Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2004-3-8 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 04-45/565-135
Karar Tarihi : 6.7.2004

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10

Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Süreyya ÇAKIN

B. RAPORTÖRLER: Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Alper KARAKURT

C. ŞİKAYET EDEN : 20

 Gürsoy Teknoloji İnşaat Yapı Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.
Ömerağa Mah. Salkım Sok. No:8 İzmit/Kocaeli

 Temsilcisi: Av. Kaan KOBAKOĞLU
Demiryolu Cad. No:84 İzmit/Kocaeli

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:

 Alfa Laval Dış Ticaret Ltd. Şti. 30
Bulgurlu Cad. No:34 81190 Çamlıca/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Alfa Laval Dış Ticaret Ltd. Şti.’nin bayileri
aracılığıyla şikayetçi firmaya mal tedarik edilmesini engelleyerek 4054
sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle,

 Müvekkil firmanın ortağı olan Hicri Gürsoy’un daha önce Alfa Laval Kocaeli
bölge distribütörü olan Şentürk-Gürsoy Isı Enerji Market Ltd. Şti (Şentürk-40
Gürsoy)’nin ortağı olduğu,

 ancak bu ortaklıktan ayrıldığı ve faaliyetlerini Gürsoy Teknoloji İnşaat Yapı
Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (Gürsoy A.Ş.) üzerinden sürdürerek hem Alfa
Laval Dış Ticaret A.Ş. (Alfa Laval)’nin hem de onun rakipleri tarafından
tedarik edilen ürünlerin ticareti ile uğraştığı,

 diğer yandan Alfa Laval’ın daha önce distribütörü olan Şentürk-Gürsoy’da
ortaklığı devam ederken Hicri Gürsoy’un rakip ürünleri de sattığının tespit
edilmesi gerekçesiyle, kendi distribütörlerine bir yazı göndererek, bundan 50
04-45/565-135
2
sonra böyle etik olmayan bir davranışı gerçekleştirdiği düşünülen Hicri
Gürsoy ile çalışma yapılmaması, teklif verilmemesi ve mal satılmaması
yönünde talimat verdiği ve bu kurala uyulmaması halinde
distribütörlüklerinin gözden geçirileceğini bildirdiği,

 Alfa Laval’ın almış olduğu kararlar ve distribütörlere vermiş olduğu
talimatlarla, aynı sektörde faaliyet gösteren Gürsoy A.Ş.’nin ticari
faaliyetlerini zorlaştırıcı, distribütörleri aracılığıyla boykot edilerek piyasa
dışına çıkartılmasını sağlayıcı birtakım faaliyetlerde bulunarak Gürsoy
A.Ş.’yi ticari açıdan zor durumda bıraktığı, maddi olarak büyük oranda 60
zarara uğramasına sebebiyet verdiği

ileri sürülmekte ve özetle Alfa Laval’ın Hicri Gürsoy’un ortağı olduğu Gürsoy
A.Ş.’nin faaliyetlerini zorlaştırarak, 4054 sayılı Kanunu ihlal ettiği iddiasıyla bu
teşebbüs hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.1.2004 tarih, 273 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 3.3.2004 tarih, 2004-3-8/BN-03-YT sayılı bilgi
notu, 18.3.2004 tarih ve 04-20 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054
sayılı Kanun’un ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup 70
olmadığının belirlenmesi amacıyla, aynı Kanun'un 40. maddesinin birinci
fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 22.6.2004 tarih,
2004-3-8/ÖA-04-AİÇ sayılı Önaraştırma Raporu 28.6.2004 tarih ve
REK.0.07.00.00/138 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-45 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Alfa Laval Dış Ticaret Ltd. Şti.
hakkında yapılan şikayet başvurusuna ilişkin olarak, Alfa Laval Dış Ticaret 80
Ltd. Şti.’nin tek taraflı bir davranış ya da distribütörleri ile anlaşmak suretiyle
Gürsoy Teknoloji İnşaat Yapı Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’ye mal vermeyi
reddetme sonucunu doğuran bir davranışının olmaması sebebiyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. veya 6. maddesinin ihlalinin gerçekleşmediği, dolayısıyla
soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmektedir.

İ. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
90
Başta kimya-proses endüstrileri, kağıt sanayi, sıvı gıda sanayi, HVAC1
uygulamaları, metal imalat sanayi, elektrik santralleri, demir çelik endüstrisi,
şeker fabrikaları, rafineriler, gemi makine daireleri olmak üzere pek çok
sektöre yönelik ısıtma, soğutma, ısı geri kazanımı konularında gerekli plakalı
ısı değiştiriciler (eşanjörler), separatör ve akış ekipmanları sektörü
oluşturmaktadır.

1 İngilizce heating - ventilating - air conditioning sözcüklerinin ilk harfleri kullanılarak kısaltılan
ısıtma , soğutma ve iklimlendirme işlemlerinin hepsine birden verilen isim.
04-45/565-135
3
Alfa Laval Grubu 1893 yılında, sütün kremasını ayırmakta kullanılan santrifüj
seperatör ile endüstriyel hayatına başlamış ve aynı konuda, sütün pastörize
edilmesi için plakalı değiştiricilerin geliştirilmesi ile plakalı ısı değiştirici
konseptinde en çok tanınan firma olmuştur. Pazarda faaliyet gösteren belli 100
başlı diğer şirketler GEA, SWEP, Sondex, APV ve HRS’dir. Bunlar arasında
Türkiye’de en çok bilinenler Sondex, GEA ve SWEP’tir.

Plakalı ısı değiştiriciler pazarının toplam büyüklüğünün yıllık (……) Euro
civarında tahmin edildiği ve pazardaki satışların %(…)’sinin Alfa Laval
tarafından gerçekleştirildiği belirtilmiştir.

Alfa Laval’a rakip diğer şirketlerin de zaman içinde pazar paylarını artırması
beklenmektedir. Bunun en önemli nedeni rakiplerin sunduğu cazip fiyatlardır.
Tamamı ithal edilen plakalı ısı değiştiricileri ayakta tutan ekipmanlar rakipler 110
tarafından yerli üretimle sağlanırken, Alfa Laval tüm ekipmanları ithal
etmektedir.

Plakalı ısı değiştiriciler halk arasında “broyler” olarak bilinen borulu ısı
değiştiricilerin yerini almaktadır. Özellikle yeni yapılan tesislerde plakalı ısı
değiştiriciler tercih edilirken, bakım ve masraf gerektiren borulu ısı
değiştiricilerin zaman içinde yerlerini plakalı ısı değiştiricilere bırakması
beklenmektedir. Mevcut borulu ısı değiştiricilerin 2004 yılı itibarıyla ancak
%(…)’inin değiştirildiğine ilişkin tahmin dikkate alındığında, pazarın zaman
içinde büyüyeceği ve rekabetin artacağı ifade edilebilir. 120

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Yukarıda yer verilen sektör bilgileri ışığında ilgili ürün pazarı “plakalı ısı
değiştiricileri” olarak tanımlanmıştır.