu Hizmeti Komisyonu Başkanı, Dışişleri ve Savunma Bakanına 2 Nisan 1987 tarihli bir yazı göndererek nakil yapma yetkisinin Ka-mu Hizmeti Komisyonuna ait olduğunu, sözü edilen görevlendirilmelerin esasta nakil olduğunu ve bunların yapılması ile Komisyonun Anayasal yetkilerine müdahale edildiğini ileri sürdü. Aynı tarihte Dışişleri ve Savunma Bakanı da Kamu Hizmeti Komisyonu Başka-nına Başsavcılıktan aldığı bir görüş yazısının suretini gönderdi. Bu yazıda esas itibarı ile mevcut yasalar altındaki duruma değinildi ve 19/1983 sayılı Yasanın 25(4)

maddesi uyarınca verilen yetkinin kullanılmasında sakınca olmadığı görüşü ve son söz-ün Anayasa Mahkemesine ait olduğu belirtildi. Bunun üzerine Kamu Hizmeti Komisyonu bu başvuruyu dosyaladı. - - -
II.İDDİANIN GEREKÇESİ:
Müstedinin iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:
Talepte- isimleri geçen kişiler yurt dışına tayin edildiler. Halen ikametgâhları görev yaptıkları dış ülkelerdir. Bu tayinler sürekli olup görevlendirme değil birer nakildir ve yetkisiz yapılmıştır.

Anayasanın 145.maddesinin (5).fıkrası yasanın ilgili kurallar-ının da hükümsüz olduğuna karar verilmesine cevaz verir ve bu bir iptal davası olmadığına göre süre söz konusu değildir. Bu madde üç organ dışındaki kuruluşlar arasındaki yetki uyuşmazlıklarını da kapsar.

Anayasanın 121(2) maddesi kamu görevlilerinin sa-killerinden bahseder ve Dışişleri Bakanlığı görevlilerini de kapsar. Maddede dışişleri görevlileri ile diğer kamu görevlileri arasında ayırım yapılmamıştır. Yetki Kamu Hizmeti Komisyonunundur.

Konu üç naklin de hükümsüz ilân edilmesi gerekir.

Kamu Hi-zmeti Komisyonunun bir atamayı hükümsüz ilân ettirmek için Yüksek İdare Mahkemesine başvurmağa hakkı vardır, nitekim konu atamalarla ilgili başvurulmuştur. İlgili Yasanın 25.maddesinin (4).fıkrası Bakana görevlendirme yetkisi vermektedir. Bakanlık bu yet-kiyi nakil yetkisi olarak kullanmaktadır.

Anayasanın 145(5) maddesinde sözü edilen yöneri tavsiyenin ötesinde bir direktiftir. Anayasal ilkeler hududu içinde kalınması koşuldur. Mahkemenin hükmünden doğacak sorunların çözümü hakkında yöneri yapılabi-lir.

Yasanın yapılmasından Anayasanın yürürlüğe girdiği tarihe kadar Bakanlık tarafından bu şekilde görevlendirme sadece bir defa yapıldı ve bu nedenle bu yönde yaygın bir uygulama olduğu söylenemez.

Müstedi bağımsız bir organdır. Böyle bir başvuruy-u müstedi veya herhangi bir organ yapabilir. Bir bakanlık içindeki müsteşar ve müdür ayrı organlar değillerdir, hiyeraşiye tabidirler. Özellikle Başsavcılığın, bu meselede olduğu gibi, farklı görüşte olduğu durumlarda başvurunun Başsavcılık kanalı ile ya-pılması gerekmez. Başvuru doğru yapılmıştır.

Müstedaaleyhin iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:

Müstedi Devletin bir organı olup Anayasanın 121.maddesi altındaki yetkileri kullanır. Müstedinin böyle bir başvuru yapmaya yetkisi yoktur. Anayasanın 15-8(3)(5) maddesinin kuralları uyarınca böyle bir başvuruyu ancak Başsavcılık yapabilirdi. Bu başvuru dosyalanmazdan önce müstedi Başsavcılığa herhangi bir müracaatta bulunmadı. Müracaat etmiş olsa ve Başsavcılık hemfikir olmasa idi o zaman müstediye, Anay-asanın 158(4)(c) maddesi uyarınca, başka bir avukat veya hukukçu ile başvuruyu yapabileceği bildiririlebilirdi.

Müstedinin böyle bir başvurusu Mahkemeler Yasasının 65.maddesine de ters düşmektedir.

Müstedi tüzel kişiliğe sahip değildir ve başvurunun K-KTC vasıtası ile açılması gerekirdi.
Anayasanın 145.maddesinin (3).fıkrasında sözü edilen organlar Devleti oluşturan Yasama, Yürütme ve Yargı Organlarıdır. Öteki kuruluşlar Devletin şemsiyesi altındadır. Bir dairedeki bir müdür ile müsteşar arasında uyu-şmazlık çıktığı takdirde bunlardan herhangi biri Anayasa Mahkemesine müracaat edemez. Aksi takdirde Yüksek İdare Mahkemesine ait tüm konular, bu şekilde, Anayasa Mahkemesi önüne getirilebilir.

Müstedinin yapmış olduğu başvuru ileri gidemez ve, esası inc-elenmeden, reddedilmesi gerekir.

Başvurunun esası incelendiğinde de müstedinin haksız olduğu gözükür.

Başvuruda yasanın da iptali istenmektedir. Halbuki bu bir iptal davası değildir.

Dışişleri Dairesinin kadrosu 19/1983 sayılı Yasanın Ek I'inde gözü-kmektedir. Kadrolar hep merkezdedir, dışta yoktur. Görevlinin gönderildiği yerde kalacağı süre belli olduğu ve fazla maaş almakla ek bir menfaat sağladığı cihetle Dışişleri Bakanlığ